• | |

    Kan ik mijn vader eigenlijk wel missen?

    Missen

    Al in mijn jeugd heb ik het van dichtbij gekend. Je vader verliezen als je nog in de buik van je moeder zit. Geen vader. Ach. Nooit gehad. Ach. Niet gekend. Ach. Er zijn zoveel mensen zonder vader. Ach. Nee. Nooit gemist.

    Sinds mijn Verlaat Verdriet-werk weet ik beter. Veel beter. Ze komen naar mijn workshop. De Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. Verlaat Verdriet-ers die de clichés en de dooddoeners maar al te goed kennen. ‘Ach, jij was zo jong.’  ‘Je hebt je vader niet eens gekend. Dan kun je hem ook niet missen ‘Gelukkig heb je geen herinneringen aan je vader.’
    Ik ken de vragen die deze Verlaat Verdriet-ers stellen als ze informatie opvragen over de workshop Verlaat Verdriet: ‘Als de workshop bestaat uit het delen van herinneringen, dan kom ik niet.’ Ik begrijp het argument. Maar zo werkt het niet in de Verlaat Verdriet-workshop.

    Kenmerken

    Ondertussen worstelen veel van deze Verlaat Verdriet-ers met de veel voorkomende kenmerken bij Verlaat Verdriet , naast extra thema’s zoals:

    • Pijnlijk getroffen worden door de clichés en de dooddoeners die andere mensen uiten;
    • Het eigen verlies bagatelliseren door middel van dezelfde clichés en dooddoeners;
    • Een altijd aanwezig gevoel van ‘Er klopt iets niet bij me. Maar wat?’
    • Gehinderd worden door schijnbaar onverklaarbare angsten en depressies, in een leven dat verder eigenlijk succesvol is;

    Wat is missen eigenlijk?

    Wat is eigenlijk de inhoud van het woord ‘missen’? Bijvoorbeeld: stel er is een been bij je geamputeerd. Dan mis je een been. Maar mis je dat been ook echt? En mis je je been als je een goeie prothese hebt gekregen? Mis je je been niet als je hebt besloten er geen last van te hebben dat je dat been niet meer hebt?
    Als je je vader niet hebt gekend, mis je dan je vader? Mist er een aanwezigheid in je leven die er wel had moeten zijn? Ontbreekt er iemand voor je gevoel? Mis je jouw vader? Of mis je een vader? Heb je je vader gemist? Of heb je een vader gemist?
    Als je angst- en paniekaanvallen kent, of als je gevoelig bent voor burn out en/of depressie: mis je dan de vader die je niet hebt gekend? Mis je de aanwezigheid van je vader als je zelf niet het gevoel hebt dat je je vader mist? Ontbreekt er een wezenlijk stuk (informatie) in je leven als de man met wie jij genetisch materiaal deelt nooit in je leven aanwezig is geweest?

    Zelfonderzoek

    Kortom: een bijzonder ’terrein voor onderzoek’ voor Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. Voor vragen, zoals:

    • Word je pijnlijk geraakt door de genoemde clichés en dooddoeners?
    • Heb je over jezelf altijd gezegd: ik heb hem niet gekend, dus ik mis hem niet?
    • Heb je altijd gedacht: er zijn zoveel mensen zonder vader?
    • Is jouw zelfvertrouwen werkelijk zelfvertrouwen? Of heb je geleerd jezelf groot en sterk te maken?
    • Ben jij overgevoelig voor stress? Voor depressie?
    • Is er een ingewikkelde relatie ontstaan tussen jou en je moeder?
    • Heb je problemen die je in je leven ervaart nooit gerelateerd aan het vroege verlies van je vader?
  • | | |

    Dubbel Ouderverlies: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Dubbel ouderverlies

    ‘Ik was 6 jaar toen ik mijn vader verloor. Mijn moeder had met een kennis afgesproken dat mijn zusje en ik bij haar mochten gaan wonen als mijn moeder iets zou overkomen. Niemand hield er rekening mee dat het echt zou kunnen gebeuren. Twee keer zo’n klap: dat zal toch niet gebeuren. Maar het gebeurde wel. Toen ik 15 jaar was overleed mijn moeder plotsteling. We moesten bij die kennis gaan wonen. Het was voor ons allemaal een ramp. Een verschrikkelijke ramp.

