Berichtnavigatie

Pagina 2 van 7512345...Laatste (75) »

Eenzaamheid is de achterkant van loyaliteit

Rouw is de achterkant van liefde

Rouw is de achterkant van liefde.
Je hoort het vaak.
Rouw is de prijs die je betaalt voor liefde.
Maar rouw is, denk ik, ook de achterkant van liefde die je misliep. Intens verdriet om een verbinding waar je naar verlangde, maar die je niet kreeg.
Een verbinding die nooit meer te herstellen is, omdat deze persoon is overleden.

Loyaliteit

Loyaliteit van kind naar ouder is de sterkste band die er tussen mensen bestaat. Geen enkele band tussen levende wezens is zo sterk als de loyaliteit van kinderen naar hun ouders.
De energie van loyaliteit laat volwassenen die in hun jeugd zijn geadopteerd, over de hele wereld reizen om hun biologische ouders te ontmoeten. Hun roots te vinden.
Wat onvoorwaardelijke liefde van een ouder naar een kind is, is – in omgekeerde zin – loyaliteit van een kind naar een ouder. En dan nog veel sterker. Als afhankelijk kind kun je niet kiezen of je van je ouder wilt houden. Je moet. Uit lijfsbehoud.

Loyaliteit en eenzaamheid

Ook kinderen die een ouder verliezen door overlijden hebben die vrijwel onverwoestbare energie van loyaliteit in zich. De loyaliteit naar hun biologische ouder.

Als een ouder overlijdt, betekent dat niet dat de energie van die loyaliteit verdwijnt. Die energie is er. Alleen: bij onomkeerbaar jong ouderverlies is de ontvanger van die energie voorgoed weg.
Je bleef achter met een energie die je niet meer kwijt kon.
Met als gevolg dat je mogelijk je leven lang een instilbaar verlangen in je draagt dat je niet kunt duiden. Dat on(ve)rvulbaar lijkt te zijn. 

Eenzaamheid

Als kind sluit je, na het verlies van je ouder, de energie van de loyaliteit naar je overleden ouder in jezelf op.
Je stopt het weg.
Ver weg.
Je ouder verdween in de loop van je leven steeds meer uit je leven. Zij/hij was er misschien nog wel. Maar tegelijkertijd eigenlijk ook niet.

Innerlijke eenzaamheid

In mijn Verlaat Verdriet-praktijk spreek ik veel Verlaat Verdriet-ers die deze eenzaamheid, deze innerlijke eenzaamheid, kennen.
De eenzaamheid van je in jezelf opgesloten voelen.
Je geen deelnemer voelen aan het leven.
Je een buitenstaander voelen.
Alsof er een glasplaat zit tussen jou en de rest van de wereld.

Opnieuw verbinden

Als deze innerlijke eenzaamheid zich ook bij jou voordoet, is het belangrijk je weer opnieuw – nu als volwassene –  te verbinden met je overleden ouder.
Je kunt dat bijvoorbeeld doen door het maken van een Herinneringsboek.
Speciaal voor dat doel hebben we Herinneringsboek Moeder en Herinneringsboek Vader gemaakt dat je gratis kunt downloaden van deze website.

Leer meer

Leer meer over loyaliteit en onomkeerbaar jong ouderverlies in de
basisworkshop Verlaat Verdriet.

Het mooie en bijzondere van Veranderkracht

Veranderkracht

Ze zijn zo mooi en zo bijzonder – de verhalen van Verlaat Verdriet-ers die er, dank zij hun toewijding en hun uithoudingsvermogen, in slagen van overleven naar leven te gaan. Die hun Overleefkracht omzetten in Veranderkracht. En er dank zij hun doorzettingsvermogen in zijn geslaagd hun leven een nieuwe, eigen en waardevolle vorm te geven.
Vandaag wil ik graag het verhaal met jullie delen van Maroesjcha Branderhorst. Met ingang van deze week (mei 2018) de trotse zelfstandig onderneemster in haar geboortestad Deventer met haar eigen uitvaartbedrijf: Branderhorst Uitvaartzorg.

