• | | |

    Hoe ga ik om met het kind in mij?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met het kind in mij?

    Antwoord

    Het kind in je

    Als je als kind een ouder hebt verloren, hield op dat moment de verbinding met je levende ouder op. Het contact stopte abrupt, zoals een film plotseling kan stoppen. Terwijl je haar/hem nog zo hard nodig had om je te begeleiden naar volwassenheid.
    Dat kind, dat toen zo plotseling alleen gelaten werd met haar/zijn verdriet, zit nog steeds in je.

    Zorg en aandacht

    Het vraagt waarschijnlijk op dit moment niet alleen van jou de zorg en de aandacht die het toen niet gekregen heeft, maar ook van andere mensen. Want diep van binnen vindt het kind het eigenlijk nog altijd vanzelfsprekend dat er voor haar/hem gezorgd wordt. Het wil bij de hand genomen worden.

    Pijnlijke kant

    Een pijnlijke kant voor het kind in je mag hier daarom niet onbesproken blijven. Veel mensen hebben zich namelijk zelf van dit innerlijke kind afgekeerd en hebben er in de grond van hun hart eigenlijk een hekel aan.
    Want het kind is behoeftig.
    Het is klein.
    Voelt zich zwak en in de steek gelaten.
    Zeurt om aandacht.
    Leeft in grote eenzaamheid.
    Het heeft verdriet.

    Herstel van je levenskracht

    Het herstel van de relatie met dit kind in je is waarschijnlijk niet alleen een van de grootste en moeilijkste opgaven. Het is zeker ook één van de mooiste opgaven in het helingsproces dat een verlaat rouwproces is.
    Op het moment namelijk, waarop je beseft dat dit kind in wezen je levenskracht is, heb je één van de belangrijkste sleutels van een verlaat rouwproces in handen. Je zult  geen seconde meer aarzelen om dit innerlijke kind te omarmen. Het vast te houden en het in onvoorwaardelijke liefde alles te geven wat het nodig heeft.

    Groeien en volwassen worden

    Het herstel van je contact met het kind in je biedt je ook de gelegenheid om te groeien naar een nieuw omslagpunt in je proces. Namelijk naar het moment van het werkelijk volwassen worden.

    Van kindperspectief naar volwassenperspectief

    Vanaf het moment, waarop je ouder uit je leven verdween, werd zij/hij wat jij van haar/hem dacht. Wat je niet van haar/hem dacht. Omdat zij/hij niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk uit je leven verdween.
    Het beeld dat je nu nog van je ouder hebt, is dus het beeld dat je als kind had. Je moeder/je vader is groot, altijd sterk. Misschien nog wel volmaakt. Jij bent klein. Een kind nog.
    Maar intussen ben jij ook ruimschoots volwassen geworden.
    Je bent, niet alleen in leeftijd en in lengte maar ook in ontwikkeling, haar/zijn gelijke geworden.
    Misschien ben je inmiddels zelfs ouder dan je ouder ooit is geworden.
    Maar het beeld dat je van haar/hem hebt is nog steeds het beeld dat je toen had. Je kijkt dus naar je ouder vanuit je kindperspectief.

    Gelijkwaardig

    Dat perspectief veranderen en je ouder leren zien vanuit gelijkwaardigheid en erkennen dat je ouder weliswaar voor jou een heel speciaal iemand is, maar tegelijkertijd ook een heel gewoon mens, betekent dat je een nieuw omslagpunt in je rouwproces hebt bereikt en dat je het verlies van je ouder in je leven hebt geïntegreerd.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • |

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe lang duurt een verlaat rouwproces?