    Man, 6 jaar toen hij zijn vader verloor, 15 jaar toen hij zijn moeder verloor. Zijn vader werd 38 jaar. Zijn moeder werd 46 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | |

    Zsuzsa Bank: Slapen doen we later

    Slapen doen we later

    Twee vriendinnen – Martha en Johanna, 40+, al een leven lang bevriend – schrijven elkaar bijna dagelijks over ervaringen uit hun leven van alledag.
    Roman in de vorm van brievenboek. Tamelijk omvangrijk. Zo nu en dan moest ik  het verder lezen wel even doorzetten. Ergens halverwege bedacht ik dat ik dit boek eigenlijk in de oorspronkelijke taal – Duits – had moeten lezen. Dit vooral omdat taal een belangrijk thema is. Zelf kreeg ik het boek te leen in het Nederlands, en dat heb ik dus gewoon maar uitgelezen.

    Verlaat Verdriet-thema’s

    Hoe dan ook: ik was, en bleef, gefascineerd door de ontboezemingen van de beide vrouwen. Met name de ontwikkelingen in het verhaal van Johanna vond ik heel bijzonder.
    Johanna, afkomstig uit een rommelig kunstenaarsgezin, verloor als jong kind haar vader. Gaande het boek wordt dit verlies, als het ware verstopt in de brieven, stap voor stap uitgepakt. Terwijl ondertussen gevolgen van dit vroeg verlies op alle mogelijke manieren in het leven van Johanna zichtbaar zijn. Zoals de langzame manier waarop ze steeds met hele, hele kleine stapjes iets loslaat over de dood van haar vader. De ingewikkelde relatie met haar moeder. Met haar broer. Haar eenzame bestaan in haar huisje in het Zwarte Woud, waar ze zich als oorspronkelijk Noord Duitse wel – en tegelijkertijd niet – misplaatst voelt. De dramatisch verlopen relatie met een man die ze eigenlijk niet los kan laten. Haar – innerlijke – strijd met de kanker die haar te pakken heeft gehad. Haar eeuwige verlangen, dat steeds maar niet vervuld kan worden. De ambivalente relatie met haar werk als lerares. Het altijd aanwezige gevoel niet op de goede plaats te zijn. Haar ongedurigheid. Haar eeuwige zoektocht, zonder goed te weten wat ze eigenlijk zoekt.

    Verlaat Verdriet-thema’s

    Verlaat Verdriet-thema’s te over. En juist deze herkenbaarheid, zowel aan de oppervlakte als in diepere lagen van Johanna, maakt dit boek – hoe omvangrijk ook – tot een fascinerend boek.
    Je kunt zoveel leren over Verlaat Verdriet-thema’s. Ook in romanvorm.
    Heb je tijd? Probeer het!

    Boek

    Zsuzsa Bank: Slapen doen we later 

  • | | |

    Mijn vader hoefde eigenlijk geen kinderen

    ‘Mijn vader hoefde eigenlijk geen kinderen’ vertelt een deelnemer aan de workshop Verlaat Verdriet. Mijn moeder wilde dat absoluut wel. Ze heeft doorgezet. Eerst ben ik geboren, drie jaar later kwam mijn zusje. Toen we er eenmaal waren heeft mijn vader ons wel geaccepteerd. Een soort van, zeg maar. Dat deed hij door zich zo weinig mogelijk met ons te bemoeien. Hij was altijd weg. Aan het werk.

    Moeder

    Toen ik twaalf was werd mijn moeder ziek. Ze is een jaar ziek geweest. In die tijd zorgde een buurvrouw uit de buurt zoveel mogelijk voor mijn moeder. En voor mij en mijn zusje. Mijn vader ging op dezelfde voet verder als daarvoor. Altijd weg. Aan het werk.

    Vader

    Op mijn dertiende overleed mijn moeder. Ook daarna ging mijn vader op dezelfde voet door. Altijd weg. Aan het werk. Maar hij was niet alleen overdag weg. Het gebeurde ook dat hij ’s nachts niet thuis was. “Als je moeder niet was overleden zouden je ouders zijn gescheiden. Dat weet ik zeker” zei de buurvrouw die vroeger voor ons heeft gezorgd toen ik haar onlangs opzocht.

    Opa

    De relatie met mijn vader is wel verbeterd. Maar eigenlijk is de afstand nog altijd groot. Ik zie dat hij wel een leuke opa is voor het zoontje van mijn zusje. “Je kunt het dus wel” denk ik dan. “Waarom niet met ons?” ‘