Workshop Zonder Moeder

In 1995 was Maroesjcha, toen 22 jaar, deelneemster aan de allereerste workshop Zonder Moeder. De workshop voor vrouwen die in hun jeugd hun moeder waren verloren door de dood (nu: basisworkshop Verlaat Verdriet, workshop voor mannen en vrouwen die in hun jeugd een ouder verloren door de dood).
We ontdekten al snel na onze kennismaking dat we in elkaars buurt woonden. Maroesj ‘adopteerde’ mij na de workshop als ‘moeder’. Een heel bijzondere actie die ons beiden veel plezier heeft gebracht. We hebben dus altijd contact gehouden.

Van overleven naar leven

In de loop van de jaren heb ik Maroesjcha zien groeien. Gemakkelijk ging dat niet (een verlaat rouwproces na jong ouderverlies vraagt wel zo het een en ander van je!). Maar elke strijd werd aangegaan. En elke strijd werd ten slotte gewonnen.
Zo veranderde, dank zij haar veranderkracht, haar leven van overleven naar leven.

De dood

Maroesjcha zette een grote ommekeer in haar leven in werking toen ze onder ogen zag – en aanpakte – waar ze in haar hart het meest bang voor was: de dood.
Ze zette haar eerste schreden op het pad van uitvaartzorg.
Een heel nieuw vak voor haar, dat haar als gegoten bleek te passen.

Branderhorst Uitvaartzorg

Uitvaartzorg: het vak waarin Maroesjcha sinds vele jaren werkzaam is. Waar ze haar hart aan heeft verpand. Dat ze beheerst tot in haar vingertoppen.
Dat ze met ingang van 1 mei 2018 als zelfstandig ondernemer in haar woonplaats Deventer uit gaat voeren.
Een aanwinst voor Deventer!
Branderhorst-Uitvaartzorg.nl.

Van harte

Maroesjcha – van harte gefeliciteerd met deze nieuwe, grote, mooie stap.
Wat vond ik het mooi toen ik je sprak om je te horen zeggen: ‘Weet je wat ik zo geweldig vind? Diep van binnen weet ik dat het me gaat lukken.’
Weet je Maroesj wat ik zo geweldig vind? Ik weet zeker dat het je lukt!
Je bent een prachtig en inspirerend voorbeeld van Veranderkracht.
Ik ben zo trots op je!

Succes

Heel veel succes met je eigen onderneming: Branderhorst Uitvaartzorg.
Nu en in de toekomst!

Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek

‘Langdurige wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de meeste volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden daar later geen last van hebben.’
Aan het woord een wetenschappelijk onderzoeker met een lange staat van dienst op het gebied van verlies en rouw.

Verbijsterd

Ik hoor hem verbijsterd aan. Meent hij wat hij zegt? Denkt hij zelf dat dit waar is?
Zijn wij dan toch gek? Sukkels die het niet goed hebben gedaan? Klunzen? Al die honderden Verlaat Verdriet-ers die ik in de loop van de jaren heb gesproken, met wie ik heb gewerkt, zijn dat echt allemaal klunzen die de aanleg hebben kluns te zijn en dus levenslang kluns te blijven?

Diagnoses

‘Mensen die jong een ouder hebben verloren maken niet opvallend vaker gebruik van hulpverlening dan andere volwassenen.’ komt uit deze onderzoeken naar voren.
Zou iemand al hebben bedacht dat ‘geen hulp zoeken’ een kenmerk is van Verlaat Verdriet-ers?
Dat Verlaat Verdriet-ers reguliere hulp liever uit de weg gaan omdat ze daar diagnoses krijgen als ADD, ADHD, Autisme, Borderline, dysthyme stoornis, bipolaire stoornis en wat mogelijk allemaal nog meer? Met bijbehorende behandelplannen, inclusief medicatie?
In plaats van hulpverleners die zeggen: ‘Jong ouderverlies? Daar kunnen we mee aan het werk!’

Cynisch

De uitspraak houdt me maandenlang bezig.
Wat is hier aan de hand?
Waarom zijn mijn bevindingen totaal anders dan die uit wetenschappelijk onderzoek?
Tot ik vanochtend wakker werd en het tot me doordrong.
Als Verlaat Verdriet-ers ergens behoefte aan hebben, dan is het zich gezien en gehoord te voelen. Zou het kunnen zijn dat het pure feit dat deze mensen dertig jaar lang zijn gevolgd ervoor heeft gezorgd dat ze niet opvallend vaker gebruik maken van hulpverlening?
Zou het zo cynisch kunnen zijn?
Met als gevolg dat erkenning, en dus gedegen kennis, van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn binnen de reguliere hulpverlening nog altijd niet gewoon voorhanden is?

