• | |

    Als kind een ouder verliezen aan de dood

    DoorTitia Liese

    Als kind een ouder verliezen aan de dood is een absolute ramp. Een ramp van de eerste orde, met een grote diversiteit aan gevolgen. Gevolgen die je meeneemt in je verdere leven. Die je kunnen hinderen tot op de dag dat je besluit er iets mee te gaan doen.

    Zorgen en aanpassen

    Kinderen die een ouder verliezen aan de dood ontwikkelen angst. Ze worden bijvoorbeeld bang ook de andere ouder te verliezen. Dat betekent dat ze alert worden. Hyper-alert.  Ze gaan, op hun manier en met hun kinder-mogelijkheden, zorgen voor de overgebleven ouder. Als de andere ouder maar niet doodgaat. Ze passen zich aan om de overgebleven ouder maar geen last te bezorgen.

    Herinnering

    Uit mijn eigen leven herinner ik me dat ik als kind altijd ging kijken of mijn vader nog wel ademde. Lag hij na z’n werk even op de bank, dan ging ik snel kijken. In de vaste overtuiging dat hij ook wel dood zou zijn. Altijd weer de opluchting als ik zijn buik op en neer zag gaan. Gelukkig – hij is toch niet dood!

    Gewoonte

    Deze gewoonte deed zich niet alleen voor in mijn jeugd, maar deed zich ook voor tot ver in mijn volwassenheid. Lag mijn partner op z’n bank? Eerst kijken of hij nog wel ademhaalde. Opluchting. Gelukkig: hij doet het nog. Was hij niet in de kamer als ik bij hem kwam? Meteen de schok: die ligt dood (in de wc. In z’n slaapkamer. Noem maar op.)
    Ook nadat ik me ervan bewust werd wat ik aan het doen was, en waarom, bleef ik dat doen. Tot het langzaam weggesleten is. Vooral nadat ik om mezelf kon lachen: sh.t – ik heb het weer gedaan. Het is me weer overkomen.

    Lees meer

    Lees meer over de impact van jong ouderverlies en de talrijke gevolgen gevolgen die dat voor jou en je verdere leven kan hebben op deze website en in de boeken die Titia Liese heeft geschreven over Verlaat Verdriet Boeken bestellen

  • | | |

    Moederskind of Vaderskind

    DoorTitia Liese

    Moederskind of Vaderskind

    Hoe diep verborgen oordelen ook in je zitten – ze zijn er. En ze hebben invloed. Vaak veel meer invloed dan je denkt. Dat kan positieve invloed zijn. En dat kan negatieve invloed zijn. Juist de negatieve invloeden merk je vaak niet op (hooguit merk je dat je ergens boos over bent. Of verdrietig. Kwaad. Verontwaardigd. Angstig. Noem maar op. Zonder dat je goed begrijpt waar dat verdriet, die boosheid, die angst vandaan komen).

    Negatieve oordelen

    Ik moet daar vaak aan denken als het gaat over Moederskind en Vaderskind. Bestaat dat? Moederskind? Vaderskind? Een Moederskind. Een Vaderskind. ‘Ik was een Moederskind.’ ‘Ik was een Vaderskind.’
    Een niet onbelangrijk thema voor Verlaat Verdriet-ers!

    Wat is dat dan?

    Zelf denk ik dat je bij Moederskind van nature je diepste gevoelens van veiligheid ontleende aan je moeder. Je basale gevoel van veiligheid. Van geborgenheid.
    Dat je bij Vaderskind van nature je diepste gevoelens van veiligheid ontleende aan je vader. Je basale gevoel van veiligheid. Van geborgenheid.

    Gewoon. Zonder oordeel. Zoals het was.

    Oordelen

    Een Moederskind? Een Vaderskind? Moederskindje. Vaderskind. Voel je al een verschil terwijl je dit leest?

    Vaderskind kun je over het algemeen wel zijn. Of je nu een vrouw bent. Of een man. Dat kun je gewoon vertellen. Met een gevoel van trots. ‘Ik was een Vaderskind‘. Maar ook over Vaderskind bestaan negatieve oordelen.

    Maar een Moederskind? Hoe snel treden daarover oordelen in werking? Moederskind. Moederskindje? Papkindje? Vertel je dat als vrouw: ‘Ik was een Moederskind? Vertel je dat als man: ‘Ik was een Moederskind?

    Verlies van je ouder

    Voor een Verlaat Verdriet-er is het van belang je bewust te worden van de oordelen die bestaan over Moederskind en Vaderskind. Oordelen – die ook in jou zitten!

    Stel: je verloor je vader. Je was een uitgesproken Vaderskind. Dan verloor je ook de ouder aan wie jij je basale gevoel van veiligheid ontleende. Wat betekende dit voor jou? Wat betekende dit voor de relatie met je moeder na het overlijden van je vader?

    Stel: je verloor als kind je moeder. Je was een uitgesproken Vaderskind. Je vader verloor niet alleen zijn vrouw, je vader verloor ook zichzelf. Aan wie kon jij nog je gevoel van veiligheid ontlenen?

    Stel: je verloor je moeder. Je was een uitgesproken Moederskind. Dan verloor je ook de ouder aan wie jij je basale gevoel van veiligheid ontleende. Wat betekende dit voor jou? Wat betekende dit voor de relatie met je vader na het overlijden van je moeder?

