• | |

    Huilen en lachen met ervaringsgenoten

    DoorTitia Liese

    Altijd weer hoor ik het van Verlaat Verdriet-ers. Het verlangen er nu maar eens vanaf te zijn. Het nu maar eens achter zich gelaten te hebben. Om dan, na verloop van tijd, weer te constateren ‘Het zit er nog steeds. Het is nog steeds niet over’. Wat een teleurstelling.

    Achter je laten

    Decennia lang zijn we opgevoed met het idee dat je een verlies moet verwerken. Een plekje moet geven. Los moet laten. Achter je moet laten. Verder te moeten met je leven.
    Dat deze manier van denken niet klopt, daar komen we langzaam maar zeker achter. Hoe funest deze manier van denken is geweest (en is!) voor Verlaat Verdriet: dat wordt nog steeds niet gezien. Laat staan onderkend. Laat staan erkend. Dat kinderen in hun jeugd de dood van hun ouder(s) zouden kunnen verwerken zegt meer over de manier van denken van wetenschappers, dan over de ervaringen van Verlaat Verdriet-ers.

    Helen

    Altijd weer vertel ik Verlaat Verdriet-ers die teleurgesteld zijn omdat het nog steeds niet over is, dat de ruptuur van toen – het trauma – heling nodig heeft. Dat een verlaat rouwproces niet alleen gaat over verdriet om je overleden ouder, maar ook gaat over wie je bent geworden. Gaat over rouw om het leven dat je niet hebt gehad (je leven met je ouder). Over rouw om het leven dat je wel hebt gehad (je leven zonder je ouder).

    Delen

    Helen gaat over genezen. Genezen van de wond. Helen heeft tijd nodig. Liefde. Dat doe je door aandacht te besteden aan het verlies van toen als het weer opspeelt. Woorden te geven aan gevoelens. Woorden te delen. Gevoelens te delen. Met mensen die jou begrijpen. Met mensen die jij begrijpt. Mensen met wie je kunt huilen. Mensen met wie je kunt lachen. Met ervaringsgenoten.

  • | |

    Samenkomdag Dubbel Ouderverlies

    DoorTitia Liese

    ‘Jongen en meisje

    Albertine, als je toch in Nunspeet bent voor de Terugkomdag van de workshop Dubbel Ouderverlies van april j.l. zullen we dan kijken of we aansluitend een Samenkomdag kunnen organiseren voor deelnemers van de workshops Dubbel Ouderverlies van de afgelopen jaren?’ Albertine is meteen enthousiast. DOEN! We plannen de datum voor deze Samenkomdag op zaterdag 29 mei a.s. Sturen een mail uit naar de deelnemers met wie we in de afgelopen jaren hebben gewerkt in de workshop Dubbel Ouderverlies. Binnen een half uur komt de eerste reactie. ‘GRAAG. IK DOE MEE.’

    Najaar 2021

    We zijn ons ervan bewust dat de planning van de datum tamelijk kort-dag is. Naast aanmeldingen komen er reacties binnen. ‘Ik had graag mee willen doen, maar de datum past me niet.’ ‘Geen nood’ overleggen Albertine en ik prompt. ‘Als er zoveel animo is, dan plannen we ook een nieuwe datum. Voor een twee-daagse in het najaar van 2021.’

    Landgoed Welna

    Op 17 mei j.l. schreef ik een blog over landgoed Welna bij Epe. De plek van de eerste workshop ooit voor Dochters Zonder Moeder. De eerste Verlaat Verdriet-workshop ooit. De eerste workshop Dubbel Ouderverlies ooit.

    Vanavond gaan Albertine en ik kijken op Welna of het mogelijk is voor een weekend in november een twee-daags Samenkomweekend Dubbel Ouderverlies te organiseren.
    Maar eerst de Samenkomdag van 29 mei. Morgen dus.
    Het belooft een prachtige dag te worden.

  • | |

    Zelfdoding door een ouder: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslang invloed van de vroege dood van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Zelfdoding door de ouder

    ‘Mijn moeder overleed toen ik 15 jaar was. Ze is verdronken. Mijn moeder leed aan depressies. Soms ging het een tijdje beter. Maar ze werd ook vaak opgenomen. Dan was ze een tijdlang van huis. Ze heeft verschillende pogingen gedaan. Altijd was ik bang dat ik haar zou vinden als ik thuis kwam.’ Man, 48 jaar, 15 jaar toen hij zijn moeder verloor. Zijn moeder werd 52 jaar.

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | |

    Het verlies een plekje geven: hoe doe je dat?

    DoorTitia Liese

    Hoe doe je dat?

    Een van de meest ergerlijke clichés uit de wereld die ‘rouwverwerken’ heet, is voor mij lange tijd geweest ‘Je moet het een plekje geven.’ Niemand weet hoe je dat moet doen. Maar iedereen weet dat het moet. ‘Je moet het een plekje geven.’
    Hoe dan? Hoe doe je dat als je in je jeugd je ouder(s) verliest? En hoe doe je dat later, als je als volwassene alsnog je verlate rouwproces aangaat?

    Een plekje geven

    In de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik geleerd ‘het een plekje geven’ op een andere manier te zien. Namelijk als uitnodiging de dood van je ouder, en de gevolgen die dat voor jou heeft gehad, een zichtbare plek te geven in je biografie. In je levensverhaal. In plaats van de dood van je ouder(s) te ontkennen, te negeren of te bagatelliseren zoals je mogelijk een groot deel van je leven hebt gedaan. Woorden leren geven aan het verlies. Wat is er toen gebeurd. Wat betekende dat toen voor mij. En wat betekent dat nu voor me.

    Levensverhaal

    Het verlies van toen zichtbaar maken in je levensverhaal. Realiteit maken. Dit gaat over mij. Dat is er gebeurd. Dit heeft het met mij gedaan. Dat zijn de moeilijke ervaringen in mijn jeugd. De verdrietige ervaringen. De zwarte. Dit zijn de mooie ervaringen in mijn jeugd. De vreugdevolle ervaringen. De lichte.

    De weg naar heling

    De weg naar heling gaat voor een Verlaat Verdriet-er in stapjes.
    Bijvoorbeeld door het verlies van toen een zichtbare plek te geven in je levensverhaal.

    Lees meer

    Gids voor Verlaat Verdriet 

    Rouw kent geen tijd