Oplossen

Willen we dit nog langer aanhoren?
Willen we echt nog langer zo behandeld worden?
Wat doen wij daar dan aan?
Hoe lossen wij, Verlaat Verdriet-ers, dit op?

Ik had het niet willen missen

Ik had het niet willen missen

Voor mijzelf is het inmiddels jaren geleden dat het gebeurde. De dag waarop ik, zomaar ineens, door me heel voelde gaan ‘Ik had het niet willen missen.’ Ehhh, wat had ik niet willen missen?

Verlaat rouw- en veranderproces

Het duurde even voor ik me realiseerde wat ik dan precies niet had willen missen. Want wat ik niet had willen missen was het verlate rouw- en veranderproces waar ik in vele jaren voor die dag doorheen was gegaan. Dat vemaledijde proces. Dat proces dat ik 100.000 x 100.000 keer heb vervloekt. Dat ik heb gehaat. Dat me elke keer als ik dacht ermee klaar te zijn weer naar beneden sleurde. Twee stappen vooruit, drie stappen terug (nou ja: drie? Kan ook best vijf zijn geweest. Of meer.) Dat proces waar maar geen einde aan leek te komen. Dat me keer op keer bang maakte. Boos. Verdrietig. Wanhopig.
Dat me keer op keer naar een einde deed verlangen. Of naar het einde.

Ik lijk wel gek

Van dat proces voelde ik ineens: ‘Ik had het niet willen missen.’
Ik lijk wel gek.
Of misschien ben ik wel gewoon gek geworden.

Contact

In de loop van de vele jaren dat ik mijn Verlaat Verdriet-werk doe (ja zeker, dat doe ik nog steeds. En als het aan mij ligt de komende twintig jaar ook nog) heb ik met veel, heel veel Verlaat Verdriet-ers gewerkt. Met een aantal van hen heb ik door de jaren heen nog steeds goed contact.

Ik had het niet willen missen

En ja: steeds hoor ik het Verlaat Verdriet-ers die hun proces helemaal zijn aangegaan zeggen – vaak met eenzelfde soort verlegen terughoudendheid, maar eigenlijk ook altijd met eenzelfde soort van vurigheid – ‘Ik had het niet willen missen.’

Lees meer

Lees meer over Verlaat Verdriet.
Lees meer over verlate rouw.

 

Doodzwijgen is nog altijd doodzonde

Doodzwijgen en openheid

‘Over verlies moet je praten.’
‘Een overledene mag je niet doodzwijgen.’
‘Openheid is belangrijk bij rouw.’

‘De realiteit van het verlies onder ogen zien.’

Niet doodzwijgen

‘Rouwdeskundigen’ weten het doorgaans zeker: een overledene moet je niet doodzwijgen.
Over een verlies moet je praten.
Openheid is belangrijk bij rouw.
Om verder te kunnen is het noodzakelijk de realiteit van een verlies onder ogen te zien.

Dat moet je niet alleen als volwassene.
Ook kinderen moeten dat.
Om verder te kunnen.

Wel doodzwijgen

Hoe merkwaardig is het dan toch dat deze verworven inzichten nooit op lijken te gaan als het gaat over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Verlaat Verdriet en verlate rouw worden, ook door ‘rouwdeskundigen’, in veel gevallen nog altijd genegeerd. Doodgezwegen.

Doodzonde

Afgelopen week kreeg ik een link toegestuurd naar een artikel in Trouw: Moet je een kind dat een ouder heeft verloren daarnaar vragen? Of is school juist een plaats waar die rouw niet bestaat? 
Aan het woord de ‘rouwdeskundigen’ Mariken Spuij en Daan Westerink over kinderen, verlies en rouw. Aanleiding voor het artikel is een vraag in verband met een 17-jarige jongen die in korte tijd zijn beide ouders verloren heeft. In het artikel het ge-ijkte verhaal van de dames.

En weer: geen enkel woord over de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder door de dood. Of, zoals in het geval van deze jongen, het verlies van beide ouders.

