• | | |

    Al werkend doe je verrassende ontdekkingen

    DoorTitia Liese

    Vijftien jaar geleden besloot ik: ‘ik stop met informatie zoeken over jong ouderverlies in de literatuur’. Tot die tijd las ik, maar vond nooit wat ik nodig had. ‘Ik stop er over te lezen. De informatie die ik nodig heb voor mijn Verlaat Verdriet-werk moet ik daar zoeken waar die informatie beschikbaar is. Bij mijzelf. Bij mijn mede-verlaat Verdriet-ers’.

    Onderzoek

    Ik onderzocht mijn eigen verhaal. Mijn eigen ervaringen. Nauwkeurig. En kwam tot verrassende ontdekkingen. Ik luisterde naar de verhalen van de Verlaat Verdriet-ers met wie ik al lang werk. Naar hun ervaringen. Onderzocht hun ervaringen. Nauwkeurig. En kwam tot verrassende ontdekkingen. Zo kreeg in de loop van vele jaren mijn visie op de impact van jong ouderverlies op de langere termijn vorm.

    Titia, wacht even

    Het is vrijdagmiddag, nu enige maanden geleden. We zijn aan het werk in de basisworkshop Verlaat Verdriet. ‘Titia, wacht even’ roep een van de deelnemers plotseling. Ik deel, als gewoonlijk tijdens de basisworkshop, de theorie over Verlaat Verdriet die ik heb ontwikkeld. We zijn al even op weg. ‘Wat jij nu zegt is precies wat Deb Dana schrijft in haar praktijkboeken over de polyvagaal-theorie en de werking van de nervus vagus.

    Jong ouderverlies

    Ik ben verrast. Ga na de workshop meteen op zoek naar de genoemde boeken. Bestel ze. Begin met lezen. En ja: het klopt. Het klopt precies op wat ik heb ontdekt. Op mijn bevindingen. Op wat ik al jaren zeg over de impact van jong ouderverlies. En ik ben verrast hoe bevindingen die ik nu lees al jaren geïntegreerd zijn in mijn Verlaat Verdriet-werk. In de Verlaat Verdriet-workshops die ik geef, in De kunst van het verbinden (momenteel niet beschikbaar). In schrijf-retreat De weg van liefde, in BeeldTaal. En in Rouw kent geen tijd.

    Informatie

    Ben je benieuwd naar Deb Dana over de polyvagaaltheorie en de werking van de nervus vagus? Deb Dana.
    Ben je benieuwd naar mijn visie op de impact van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd? Rouw kent geen tijd.

  • | | |

    Levenslang gevoelig voor stress

    DoorTitia Liese

    ‘Als je in je jeugd een ouder bent verloren – of je beide ouders! – blijf je gevoelig voor stress. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van toen is een kwetsbare plek geworden, die levenslang met je meegaat.’

    Ontdekking

    Ik hoor het mezelf zeggen. Tegen Verlaat Verdriet-ers. Tegen andere mensen. Ik weet niet hoe vaak. Elke keer weer.
    In de afgelopen week kwam ik er achter dat ik op de een of andere manier ben gaan denken dat wat ik zo vaak ik tegen andere mensen zeg niet voor mijzelf zou gelden. Want: zelf ben ik geheeld.

    Van buiten-af

    In korte tijd stapelden zich afgelopen week een aantal invloeden op ‘van buitenaf’. Te voorzien. En niet te voorzien. Voorzien. En niet voorzien.
    Afgelopen week was het een jaar geleden dat mijn partner overleed.
    Ook afgelopen week kwam mijn buurman me vertellen dat hij zijn huis heeft verkocht. Dat betekent voor mij dat er nu echt ‘van buitenaf’ op mijn huis wordt geaasd.
    Een nabij persoon, die mij erg aan het hart gaat, verzeilde afgelopen week in problemen.
    Iemand op wier kundigheid ik blindelings moest vertrouwen deed niet wat ik van haar nodig had.

    Onrust

    Ik sliep steeds slechter. Sliep in, werd wakker. En lag uren wakker in m’n bed. Niet omdat ik lag te piekeren, maar omdat mijn lijf niet meer wilde gaan slapen. Ik voelde me onrustig. Kon me niet concentreren. Vergat woorden voor ik ze uit kon spreken. Voelde overal spanning in m’n lijf. Was doodmoe. En werd nog steeds meer doodmoe.

    Gevoelig

    Ik weet het.
    ‘Als je in je jeugd een ouder bent verloren – of je beide ouders! – blijf je gevoelig voor stress. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van toen is een kwetsbare plek geworden, die levenslang met je meegaat.

    Ook bij mij.
    Ja, ik ben geheeld. Maar met een kwetsbare plek.
    Goed om weer eens te ervaren hoe dat ook al weer voelt.
    Voor ik er weer van alles over ga zeggen.

