• | |

    Lunigiana, land van de maan

    DoorTitia Liese

    Verbaasd kijk ik naar het maan-vormige hoofd aan de buitenmuur. Ik zie een maan-hoofd dat even verbaasd naar mij terug lijkt te kijken.
    Ik sta voor een van de huizen in het Middeleeuwse gedeelte van het beneden-dorp Codiponte. Hoe vaak ben ik langs deze gevel gelopen, zonder deze replica van het mysterieuze erfgoed van de Lunigiana te zien? Hoe is het mogelijk dat ik dit – echt niet zo kleine – beeld niet eerder heb opgemerkt? Terwijl ik zoveel keren door Codiponte ben gelopen. Op zoek naar oer-oude symbolen. Naar oude symbolen. Naar meer moderne symbolen.

    Ik kijk naar het beeld. Maak een foto. Ik heb het bewijs. Dit beeld heb ik echt gezien. En op de foto gezet. Ik weet het dus zeker. Dit maan-hoofd heb ik gezien.
    Maar..
    Twee dagen later ga ik nogmaals op zoek naar dit beeld. In de hoop een nog betere foto te maken. Dan blijkt dit beeld – voor mij althans – opnieuw onvindbaar te zijn. Geen idee waar ik het terug kan vinden. Wat een bijzondere ervaring.

    Lunigiana

    Codiponte, deel van de gemeente Casola in Lunigiana. Lunigiana. Land van de maan. In het uiterste noordwesten van Toscane. Nog onontdekt door toeristen. Een van de oudst-bewoonde gebieden van Italië. Getuige de vele geheimzinnige menhirs (stèles) in het stroomgebied van de rivier de Magra. Ontstaan ver voor de jaartelling, en ver voor de uitvinding van het schrift. Afbeeldingen van vrouwen. Van mannen. Gehakt uit – en in – steen.

    Luni

    Lunigiana, land van de maan. Vernoemd naar de Romeinse havenstad Luni. De havenstad (nabij de huidige havenstad La Spezia) waar ooit in de Romeinse tijd, het sneeuw-witte marmer werd verscheept. Gewonnen in de, nog altijd bestaande, marmergroeven van Carrara en Massa.

    Museum van de stèles

    In Pontremoli vind je het prachtige museum met vele stèles die gevonden zijn in het stroomgebied van de Magra. Een prachtig museum, dat een bezoekje meer dan waard is.

    Lees meer

    Museo delle statue stele Pontremoli 

  • | | |

    Een innerlijk proces krijgt vorm

    DoorTitia Liese

    ‘Niemand weet hoe dit verder gaat verlopen. Misschien is het tijd na te denken over een andere manier van financiering’ schrijft Maartje me in haar mail van afgelopen februari. Ik schrik me een hoedje. Daar heb ik niet op gerekend. Daar ben ik niet op berekend. Ik schuif het voor me uit. Misschien valt het allemaal wel mee met die subsidies. Er gebeuren vast gekkere dingen in Italië.

    Tot ik vorige week in Codiponte een ruime week verbleef bij Maartje en Davide. En Maartje me, deze keer wat indringender, voorlegt dat een andere manier van financiering ruimte zou geven om aan de slag te gaan met het huis. ‘Hoe langer we wachten, hoe meer het huis beschadigd raakt. Het dak moet dicht. De muren moeten aardbevingsbestendig worden gemaakt. Het is niet verstandig te wachten op iets waarvan niemand weet wat ermee gaat gebeuren. Wanneer het gaat gebeuren. Of het nog gaat gebeuren. Hoe langer het duurt, hoe hoger de kosten voor restauratie worden.

    Omslag

    Wat Maartje me nu, terecht, voorlegt betekent dat ik nu echt een forse innerlijke omslag moet maken.
    Die omslag voltrekt zich. In de rust en de stilte van Codiponte voel ik de verandering in mij vorm krijgen. Voel ik de ruimte voor andere perspectieven. Perspectieven voor een nieuwe toekomst van het huis dat ik meteen na aankoop een naam heb gegeven. Casa Bicaudata. Het huis van de tweestaartige meermin.