Geen woord over het feit dat de kans aanwezig is (zeg maar rustig: groot is) dat deze jongen als volwassene nog het één en ander aan verwerkwerk te doen zal hebben. Dat verlate rouw na jong ouderverlies heel natuurlijk is. En heel gewoon. Dat je daar hulp voor kunt zoeken. En hulp voor kunt vinden (nou ja: daar valt ook nog artikel over te schrijven…..).
Geen woord daarover.
Doodzonde!

Verbijsterend

De ouderwetse methode dus: als je net doet alsof het er niet is, dan is het er niet.
Niks niet doodzwijgen.
Niks openheid.
Niks de werkelijkheid onder ogen zien.
Niks erover praten.

Verbijsterend.
Verbijsterend dat dit kennelijk nog steeds gebeurt.
Uitgerekend bij de beroepsgroep ‘Rouwdeskundigen’ die zelf openheid 
en de werkelijkheid onder ogen zien bij verlies en rouw altijd weer benadrukt. 

Werkelijkheid

Dus: kom op dames en heren ‘rouwdeskundigen’: zie de werkelijkheid van de impact van jong ouderverlies eindelijk eens onder ogen.
Erken nu eindelijk eens de realiteit van het bestaan van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

Wegwijs

Ik weet zeker dat er een heleboel Verlaat Verdriet-ers zijn die jullie graag wegwijs maken in dit voor jullie kennelijk nog steeds hoogst onbekende gebied.

Welkom

Welkom dus in de wereld van Verlaat Verdriet-ers.
Zie.
Hoor.
Leer.
Neem je eigen theorieën over doodzwijgen, het belang van openheid en onder ogen zien van de werkelijkheid eindelijk eens serieus.
Doodzwijgen is nog altijd doodzonde.

 

Gat in m’n ziel, lezing in Veldhoven

Gat in mijn ziel, wegen naar herstel

Op uitnodiging van ds. Wim Dekker verzorgt Titia Liese op 6 juni a.s. de lezing Gat in m’n ziel in Veldhoven over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

Datum

Woensdag 6 juni 2018

Tijd

19.30 tot ± 22 uur

Plaats

Immanuelkerk
Teullandstraat 1
5503 VV Veldhoven

Verlaat Verdriet

Ruim een miljoen volwassen Nederlanders verloor als kind – op een leeftijd jonger dan 20 jaar – een ouder door overlijden. De impact van dit vroege, onomkeerbare verlies wordt in veel gevallen niet, of onvoldoende, onderkend. De gevolgen op de langere termijn uiten zich onder meer in angst- en paniekaanvallen, moeite intieme relaties aan te gaan, twijfel aan bestaansrecht, controle, stressgevoeligheid en gezondheidsproblemen.

Lezing

In de lezing Gat in m’n ziel geeft Titia Liese informatie over de problematiek die speelt bij veel volwassenen die in hun jeugd een ouder verloren door overlijden. Ze toont de mogelijkheden voor Verlaat Verdriet-ers om dit verlies alsnog te verwerken en te helen en biedt ruimte voor vragen.

Doelgroep

Deze lezing is bestemd voor ieder die geïnteresseerd is in de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder. Dus zowel voor Verlaat Verdriet-ers, als voor professionals, familieleden en anderszins belangstellenden.

Titia Liese

Titia Liese ontwikkelde in de afgelopen decennia, vanuit ervaring, haar veelzijdige kennis op het gebied van Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Ze is tevens auteur van Gids voor Verlaat Verdriet, Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek en Teruggaan, om verder te kunnen.

Aanmelden en info

Wim Dekker, ln.li1534555843amnpk1534555843@49911534555843rekke1534555843dw1534555843

Kinderen horen erbij

Vroeger werden kinderen niet bij een uitvaart betrokken. Ze werden niet als nabestaanden gezien. Ook niet als het kind een gezinslid verloor: een ouder of een broertje of een zusje.
Wel werd er tegen ze gezegd: ‘Hoe gaat het met je moeder?’. ‘Zorg maar goed voor je vader.’ ‘Lief zijn, hoor! Je moeder/ je vader heeft het moeilijk.’
Kinderen zijn kinderen.
Maar: kinderen zijn ook mensen.
Kinderen horen erbij.