    Stel: je verloor als kind je vader. Je was een uitgesproken Moederskind. Je moeder verloor niet alleen haar man, je moeder verloor ook zichzelf. Aan wie kon jij nog je gevoel van veiligheid ontlenen?

    Eer je vader en eer je moeder

    Eer daarom als Verlaat Verdriet-er je vroeg overleden vader. Zeker als je een Vaderskind was. Of je nu man bent. Of vrouw. Zoon bent. Of dochter.
    Eer daarom als Verlaat Verdriet-er je vroeg overleden moeder. Zeker als je een Moederskind was. Of je nu vrouw bent. Of man. Dochter bent. Of zoon.

  • | |

    Verlaat Verdriet-ers zijn gewone mensen….

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers zijn gewone mensen…..
    die ongewone dingen hebben meegemaakt

    Denkend over de inhoud van het cursusboek-in-de-maak ROUW KENT GEEN TIJD realiseer ik me de verschillen in de verlies-ervaringen van Verlaat Verdriet-ers.
    Ongewone gebeurtenissen die de gewone kinderen die we waren overkwamen.

    Voorbeelden

    Ik noem een aantal voorbeelden:
    HET IS NIET GEWOON

    • als jong kind je ouder(s) te verliezen door de dood;
    • je vader te verliezen door de dood voordat je geboren bent;
    • op je 12e je ouder te vinden na de zoveelste zelfmoordpoging;
    • mede-inzittende te zijn van de auto waarin je ouders, je broertje en je zusje dodelijk verongelukten;
    • op je 14e de ‘moeder’ te worden van je broertjes en zusjes;
    • op te groeien met een ouder die elke keer opnieuw de boodschap krijgt: het is weer terug gekomen;
    • dat je ouder wordt vermoord;
    • er als volwassene achter te komen dat je jong overleden vader niet je biologische vader was;
    • seksueel misbruikt te worden door een gezinslid;
    • dat je ouder zelfmoord pleegt en daarvoor jouw speelgoed gebruikt;
    • op je 5e de man in huis te worden;
    • als jong kind getuige te zijn van de plotselinge onverwachte dood van je ouder;
    • op te groeien in een gezin waarvan een ouder ongeneeslijk ziek is, steeds meer zorg-afhankelijk wordt en overlijdt in je kindertijd;
    • dat je vader al een nieuwe relatie heeft terwijl je moeder worstelt met afscheid nemen;
    • als jong kind je ouder te verliezen door een medische fout;
    • als baby je moeder te verliezen bij je geboorte.

    Kinderen moeten leren dat de dood bij het leven hoort. Enig idee wat je zegt als het gaat om jong ouderverlies?

  • | |

    Van harte gecondoleerd

    DoorTitia Liese

    Van harte gecondoleerd

    Twintigers en dertigers die een ouder verliezen merken vaak dat ze door de rouw een achterstand oplopen in hun leven, zegt Ameline Ansu. Ze bepleit in haar boek Van harte gecondoleerd meer aandacht voor de jongvolwassene van wie de vader of moeder overlijdt. 

    Jongvolwassenen

    Ameline Ansu (32), gedetacheerd adviseur bij de Rijksoverheid, was 23 jaar toen haar moeder overleed na een langdurige ziekte. Vanaf dat moment kwam ze tijdelijk terecht in wat ze noemt ‘een schemergebied’: te jong om het emotioneel zelf te rooien, maar volgens de wet volwassen genoeg om officiële verantwoordelijkheden te dragen. Aan boeken over rouw had ze weinig – die waren voornamelijk gericht op de partner van een overlevende of op zeer jonge kinderen met een overleden ouder. Gek, vond ze. Want de groep jongvolwassenen die een ouder heeft verloren is fors. ‘Voorzichtig geschat zijn er 100.000 jongeren in Nederland die opgroeien zonder vader of moeder door overlijden.’

    Steun 

    Nu, bijna tien jaar na de dood van haar moeder, heeft Ameline Ansu zelf een boek geschreven over rouw bij twintigers en begin dertigers. In Van harte gecondoleerd spreekt Ansu lotgenoten die een ouder hebben verloren door (erfelijke) ziekte, plotseling overlijden of zelfdoding. Aan de hand van anekdotes bespreken ze verschillende thema’s, van de veranderde gezinsdynamiek tot het gat op cv. In het boek, dat leest als een keukentafelgesprek, deelt Ansu bovendien haar eigen ervaringen met dood en rouw. ‘Als steun voor iedereen met vergelijkbaar verdriet en hun naasten’, zegt Ansu. ‘En om het taboe op de dood en rouw weg te nemen.’

    ISBN

    ISBN Van harte gecondoleerd: 9789000371303

    Artikel Volkskrant

    In de Volkskrant van vandaag (18 februari 2020) een interview met Ameline Ansu in verband met haar boek Van harte gecondoleerd.  

    Rouwverwerking

    Op dinsdag 18 februari  2020 organiseert debatcentrum De Balie een programma over rouwverwerking bij mensen die op jonge leeftijd een ouder hebben verloren. Ameline Ansu zal er ook spreken, samen met jongerenrouwcoach Remco Groenewegen en journalist Gijs van der Sanden.
    Uitverkocht