  • | |

    Hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheiden

    DoorTitia Liese

    Een paar weken geleden zat ik op m’n fiets, richting West Terschelling. Het stormde een beetje. Ook in mijn hoofd. Om 11 uur een afspraak met de notaris. Een nieuwe complicatie in de nalatenschap van mijn overleden partner. Het zoveelste obstakel dat het nog weer ingewikkelder lijkt te maken.

    Hoofd- en bijzaken

    Wat doet de notaris eigenlijk voor me? Al fietsend bedenk ik wat ze vooral voor me moet doen. Ze laat me vertellen welke problemen ik tegenkom. Scheidt hoofd- en bijzaken van elkaar. Maakt wat er is eenvoudiger. Simpeler voor me om te begrijpen. Overzichtelijker. Maakt de realiteit zichtbaar. Zo, dat ik beter weet wat er moet gebeuren. Welke besluiten ik moet nemen. Waar ik verantwoordelijk voor ben. En waarvoor niet. Waar ik verantwoordelijkheid voor moet nemen. En waarvoor niet.

    Niet alleen

    ‘Maar dat is wat ik ook doe met Verlaat Verdriet-ers, schiet ineens door me heen. Ik help Verlaat Verdriet-ers hoofd- en bijzaken te onderscheiden. De realiteit zichtbaar te maken. Wat er is eenvoudiger te maken. Simpeler. Overzichtelijker. Zo, dat je weet waar je verantwoordelijkheid voor bent. En waarvoor niet. Waar je verantwoordelijkheid voor moet nemen. En waarvoor niet.

    Opgewekt fiets ik verder. Om me heen stormt het nog steeds een beetje. In mijn hoofd is het rustig.
    Op naar de notaris.
    We zullen het zien.
    Dit hoef ik in ieder even niet alleen te doen.

  • | |

    Als ik doem denk, krijg ik doem

    DoorTitia Liese

    ‘Je leeft nu!’ Ik hoor de afkeuring in de stem van de therapeut. Trauma-therapeut, om precies te zijn. (dit vond 20 jaar geleden plaats – even ter mogelijke ontlasting van de therapeut). ‘Als ik wist hoe ik het anders moest doen, zou ik het doen. Meteen. Nu. Geloof me. En graag ook.’

    Bron van ellende

    ‘Ik ben een bron van veel ellende.’ Jaren voor mijn ervaring met de trauma-therapeut volgde ik een intensieve cursus over ‘Overtuigingen’. Hoe overtuigingen je leven vorm geven, om preciezer te zijn. Niet helemaal de goede volgorde, geef ik meteen toe. Wat ik nodig had was aandacht voor het vroege verlies van mijn moeder. Voor mijn verdriet. Niets meer, en niets liever. Wat ik nodig had was dus eigenlijk therapie. Niet een cursus waarmee ik alles wat op angstgevoelens leek op afstand kon (blijven) houden. Waarmee ik gewoon in mijn ‘anti-angst-modus’ kon blijven: met m’n verstand, in plaats van in m’n gevoel. Ik klampte een van de cursusleiders aan, van wie ik hoopte dat hij tenminste mijn verdriet zou willen zien. Zou willen horen. ‘Ga naar buiten, en geniet van je verdriet.’ kreeg ik als antwoord. Verbijsterd hoorde ik hem aan. ‘Zie je wel, ze zijn hier gek.’ Ik wist het. Meteen. En droop af. Teleurgesteld tot in m’n vezels.

    Slachtoffer

    In de weken na de cursus begon het langzaam tot me door te dringen. Langzaam, maar zeker, begon ik te beseffen wat ik al die jaren had gedaan. Ook al was ik er nog zo van overtuigd dat het niet zo was: ik leefde vanuit mijn gevoel slachtoffer te zijn. Slachtoffer van omstandigheden waar ik niet om had gevraagd – het verlies van mijn moeder (ik had beter kunnen weten, gezien de negatieve oordelen die ik had over ‘slachtofferschap’ – maar dit even terzijde). Ik leefde vanuit gevoelens van machteloosheid. Vanuit angst.

    De creërende kracht van angst

    Angst was mijn leidraad geworden. ‘Er kan nog een trein komen.’ Altijd voorbereid op het ergste. Altijd er voor zorgen dat ik nooit meer zo geraakt zou kunnen worden. Langzaam besefte ik wat ik deed. Hoe ik vanuit angst mijn leven – en mijn lijf – vorm gaf. De creërende kracht van angst. ‘Als ik doem denk, krijg ik doem.’

    Veranderkracht

    ‘Ik ben een bron van veranderkracht.’ Langzaam, maar zeker, voelde ik hoe een nieuwe overtuiging in mij aan kracht won. Het is niet dat ik van de ene dag in de andere dag in het paradijs terecht was gekomen, maar mijn leven veranderde wel. Ingrijpend. Voorgoed. Ik zette op het meest diepe niveau de stap van overleven naar leven.