Kinderen horen erbij

Tegenwoordig gaat dat anders. Kinderen worden meer bij de uitvaart betrokken. Ze mogen de kist beschilderen. Ze mogen tekeningen maken. Ze mogen ballonnen oplaten. En soms mogen kinderen ook gewoon bij de uitvaart iets zeggen.
Kinderen zijn mensen.
Maar: kinderen zijn ook kinderen.
Kinderen horen erbij.

Existentiële crisis

Anders dan vaak wordt gedacht, wordt daarmee niet bewerkstelligd dat kinderen die vroeg een onomkeerbaar, levensveranderend verlies meemaken ‘daar later geen last van hebben.’ In feite laat dat juist zien dat de impact van jong ouderverlies vele, vele malen groter is dan vaak wordt verondersteld.
Het verlies van een ouder – of beide ouders – op jonge leeftijd is namelijk geen life-event. Het verlies van een ouder – of beide ouders – is een existentiële crisis in het leven van een jong mens dat nog volop in ontwikkeling is.

Vertrouwen

Een kind dat een ouder verliest, verliest veel meer dan die ouder alleen. Het kind verliest ook geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Het kind verliest vertrouwen. Niet zozeer het vertrouwen in mensen, maar vele malen ernstiger nog dan dat alleen: het kind verliest vertrouwen in het leven.
Verliesangst komt in de plaats van vertrouwen.
Verliesangst nestelt zich in alle levensgebieden. En groeit mee naar volwassenheid.
Leven veranderde in overleven.

Overleven

Als volwassene kun je dan tegen psychische en fysieke beperkingen aanlopen, die zijn ontstaan als gevolg van dat vroege, onomkeerbare verlies.
Dat betekent niet dat je een sukkel bent. Een loser die niet over voldoende veerkracht beschikt(e). Veerkracht na het verlies van een ouder betekent namelijk overleven.

Aan overleven hangt altijd een prijskaartje. En dat prijskaartje moet je onder ogen gaan zien (lees meer over de gevolgen Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet en/of maak de Zelftest 1 / Zelftest 2

Aandacht

Het betekent niet dat je overgebleven ouder ‘alles’ fout heeft gedaan.
Het betekent ook niet dat jij ‘alles’ fout hebt gedaan.
Het betekent dat het tijd is aandacht te besteden aan de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) in je leven van nu.

Leven

Titia Liese biedt je diverse mogelijkheden om van overleven naar leven te gaan.

Boeken

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Gids voor Verlaat Verdriet
Teruggaan, om verder te kunnen

Basisworkshop

De basisworkshop Verlaat Verdriet / Dubbel Ouderverlies helpt je te onderzoeken wat de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) voor jou hebben betekend. En betekenen in je leven van nu. Welke thema’s er bij jou spelen. De basisworkshop biedt je ook de mogelijkheid te delen met  ervaringsgenoten. Alleen dat laatste zal je al zoveel herkenning, erkenning en opluchting brengen.
Lees meer over de basisworkshop Verlaat Verdriet / de basisworkshop Dubbel Ouderverlies

Jaartraining

De jaartraining De kunst van het verbinden die Titia Liese en Geerte Cammeraat ook in 2018-2019 aanbieden geeft je de gelegenheid gedurende een jaar in een kleine groep en n een veilige omgeving aandacht te blijven besteden aan jouw Verlaat Verdriet.
Je opnieuw te verbinden.
Met jezelf.
Met je overleden ouder.
Te helen.
Lees meer over de jaartraining De kunst van het verbinden

Kom in beweging. Je hebt een leven te winnen!

Workshop Dubbel Ouderverlies

Workshop Dubbel Ouderverlies

Voor twee workshops Dubbel Ouderverlies staan nieuwe data gepland, namelijk op 21, 22 en 23 juni 2018 en op 2, 3 en 4 augustus 2018.

De workshop Dubbel Ouderverlies is bedoeld voor volwassenen die in hun jeugd hun beide ouders verloren door overlijden.
De workshop wordt gegeven door Verlaat Verdriet-specialist Titia Liese in samenwerking met yoga-docent Albertine Richaerts. Titia verloor op haar 8e haar moeder, Albertine verloor op haar 10e haar beide ouders in een jaar tijd.

