Doorgaan naar inhoud

  • HomeUitvouwen
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat VerdrietUitvouwen
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomstUitvouwen
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdrietUitvouwen
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • TijdsfactorenUitvouwen
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • OmgevingsfactorenUitvouwen
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouwUitvouwen
    • Gevoel en verstand
    • Bewust wordenUitvouwen
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • DoenUitvouwen
    • HulpUitvouwen
      • Basisworkshops
      • De weg van liefde 2026
      • Jaarcyclus Traumaboom
      • Boeken bestellenUitvouwen
        • Gat in je ziel
        • Gids voor Verlaat Verdriet
        • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
        • Herinneringsboeken
        • Handreikingen
        • Teruggaan om verder te kunnen
      • Heel je leven
      • Individueel
    • ZelfhulpUitvouwen
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • InternationalUitvouwen
    • Deutsch
    • English
    • Français
    • Italiano
  • ContactUitvouwen
    • Contactformulier
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Halfwees / Halfwezen / Jong ouderverlies / Moeder / Overlijden ouder / Titia Liese / Vader / Verlaat rouwproces / Verlaat Verdriet / Wezen

Overlevingsvaardigheden

DoorTitia Liese 8 januari 2017

 

 

 

 

 

 

‘Ik geef Verlaat Verdriet idioom’.
Wat heb ik lang moeite gehad een goed antwoord te geven op de vraag die ik regelmatig kreeg: ‘Wat voor werk doe jij eigenlijk?’
‘Ik geef Verlaat Verdriet idioom.
Ik geef Verlaat Verdriet woorden.
Structuur.
Zodat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn duidelijker zichtbaar, begrijpbaar en overdraagbaar worden.
Bij voorkeur woorden uit gewoon, dagelijks, begrijpbaar Nederlands. In plaats van woorden uit welk jargon van welke beroepsgroep dan ook.
Aan de hand van mijn eigen gereedschapskistje, zeg maar.’ 

Overlevingspatronen

In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk had ik veel moeite met de uitdrukking overleven. Ik had nooit het gevoel dat ik het vroege verlies van mijn moeder overleefd zou hebben.
In een aantal opzichten was ik goed voorzien.
Bijvoorbeeld van een mooie en goede start van mijn leven.
Materieel gezien heeft het me eveneens nooit aan wat dan ook ontbroken.
Cultureel valt er wel iets af te dingen: de komst van de tweede vrouw van mijn vader betekende echt een cultuurbreuk voor me.
Desalniettemin: vaardigheden om kennis te vergaren en verder te ontwikkelen heb ik als geschenk mee gekregen.

Door de jaren heen ben ik zelf steeds meer de term overleven gaan gebruiken. Want ja: in veel opzichten betekende het verlies van mijn moeder, en zeker de gevolgen die dat verlies heeft gehad, dat ik naar manieren moest zoeken om mezelf staande te houden.
Overleven dus.

BOS-patronen

In de verdere ontwikkeling van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik meer en meer onderscheid gaan maken in soorten van overlevingspatronen.
BOS-patronen heb ik ze genoemd.
Beschermingsmechanismen.
Overlevingspatronen.
Schaduwpatronen.

Coping

Aan de term coping heb ik – waarom weet ik niet – altijd een hekel gehad. Te Amerikaans, misschien? Teveel jargon?
Hoe dan ook, de term coping heeft nooit een plaats kunnen vinden in mijn woordenboek. Gebruikt heb ik deze term dan ook nooit.

Overlevingsvaardigheden

In een roman die ik op het moment aan het lezen ben kwam ik de term overlevingsvaardigheden tegen.
Kijk: dat woord past in mijn ideeën over het onderzoeken van kwaliteiten die je, tegelijkertijd met je overlevingspatronen, hebt ontwikkeld.
Herwaarderen van je overlevingspatronen.

Zie: ik geef Verlaat Verdriet idioom.
Woorden geven aan ervaringen.
Structureren.
Rubriceren.

Die kwaliteiten heb ik tegelijkertijd met mijn overlevingspatronen ontwikkeld.
Die kwaliteiten zijn sterk.
Overlevingsvaardigheden!

Bericht navigatie

Vorige Vorige
When a grandparent dies
VolgendeDoorgaan
Oer-verlatingsangst

Recent:

  • Jong ouderverlies en ontreddering

    DoorTitia Liese 10 september 2026

    Veel Verlaat Verdriet-ers kunnen het woord ontreddering voelen tot in de diepste vezels van hun lijf. Ik heb wat synoniemen opgezocht van het woord ontreddering. Het is…

  • Casa Matilda krijgt haar eigen levensverhaal

    DoorTitia Liese 9 september 2026

    Casa Matilda, Huis voor Levensverhalen, krijgt haar eigen levensverhaal en dat wil ik graag met je delen! De eerste fase zit erop – de grote restauratie van…

  • Als grammatica ineens Verlaat Verdriet vertelt.

    DoorRonald Schouw 20 augustus 2026

    Soms kan één zin je ineens stilzetten. De zin schreef ik oorspronkelijk helemaal niet voor een blog. Ik schreef de zin voor mijn persoonlijk pelgrimsverhaal over de…

  • Walk of grief op Terschelling voor Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese 13 augustus 202614 augustus 2026

    Heb je ooit gehoord van de Walk of grief op Terschelling? Zo niet: kijk dan even op de site van Walk of grief op Terschelling. Zo ja:…

  • Stoppen met doorgaan

    DoorTitia Liese 12 augustus 2026

    Als Verlaat Verdriet-er ken je het maar al te goed, vermoed ik. Het gevoel ‘Ik ben altijd maar door gegaan.’ We zijn ons daarvan vaak heel erg…

Facebook Instagram YouTube LinkedIn

Alle rechten voorbehouden, tenzij anders vermeld. Bureau Funale  © 2026

Scroll naar boven
  • Home
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat Verdriet
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomst
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdriet
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • Tijdsfactoren
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • Omgevingsfactoren
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouw
    • Gevoel en verstand
    • Bewust worden
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • Doen
    • Hulp
      • Basisworkshops
      • De weg van liefde 2026
      • Jaarcyclus Traumaboom
      • Boeken bestellen
        • Gat in je ziel
        • Gids voor Verlaat Verdriet
        • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
        • Herinneringsboeken
        • Handreikingen
        • Teruggaan om verder te kunnen
      • Heel je leven
      • Individueel
    • Zelfhulp
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • International
    • Deutsch
    • English
    • Français
    • Italiano
  • Contact
    • Contactformulier
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Zoeken