    Antwoord

    Persoonlijk proces

    Over de duur van een verlaat rouwproces valt eigenlijk niets te voorspellen. Daarvoor is een dergelijk proces veel te veel een persoonlijk proces waarop een veelheid aan factoren van invloed is.
    Heb je bijvoorbeeld een drukke baan, of heb je dat juist niet?
    Sta je aan het begin van je carrière of ben je op dit moment juist in rustiger vaarwater?Woon je in je eentje of woon je met andere mensen samen?
    Heb je een vaste partner of heb je die juist niet (meer)?
    Zorg je voor jonge kinderen of juist niet (meer)?
    Heb je in je leven al veel zelfonderzoek gedaan of sta je nog helemaal aan het begin van je zoektocht?
    Welke leeftijd had je toen je ouder overleed?
    Op welke wijze overleed je ouder?
    Hoe heeft het gezinsverband van je gezin van herkomst zich ontwikkeld?
    Op welke wijze heeft je levensloop zich na de dood van je ouder ontwikkeld?

    Onder meer deze traceerbare factoren maken deel uit van je persoonlijke levensomstandigheden.

    Andere factoren

    Maar ook minder duidelijk te omschrijven factoren hebben hun invloed op het verloop en de duur van je proces.
    De intensiteit waarmee je je wijdt aan het proces is daar een voorbeeld van, maar ook het door jou verlangde resultaat.
    Is je proces afgerond als je je ouder de plaats gegeven hebt in je leven die haar/hem toekomt? Of is je proces afgerond als je verlost bent van de angstaanvallen die je leven gekenmerkt hebben?
    Ben je pas tevreden als je niet alleen de weg naar jezelf hebt gevonden, maar je ook de vreugde hebt ervaren jezelf teruggevonden te hebben?

    Handreikingen bij verlate rouw

    Al deze factoren tezamen maken het onmogelijk een uitspraak te doen over de duur van een verlaat rouwproces. De Handreikingen bij verlate rouw: zien & gezien worden, horen en gehoord worden, herkennen, onderkennen, erkennen, accepteren, herwinnen, handelen helpen je in de loop van het proces te bepalen welke stappen je al hebt gezet en welke je nog wilt zetten.
    Tip: lees de Handreikingen bij verlate rouw 

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • |

    Hebben mannen minder last van verlaat verdriet dan vrouwen?

    DoorTitia Liese

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hebben mannen minder last van verlaat verdriet dan vrouwen?

    Antwoord

    Meer dan een miljoen

    Meer dan een miljoen Nederlanders verloren in hun jeugd een ouder door overlijden. Een ruwe schatting leert dan dat er ruim 250.000 mannen zullen zijn die hun vader hebben verloren, ruim 250.000 vrouwen die hun vader hebben verloren, ruim 250.000 mannen die hun moeder hebben verloren en ruim 250.000 vrouwen die hun moeder hebben verloren.

    Workshops Verlaat Verdriet

    Naar alle waarschijnlijkheid zijn de gevolgen van het vroege verlies van een ouder voor mannen even groot als voor vrouwen. Toch zijn het tot nog toe in de eerste plaats vrouwen die deelnemen aan de workshops Verlaat Verdriet, zoals je ook in dit Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek aan de ervaringsbijdragen kunt zien. Deze verhoogde deelname van vrouwen heeft diverse oorzaken. Bijvoorbeeld als gevolg van het feit dat het Verlaat Verdriet-werk in 1996 begonnen is: namelijk met het werk voor dochters zonder moeder en de workshops Zonder Moeder. Pas na verloop van een aantal aanloopjaren is het werk uitgebreid naar Verlaat Verdriet en konden ook mannen deel gaan nemen aan de workshops.

    Mannen en vrouwen

    Naast dit gegeven zijn vrouwen, eerder dan mannen, geneigd emotionele ongenoegens tegen zichzelf te richten. Ze hebben zo een grotere kans om emotioneel vast te lopen. Bovendien zijn vrouwen vaak, meer dan mannen, geneigd de oorzaak van hun ongenoegens in zichzelf te zoeken. Ze gaan eerder met zichzelf aan het werk.

    Je verbonden voelen

    Een belangrijk aspect in verband met het vroege verlies van een ouder en deelname aan Verlaat Verdriet-werk is waarschijnlijk gelegen in het feit dat het voor vrouwen een biologische noodzaak is om zich verbonden te voelen. De onomkeerbare breuk met een ouder kan dit vermogen bij een meisje tot contact ernstig aantasten. Zeker als het gaat om het verlies van de moeder.