Extra data

Normaal gesproken vindt de workshop Dubbel Ouderverlies 1 maal per jaar plaats. In verband met een aantal aanvragen die we in korte tijd binnen kregen, hebben we besloten extra data te plannen op 21, 22 en 23 juni en op 2, 3 en 4 augustus.

In de workshop van 21, 22 en 23 juni is nog 1 plaats beschikbaar.
In de workshop van 2, 3 en 4 augustus zijn nog 2 plaatsen beschikbaar.

Lees meer

Lees meer over de workshop Dubbel Ouderverlies.
Lees meer over Titia Liese.
Lees meer over Albertine Richaerts.

Informatie

24 mei 2018
Bureau Funale hanteert, reeds sinds de oprichting, strikte policy ten aanzien van veiligheid en privacy van personen. Daar waar mogelijk een enkele aanpassing alsnog noodzakelijk is om aan de wettelijke eisen GDPR/AGV te voldoen, werken we aan deze aanpassingen.

Wil je meer weten over de workshop Dubbel Ouderverlies: neem contact op met Titia Liese via het Contactformulier,
of bel Titia Liese 0341- 260 289 / 06 – 53 76 58 43.
Of neem contact op met Albertine Richaerts 06 – 22 63 31 95
of via de site van Albertine.

Herinneringsboek Moeder, Herinneringsboek Vader

Naar aanleiding van de blog van gisteren maak ik Verlaat Verdriet-ers graag attent op het bestaan van Herinneringsboek Moeder en Herinneringsboek Vader.
Gisteren (2 april 2018) schreef ik namelijk de blog over Zoeken naar mijn moeders moeder die verdween in het verzet. Het boek van Yoeke Nagel over de levenslange zoektocht van haar moeder, die als 13-jarige in 1944 haar moeder verloor.

Levenslange zoektocht

In haar boek maakt Yoeke een van de grote  Verlaat Verdriet-thema’s zichtbaar: de levenslange zoektocht na het vroege verlies van een ouder.
Wie was je?
Wat gebeurde er?
Wat betekende ik voor jou?
Wat betekende het verlies voor mij?
Wat heeft het verlies betekend voor mijn leven?

Zoeken

In mijn Verlaat Verdriet-werk neem ik altijd de tijd om Verlaat Verdriet-ers te laten zien hoe helend het werkt je ouder een zichtbare plaats in je leven van nu te geven. Je weer te verbinden met de ouder die heeft geleefd. In plaats van – zoals die verbinding zich vaak voordoet – met de ouder die dood is. In plaats van verbonden te zijn met de schaduw van de dood je (weer) voluit te verbinden met het leven.

Herinneringsboeken

Naar aanleiding van de genoemde blog van gisteren wil ik je nog eens wijzen op het bestaan van Herinneringsboek Moeder en Herinneringsboek Vader. Twee formats die we – speciaal voor Verlaat Verdriet-ers – hebben ontwikkeld.

Met het Herinneringsboek onder je arm kun je, als het ware, als een journalist te werk gaan. Op zoek naar feiten. Naar herinneringen. Naar achtergronden. Je ouder plaatsen in de context van haar/zijn familie. In de context van haar/zijn tijd. Feiten van verzinsels onderscheiden.
Je onderzoekt je eigen herinneringen. Kloppen ze? Zijn ze van jezelf? Heb je ze van horen zeggen? Heeft de tijd je herinneringen vervormd? Of misschien zelfs wel vervormd?

Vinden

Als je werkelijk op zoek gaat, vind je altijd meer dan je tevoren dacht.
De negatieve ‘dingen’ die je mogelijk over je ouder te horen krijgt helpen je je ouder vanuit je volwassen perspectief – als gelijkwaardige – te beschouwen.
De positieve ‘dingen’ zijn een warm bad. Een welkome aanvulling op je gevoel van eigenwaarde dat mogelijk, net als bij veel andere Verlaat Verdriet-ers, een beetje wankel is.
Kom in begeweging.
Ga op zoek.

Laat het Herinneringsboek je gids zijn.

Gratis downloaden

Je kunt de Herinneringsboeken gratis downloaden van deze site.

Tips

Wil je meer weten over de gevolgen van jong ouderverlis op de langere termijn?
Lees Gids voor Verlaat Verdriet – wegen naar herstel.