    Lees ook

    Codiponte houdt je vast 
    Beren op de weg

  • | | |

    Gesprek met de architecte over Casa Bicaudata

    DoorTitia Liese

    Ik kende haar nog niet. De architecte die de plannen en de begeleiding van de restauratie van Casa Bicaudata op haar schouders heeft genomen.

    Architecte

    Met haar feilloze neus voor kwaliteit heeft Maartje haar gevonden. Samen – Maartje, Davide, Carin en ik – zitten we in het rommelige kantoor van de architecte. ‘Waarom eigenlijk ben ik me deze Italiaanse architecte voor gaan stellen als jong, snel en hip?’ vraag ik me af. Voor me zit een mevrouw van ruimschoots middelbare leeftijd. Gevuld. Correct gekleed, maar verre van hip (nou ja: haar halssieraad mag mee doen). Enigszins afstandelijk. Zakelijk. Deskundig, vangt zelfs mijn rudimentaire Italiaans op. Meer dan deskundig op het gebied van restauraties van Middeleeuwse panden.

    Mijn Casa Bicaudata heeft ze ingemeten. De tekeningen van de indeling van het huis die ze heeft gemaakt liggen klaar op haar bureau. Het is overduidelijk dat ze goed heeft geluisterd in het voorgesprek dat ze heeft gehad met Maartje. Na maanden geleden besloten te hebben dat ik op moest houden te proberen met mijn Nederlandse hoofd van een Italiaans middeleeuws restauratieproject een huis te maken waarin kan worden gewoond voel ik dat er een verandering in me gaande is.

    ‘Het huis praat tegen ons’ zei Maartje in een van onze eerste gesprekken over het project. ‘Tegen mij (nog) niet’ dacht ik toen ik Maartje dit hoorde zeggen. ‘Maar misschien komt dat nog wel.’

    Najaar

    Dit najaar gaat het bouwbedrijf beginnen met de restauratie, is het plan. Te beginnen met het pand waarin Maartje en Davide hun restaurantje gaan beginnen.
    Daarna komt mijn huis aan de beurt. We zullen het gaan zien!

  • | | |

    Kasteelvrouw in Italië

    DoorTitia Liese

    Kasteelvrouw

    ‘Je bent dus nu een kasteelvrouw’ zegt Maartje met een smakelijk lachje.
    We staan op ‘ons’ pleintje in Codiponte. Maartje. Carin. En ik. ‘Dit deel van Codiponte heet Castello.’ Het is het oudste deel van het dorp. Letterlijk op – en onder – de vleugels van de ruïne van wat ooit een groot en machtig Middeleeuws kasteel is geweest. ‘Nog altijd is de tweedeling in het dorp zichtbaar en ervaarbaar. Boven, in Castello, woonden de mensen met macht. Met aanzien. De ‘meesters.’ De mensen zonder macht, zonder aanzien, leefden beneden in het dorp. De ‘dienenden’ vertelt Maartje verder.

    Appeltjesfeest

    ‘Bij dorpsfeesten, zoals bijvoorbeeld bij het Appeltjesfeest in de eerste week van september, is deze tweedeling nog altijd aanwezig. Deze twee groepen, de mensen van ‘boven’ en de mensen van ‘beneden’, mengen zich op deze feestavonden niet.’

    Ik zie het zo voor me. Traditionele Nederlandse verjaardagsfeesten. De vrouwen samen aan de ene kant van de kamer. De mannen samen aan de andere kant van de kamer. Zo gaat dat anno 2022 in veel gevallen in Nederland nog steeds. En zo gaat dat anno 2022 in Codiponte ook nog steeds.

    ‘Je bent dus nu kasteelvrouw.’ hoor ik Maartje dus zeggen. ‘Een vrouw met aanzien. Een vrouw van ‘boven’.’
    Nou: deze ‘kasteelvrouw’ heeft in haar hele leven nooit bedacht dat ze ooit in haar leven ‘kasteelvrouw’ zou zijn in Italië. Maar als het dan toch zo is, dan ga ik er maar voluit van genieten.
    Mijn eerste Appeltjesfeest moet ik nog mee gaan maken. Wat mij betreft zal dat zeker niet plaats gaan vinden vóór september 2023. Maar dan zal ik gaan zien – en beleven – wat mijn plaats is. Daar. In Italië. In Codiponte.
    Kasteelvrouw.
    Of misschien toch niet.