    Emotionele ondersteuning

    Mannen nemen waarschijnlijk minder gauw deel aan een Verlaat Verdriet-workshop, omdat ze langer emotioneel worden gesteund door hun vrouw dan vrouwen zich door hun man gesteund voelen. Mannen komen vaak pas naar de workshop, als hun vrouw heeft aangegeven dat ze er genoeg van hebben altijd maar begrip op te brengen. Om altijd haar man te steunen.

    Werkgebonden cursussen

    Bovendien zijn mannen, meer dan vrouwen dat zijn, geneigd om de oorzaak van gevoelens van ongenoegen buiten zichzelf te zoeken. Ze gaan eerder cursussen en trainingen volgen die verband houden met hun werk.
    Of ze reageren zich af door te gaan sporten.

    Ook voor mannen

    De dagelijkse praktijk van het Verlaat Verdriet-werk laat echter zien, dat de mannen die naar de workshops komen, dezelfde pijn en moeite met de vroege dood van hun ouder ondervinden als vrouwen. Zeker als het gaat om het gemis van de ouder. Als het gaat om de gevolgen die de vroege dood van hun ouder voor de rest van hun leven heeft gehad.
    Ook in het leven van mannen kan het verbroken contact verstrekkende gevolgen hebben voor de manier waarop ze als volwassene in het leven staan.

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • Hoe ga ik om met hulpverleners?

    DoorTitia Liese

    Hoe ga ik om met hulpverleners?

    Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw, en antwoorden.

    Over Verlaat Verdriet en verlate rouw valt veel te zeggen en te schrijven en er valt nog veel meer over te vragen.
    Een aantal van de veelgestelde vragen – en antwoorden! – vind je de komende tijd in de blogs van Titia.

    Vraag

    Hoe ga ik om met hulpverleners?

    Antwoord

    Als je geconfronteerd wordt met moeilijkheden in je leven waar je zelf niet meer uitkomt is de kans groot dat je op zoek gaat naar een hulpverlener/therapeut. Of misschien heb je een hulpverlener gevonden met wie je al een tijdlang aan het werk bent.

    Gevolgen van het vroege verlies aanpakken

    Als de moeilijkheden die zich bij je hebben voorgedaan zijn voortgekomen uit het vroege verlies van je ouder is het van doorslaggevend belang dat je de gevolgen van dat vroege verlies aanpakt. Niet alle hulpverleners/therapeuten zijn op de hoogte van de specifieke kenmerken van verlaat verdriet.

    Hulpverlener

    Het is mogelijk dat je een hulpverlener hebt getroffen die niet of nauwelijks bereid is met je naar je verleden te kijken.
    Als je merkt dat je hulpverlener / therapeut onvoldoende kan of wil inspelen op de specifieke problematiek van verlaat verdriet doe je er verstandig aan een bewuste keuze te maken over het vervolgtraject. Het kan dan verstandig zijn, je verlate rouwproces op een ander moment en op een andere plaats te vervolgen met iemand die wel is toegerust op het begeleiden van een verlaat rouwproces.

    Goed voor jezelf leren zorgen

    Ook kan het voorkomen dat je bij een hulpverlener / therapeut blijft omdat je niet de beslissing durft te nemen om weg te gaan.
    Het zoeken naar een therapeut die bij je past, met wie het klikt en die je wil en kan begeleiden in je verlate rouwproces maakt deel uit van het proces waar je nu mee bezig bent. Goed voor jezelf leren zorgen en je eigen grenzen leren trekken.
    Een dergelijke zoektocht, hoe frustrerend en ergerlijk die soms ook zal zijn, is om die reden zelden of nooit verspilde tijd en energie. Zeker als je je daarvan bewust bent en blijft. 

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees meer over Verlaat Verdriet en Veelgestelde vragen over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, geschreven en samengesteld door Titia Liese.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek