• | |

    Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel

    DoorTitia Liese

    Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel. Meegekregen. In mijn jeugd. Wat je belooft moet je doen. Als je iets belooft moet je ervoor zorgen dat het gebeurt. Als het niet gebeurt had je het niet mogen beloven.

    Realisatie

    Ken je dat? Ineens zit er een realisatie in je hoofd. Waar die op dat moment vandaan komt? ??? (vraagteken). Misschien doet het er niet toe. De realisatie is er. En je kunt iets mee doen met die realisatie. Of je kunt er niet iets mee doen.

    Verantwoordelijkheid

    Van mijn realisatie van vanochtend ‘Ik heb een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel’ begrijp ik waar die vandaan komt. Ook al was die er vanochtend ineens in deze vorm. Afgelopen week ben ik op verschillende manieren bezig geweest met thema’s rondom ‘verantwoordelijkheid’. Verantwoordelijkheid voelen. Verantwoordelijkheid nemen. Volwassen zijn. Volwassen voelen.

    Je verantwoordelijk voelen

    Je verantwoordelijk voelen is een thema dat bij veel Verlaat Verdriet-ers speelt.

    Mijn thema van vandaag heeft vooral te maken met het volgende. Mogelijk herken jij dit ook.
    Ik kreeg een groot verantwoordelijkheidsgevoel mee. In mijn jeugd. Maar: een van de ouders die me, al dan niet spelenderwijs, had moeten leren hoe je dat op een natuurlijke, verantwoordelijke manier doet – namelijk mijn moeder – ontbrak. Mijn moeder overleed toen ik 8 jaar was, na zeker twee jaar ziek geweest te zijn.

    Mijn vader raakte door het verlies van zijn geliefde vrouw diep beschadigd. Hij was er wel. Maar hij was er ook niet. Hij leefde me zeker ‘verantwoordelijkheid’ voor. Maar hoe ik dat zelf, in het echt, moet doen – daar voel ik nog regelmatig een soort van gat.

    Herkenbaar

    Ik moest erg denken aan de foto van Michel Szulc Krzyzanowski uit zijn boek Sequences die ik bij deze blog heb geplaatst.
    Misschien ook herkenbaar voor jou?

  • | |

    Hoe blijf je overeind als je ouders er niet meer zijn?

    DoorTitia Liese

    Vanochtend kreeg ik een artikel toegestuurd uit het Brabants Dagblad van zaterdag j.l.

    Hoe blijf je overeind als je vader en moeder er niet meer zijn?

    Op zijn negentiende verliest jour­nalist Gijs van der Sanden (34) zijn vader en vier jaar later zijn moeder. Over zijn rouw schreef hij een boek: De dingen die je vergeet.

    Een plekje gegeven 

    Soms was het bijna alsof het nooit was gebeurd. Ik had mijn verdriet een ‘plekje’ gegeven, zei ik tegen mezelf

    Lange tijd dacht ik dat ik het verdriet van mijn ouders’ dood aardig had aanvaard, om in de termen van Kübler-Ross te blijven spreken. Ik kon een vinkje zetten achter alle fasen. Ik had gewenst dat het nooit was gebeurd, ik had geschreeuwd, ik had gedacht: misschien komen ze als door een wonder ooit weer terug. Ik had gehuild. En na verloop van tijd – haast zonder dat ik er erg in had – zette ik weer het vuilnis buiten, ging ik naar feestjes en schreef ik stukken voor de krant. Met vrienden en familie sprak ik nog maar zelden over mijn ouders. Soms was het bijna alsof het nooit was gebeurd. Ik had mijn verdriet een ‘plekje’ gegeven, zei ik tegen mezelf.

    Artikel BD

    Lees het artikel in het Brabants Dagblad

    Hoe blijf je overeind als je ouders er niet meer zijn?

