Doorgaan naar inhoud

  • HomeUitvouwen
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat VerdrietUitvouwen
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomstUitvouwen
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdrietUitvouwen
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • TijdsfactorenUitvouwen
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • OmgevingsfactorenUitvouwen
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouwUitvouwen
    • Gevoel en verstand
    • Bewust wordenUitvouwen
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • WorkshopsUitvouwen
    • Basisworkshop Verlaat Verdriet
    • Basisworkshop Dubbel Ouderverlies
    • De weg van liefde 2026
  • DoenUitvouwen
    • HulpUitvouwen
      • De kunst van het helen
      • (Auto)-biografisch werk
      • Individueel
      • Inschrijfformulier activiteiten
    • ZelfhulpUitvouwen
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • Boeken bestellenUitvouwen
    • Gat in je ziel
    • Gids voor Verlaat Verdriet
    • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    • Herinneringsboeken
    • Handreikingen
    • Teruggaan om verder te kunnen
  • ContactUitvouwen
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Halfwees / Halfwezen / Jong ouderverlies / Moeder / Overlijden ouder / Titia Liese / Vader / Verlaat rouwproces / Verlaat Verdriet / Wezen

Overlevingsvaardigheden

DoorTitia Liese 8 januari 2017

 

 

 

 

 

 

‘Ik geef Verlaat Verdriet idioom’.
Wat heb ik lang moeite gehad een goed antwoord te geven op de vraag die ik regelmatig kreeg: ‘Wat voor werk doe jij eigenlijk?’
‘Ik geef Verlaat Verdriet idioom.
Ik geef Verlaat Verdriet woorden.
Structuur.
Zodat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn duidelijker zichtbaar, begrijpbaar en overdraagbaar worden.
Bij voorkeur woorden uit gewoon, dagelijks, begrijpbaar Nederlands. In plaats van woorden uit welk jargon van welke beroepsgroep dan ook.
Aan de hand van mijn eigen gereedschapskistje, zeg maar.’ 

Overlevingspatronen

In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk had ik veel moeite met de uitdrukking overleven. Ik had nooit het gevoel dat ik het vroege verlies van mijn moeder overleefd zou hebben.
In een aantal opzichten was ik goed voorzien.
Bijvoorbeeld van een mooie en goede start van mijn leven.
Materieel gezien heeft het me eveneens nooit aan wat dan ook ontbroken.
Cultureel valt er wel iets af te dingen: de komst van de tweede vrouw van mijn vader betekende echt een cultuurbreuk voor me.
Desalniettemin: vaardigheden om kennis te vergaren en verder te ontwikkelen heb ik als geschenk mee gekregen.

Door de jaren heen ben ik zelf steeds meer de term overleven gaan gebruiken. Want ja: in veel opzichten betekende het verlies van mijn moeder, en zeker de gevolgen die dat verlies heeft gehad, dat ik naar manieren moest zoeken om mezelf staande te houden.
Overleven dus.

BOS-patronen

In de verdere ontwikkeling van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik meer en meer onderscheid gaan maken in soorten van overlevingspatronen.
BOS-patronen heb ik ze genoemd.
Beschermingsmechanismen.
Overlevingspatronen.
Schaduwpatronen.

Coping

Aan de term coping heb ik – waarom weet ik niet – altijd een hekel gehad. Te Amerikaans, misschien? Teveel jargon?
Hoe dan ook, de term coping heeft nooit een plaats kunnen vinden in mijn woordenboek. Gebruikt heb ik deze term dan ook nooit.

Overlevingsvaardigheden

In een roman die ik op het moment aan het lezen ben kwam ik de term overlevingsvaardigheden tegen.
Kijk: dat woord past in mijn ideeën over het onderzoeken van kwaliteiten die je, tegelijkertijd met je overlevingspatronen, hebt ontwikkeld.
Herwaarderen van je overlevingspatronen.

Zie: ik geef Verlaat Verdriet idioom.
Woorden geven aan ervaringen.
Structureren.
Rubriceren.

Die kwaliteiten heb ik tegelijkertijd met mijn overlevingspatronen ontwikkeld.
Die kwaliteiten zijn sterk.
Overlevingsvaardigheden!

Bericht navigatie

Vorige Vorige
When a grandparent dies
VolgendeDoorgaan
Oer-verlatingsangst

Recent:

  • Samen op zoek naar de verborgen bron

    DoorTitia Liese 10 juni 2026

    Samen op zoek naar de verborgen bron Je kent het vast wel, dit fenomeen. Je aandacht is ergens op gevallen – door welke omstandigheid dan ook –…

  • De weg van liefde, en die ene gedachte

    DoorTitia Liese 2 juni 20262 juni 2026

    Zeven gedachten die je leven kunnen veranderen 1. Die ene gedachte waar je al een leven lang naar op zoek bent; 2. Die ene gedachte die al…

  • Labyrinthia: mens in tijd en ruimte

    DoorTitia Liese 29 mei 202629 mei 2026

    Mens in tijd en ruimte Het was al jaren geleden dat ik het Drents Museum in Assen bezocht. Gisteren reisde ik naar Assen om de tentoonstelling te…

  • Zandbak: foto’s van Alex Witteveen over jong ouderverlies

    DoorTitia Liese 27 mei 202627 mei 2026

    Zandbak Expositie IkToon, met onder meer foto’s van Alex Witteveen over jong ouderverlies en Verlaat Verdriet. Alex Witteveen Toen ik 7 jaar oud was overleed mijn moeder…

  • Als alles trauma is, wat is dan trauma?

    DoorTitia Liese 25 mei 202625 mei 2026

    Ruptuur en trauma In een tijd waarin ‘alles’ trauma lijkt te zijn, is het bij jong ouderverlies door overlijden des te belangrijker zorgvuldig te onderzoeken. Waar gaat…

Facebook Instagram YouTube LinkedIn

Alle rechten voorbehouden, tenzij anders vermeld. Bureau Funale  © 2026

Scroll naar boven
  • Home
    • Nieuws berichten
    • Pinacotheek
    • Agenda
  • Verlaat Verdriet
    • Dubbel Ouderverlies
    • Kernthema’s en kenmerken
    • Je gezin van herkomst
      • Verliezen en transities
      • BOS-patronen
      • De paradox van verlies en winst
    • Verlies en verdriet
      • Trauma en ruptuur
      • Ruptuur
      • Momentum
    • Tijdsfactoren
      • Lineaire en circulaire tijd
      • Het cascade-effect
      • CrossTime
    • Omgevingsfactoren
      • Relaties
      • Onderwijs en werk
  • Verlate rouw
    • Gevoel en verstand
    • Bewust worden
      • De zeven haltes van bewust worden
      • Rituelen bij Verlaat Verdriet
    • Resultaat
  • Workshops
    • Basisworkshop Verlaat Verdriet
    • Basisworkshop Dubbel Ouderverlies
    • De weg van liefde 2026
  • Doen
    • Hulp
      • De kunst van het helen
      • (Auto)-biografisch werk
      • Individueel
      • Inschrijfformulier activiteiten
    • Zelfhulp
      • Zelftest
      • Leeswerk
      • Lijfwerk
      • Schrijfwerk
      • Herinneringsboeken
    • Kijken
    • Rouw kent geen tijd
    • Presentatie teruggaan om verder te kunnen
  • Boeken bestellen
    • Gat in je ziel
    • Gids voor Verlaat Verdriet
    • Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    • Herinneringsboeken
    • Handreikingen
    • Teruggaan om verder te kunnen
  • Contact
    • Inschrijfformulier activiteiten
    • Adres en route
    • Over Titia Liese
Zoeken