Heb je behoefte aan meer structuur in je verlate rouwproces?
Gebuik het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.

Yoeke Nagel: Zoeken naar mijn moeders moeder

Zoeken
naar mijn moeders moeder
die verdween in het verzet.

‘Mijn grootmoeder is verdwenen in de oorlog, lang geleden, niet teruggekomen, dood waarschijnlijk, maar in ons gezin heel aanwezig in verhalen en tastbaar gemis. Een vrouw met mythologische proporties; een soort eenhoorn, waar we allemaal diep respect voor hadden, al had alleen mijn moeder haar ooit in het echt gezien.’

Yoeke Nagel

Najaar 2017 leerden we elkaar kennen. Yoeke Nagel – journalist, schrijfcoach, boekenvroedvrouw en nog veel meer – en ik. Onmiddellijk was er een enorme klik tussen ons. Ik wist dat de moeder van Yoeke vroeg haar moeder was verloren. Zou dat de oorzaak zijn van de klik?

Mijn moeders moeder

Yoeke vertelde me dat ze bezig was een boek te schrijven over de zoektocht van haar moeder Esther naar haar moeder Jeanne die in de oorlog spoorloos verdween. ‘Zou jij, als Verlaat Verdriet-specialiste een korte recensie willen schrijven over dit boek?’ vroeg Yoeke me de tweede keer dat we elkaar spraken. ‘Het is de bedoeling dat dit boek – Zoeken naar mijn moeders moeder – in maart 2018 uitkomt.’ 

Jeanne van Emden

Ik stemde daar graag in toe. Nam het manuscript mee. Begon thuisgekomen onmiddellijk te lezen. En werd volkomen meegezogen in wat ik las.
Het verhaal van de levenslange zoektocht naar Jeanne van Emden (geboren 1899, verdwenen 1944) door dochter Esther (geboren in 1931, 13 jaar als haar moeder spoorloos verdwijnt) en (klein)dochter Yoeke (geboren 1963).
Jeanne van Emden. Joods. Verzetstrijdster. Activiste die de grote idealen van de internationale linkse beweging uitdroeg. Waar ze maar kon.

Idealen

Ik werd meegezogen. Deze beweging kende ik van huis-uit. De grootse idealen. De bevlogenheid. De liefde voor de literatuur. Voor dichters en denkers. Voor kunst die voor ieder mens bereikbaar zou zijn. Al lezend was het alsof ik de boekenkast van Jeanne als mijn broekzak kende. De ruggen van haar boeken zou herkennen als de boeken die ook in de boekenkasten van mijn ouders stonden.

De wereld van mijn ouders

Dat was de wereld van mijn ouders. Toen mijn moeder nog leefde. Altijd ben ik me ervan bewust geweest dat ik het gemis van mijn moeder het meest heb gevoeld in het verlies van die wereld. Van die cultuur. De cultuur die mijn beide ouders in liefde verbond.
Wat een verrassing ineens weer in die wereld meegenomen te worden. Terug te vinden hoe het was, wat zo uit mijn leven verdwenen leek te zijn.

Lichtpunt

Dit is mijn persoonlijke ervaring met het boek van Yoeke.
Ik stel mij voor dat dit boek ook voor anderen een lichtpunt, en een bron van inspiratie, kan zijn.

Voor de Verlaat Verdriet-ers die nu 70+ zijn. De Verlaat Verdriet-ers die in oorlogstijd een ouder – of hun beide ouders – verloren (citaat uit het boek: ‘Je kunt de geschiedenis pas afsluiten als hij is vastgelegd’).

Voor de kinderen van Verlaat Verdriet-ers (citaat uit het boek ‘Voor mij was er een zware erfenis van de waarschijnlijk-dode moeder van mijn moeder: een opdracht. Eentje die nooit hardop werd uitgesproken, maar wel voelbaar was’). En hun kinderen.

Teruggaan

‘Teruggaan in de geschiedenis om betekenisvol verder te kunnen leven’ sluit Yoeke haar voorwoord af.
Zoeken naar mijn moeders moeder: een lichtend voorbeeld van teruggaan, om verder te kunnen!

Zoeken

Yoeke Nagel
Zoeken naar mijn moeders moeder
ISBN 9789492844071

Berichtnavigatie

Pagina 2 van 7512345...Laatste (75) »