    Boek

    Gijs van der Sande: De dingen die je vergeet

  • | |

    Verlaat Verdriet en de vicieuze cirkel van angst

    DoorTitia Liese

    Regelmatig maak ik het mee. Verlaat Verdriet-ers die contact met me opnemen. Per telefoon. Per mail. Of soms in een terloops gesprek.

    Vastgelopen

    Sommige van deze Verlaat Verdriet-ers hebben iets bij me gedaan. Ik ken ze. Andere Verlaat Verdriet-ers ken ik niet.
    Wat ze in die gevallen allemaal gemeen hebben is dat ze (weer) zijn vastgelopen. Verdrietig. Boos. Wanhopig. Angstig. Ontredderd. Ze hebben allemaal het gevoel dat ze (weer) iets zouden moeten ondernemen. In beweging komen. Doen.

    Contact

    We praten. Of mailen.
    Ik begrijp ze.
    We spreken af dat ze contact met me opnemen als ze hebben besloten (weer) een stap te zetten.
    ‘Ik wacht rustig af’ zeg ik dan. Of mail ik.

    In veel gevallen hoor ik daarna niets meer. Of voor lange tijd niets meer. Ze kunnen weer verder met hun leven (tot ze weer zijn vastgelopen).
    Nemen voor de zoveelste keer hetzelfde besluit ‘Het gaat weer goed met me. Laat maar. Ik ga er nu niet mee aan de slag (…………….ook al weet ik dat ik dat eigenlijk wel zou moeten doen…..).

    De vicieuze cirkel van angst

    Welk besluit neem jij als je voelt dat je (weer) bent vastgelopen? Kom je in beweging? Neem jij (weer) tijd om met je Verlaat Verdriet-thema’s aan het (ver)werk-werk te gaan?
    Of stap je – gewoontegetrouw – weer in de vicieuze cirkel van angst?

  • | |

    Wie was de vrouw die jouw moeder is

    DoorTitia Liese

    Het is zo gebruikelijk voor Verlaat Verdriet-ers om in de verleden tijd over je vroeg overleden ouder te praten. Je ouder is er inderdaad – al heel lang – niet meer. Maar je moeder was niet jouw moeder. Je moeder is jouw moeder. Jouw vader was niet jouw vader. Je vader is jouw vader. Voor altijd.

    Kantelmoment

    In een Verlaat Verdriet-proces kan dat een belangrijk, doorslaggevend, kantelmoment betekenen. Het moment waarop je je realiseert dat je moeder je moeder is. Ook al is ze er al heel lang niet meer. Dat je vader je vader is. Ook al is hij er al heel lang niet meer.

    Terugkomdag

    Zaterdag hadden we de Terugkomdag van de workshop van 4 weken geleden. Wat is er veel gebeurd bij de beide deelneemsters. Op hun eigen manier zijn ze allebei bezig hun moeder weer een plek te geven in hun leven. In plaats van verbonden te zijn met de ouder die is overleden, zoeken ze naar mogelijkheden om zich weer te verbinden met de ouder die heeft geleefd. De ouder die veel meer was dan ‘alleen maar’ jouw ouder.

    I walk with you mama

    ‘Ik luister keer op keer naar dit lied.’ vertelt een deelneemster. En elke keer huil ik. En elke keer voel ik me weer iets dichter bij mijn moeder komen.

    Zang: Anne Sofie von Otter
    Muziek: Benny Andersson
    Tekst: Bjorn Ulvaeus
    Luisteren: via You Tube

    I walk with you mama
    The path along the river
    We feed the swans
    We say hello to people that we meet

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way

    I walk with you mama
    The park in autumn colors
    The sadness in the air
    As oak and marples shed their leaves

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way

    Yes you should have stayed a bit longer
    Given me some more of your time
    Couldn’t even wait to say goodbey
    How could you be in such a frightfull hurry

    Leaving me with so many questions
    Having so much more love to give
    In a way I come to terms I know now
    Although it seems everywhere that I go now

    I walk with you mama
    A road that knows a yourney
    Retracing every footstep
    Every Sunday in the park

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way.