Probeer eens een ander perspectief

Een ander perspectief

Mijn moeder/mijn vader overleed toen ik … jaar was.’
‘Ik verloor mijn moeder/mijn vader toen ik …. jaar was.’
Verandering van perspectief kan een grote verandering in gevoelens teweeg brengen. Je maakt dan ruimte voor nieuwe inzichten. 

Regelmatig benadruk ik het weer. Jong ouderverlies is geen diagnose. Jong ouderverlies door de dood is een feit. Onloochenbaar. Onomkeerbaar. Een feit met levenslange gevolgen.
De gevolgen van jong ouderverlies kunnen gemakkelijk gezien worden als diagnose(s) uit de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Het handboek voor psychiaters, psychologen en andere hulpverleners).
Terecht komen de gevolgen van jong ouderverlies niet voor in de DSM. Maar tegelijkertijd heeft dat ook een andere kant. Wat niet voorkomt in de DSM wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar.
Bovendien hoor ik het (te) vaak in mijn praktijk. Verlaat Verdriet-ers die toch diagnoses krijgen uit de DSM. ADD, ADHD, Borderline, Depressie, Autisme in alle kleuren van het Autisme-spectrum.

Het verkeerde been

Zowel hulpverleners als Verlaat Verdriet-ers worden daarmee op het verkeerde been gezet. Met alle gevolgen van dien. Hulpverleners die het gevoel hebben geen kant op te kunnen met Verlaat Verdriet-ers. Verlaat Verdriet-ers die eindeloos in de hulpverlening ‘blijven hangen’ zonder ooit verder te komen. Hulpverleners en Verlaat Verdriet-ers zijn dan terecht gekomen in het omgekeerde van wat de bedoeling is van therapie. Ze zijn verstrikt geraakt in een vicieuze cirkel, in plaats van samen een uitweg te vinden. Jijzelf en je hulpverlener zijn gevangen geraakt in diagnostiek die in werkelijkheid geen recht doet aan jou (noch aan de hulpverlener).

Een feit

Het onomkeerbare verlies van een ouder door de dood in je kindertijd is een feit dat onder ogen moet worden gezien, wil je de levenslange gevolgen voor de volwassen mens die je bent geworden kunnen onderkennen. En erkennen. Onderkennen en erkennen zijn noodzakelijke stappen om te kunnen helen.

Handreiking voor verandering van perspectief

Een kleine, maar doeltreffende verandering van perspectief reik ik je graag aan.
Veel Verlaat Verdriet-ers zijn gewend te denken vanuit het perspectief ‘Mijn moeder/mijn vader is overleden toen ik …… jaar was.’ In dit perspectief gaat het in de eerste plaats om je overleden ouder.
Ervaar eens de verandering van perspectief als je voortaan denkt vanuit het standpunt: ‘Ik verloor mijn moeder/mijn vader toen ik …. jaar was.’
Vanuit dat standpunt gezien gaat het in de eerste plaats om jou.

Levenspad

VERWERKEN IS EEN PROCES.
HELEN IS EEN WEG.
Online support vanaf 1 april 2019 beschikbaar voor Verlaat Verdriet-ers: BEELDTAAL.

BEELDTAAL maakt deel uit van HELEN DOOR SCHRIJVEN VOOR VERLAAT VERDRIET-ERS.
Volg de introductie van BeeldTaal op FB.
Lees meer over Verlaat Verdriet https://verlaatverdriet.nu/

Lotgenoten contact in België

Lotgenotencontact in België

Afgelopen december 2018 deed Marieke van der Vloet bij mij de Verlaat Verdriet-workshop.
Marieke is Belgische en wil heel graag in België een samenkomst organiseren voor en met Verlaat Verdriet-ers. Ik verheug me erover dat Marieke een samenkomst in België oppakt en geef haar oproep graag aan je door. 

OPROEP: Gezocht deelnemers lotgenotencontact Verlaat Verdriet in België.

Ik ben Marieke Van der Vloet en heb mijn vader verloren toen ik 4 jaar was. Dit is inmiddels 60 jaar geleden. Eind 2018 volgde ik de Basis workshop Verlaat Verdriet bij Titia Liese.

Uit eigen ervaring en van andere ervaringsgenoten weet ik dat jong ouderverlies  levenslang invloed heeft op je leven. Precies omdat het leven en verwerkingsproces van “Verlaat Verdrieters” zulk een specifieke dynamiek en symboliek heeft, vind ik het belangrijk om erkenning en herkenning te vinden bij lotgenoten.

Contactgroep België

Echter, een contactgroep voor “Verlaat Verdrieters” bestaat in België niet. Daarom wil ik graag, in de buurt van Turnhout, een lotgenoten groep starten voor mensen die op jonge leefijd (<20 jaar) één of beide ouders verloren.

Mailadres Marieke

Bij interesse kan je mailen naar: eb.te1550867586nelet1550867586@teol1550867586vredn1550867586avair1550867586am1550867586

Geef het door!

’t Is ook heel fijn als jullie deze oproep verder kunnen verspreiden.
Op voorhand dankjewel !

Ik kan altijd een lichtje maken

Wintertijd

‘Ik kan altijd een lichtje maken’.
Wintertijd.
Ze hangen weer: de lichtjes.

Inspiratie

Lang geleden, in een tijd van langdurige depressie, besloot ik in de wintertijd een trosje lichtjes voor mijn raam te hangen. Ik zag in een najaar zo’n trosje kerstboomlichtjes hangen voor een raam. Dat inspireerde me. ‘Zo kan je elke dag je eigen lichtje aansteken’ ging door me heen.

Zo gedacht, zo gedaan. Ook ik hing een trosje kerstboomlichtjes voor m’n raam. Elke dag dat het langdurig somber en donker was deed ik ze aan. Het verbond me elke keer weer met het gevoel: ‘Ik kan elke dag m’n eigen licht maken’. 

Een lichtje maken

Nog altijd hang ik als de wintertijd ingaat de lichtjes op. Elk jaar blijven de lichtjes hangen ze tot de zomertijd weer ingaat. Als ik me niet lekker voel en vooral op dagen van regen, somberheid en donkerte maak ik licht.
‘Ik kan altijd een lichtje maken.’

Gat in je ziel

Blog uit het nieuwste boek van Titia LieseGat in je ziel.
Bladzijde 62.

Boek bestellen

www.mijneigenboek.nl 

Oh, oh december

Oh, oh december

Tien december is het vandaag.
Bijna op de helft van deze, voor veel Verlaat Verdriet-ers, bepaald niet favoriete maand.

Maand van familiefeesten.
Al sinds begin november (en vaak al veel eerder) word je er zowat mee doodgegooid. De ‘gezelligheid’ van de decembermaand.
Oh, oh december 

Gezelligheid

Gezelligheid…
Samen met gezin…
Met familie…
Vrienden…
Lachen…
Genieten…
Eten…
Drinken…
Vieren…
Tips voor nog meer gezelligheid…
Er lijkt geen einde aan te komen.

Onder de dekens

‘Het liefst zou ik eind november onder de dekens kruipen. Ze over m’n hoofd trekken en niet eerder dan begin januari m’n bed weer uit komen.’
Zoveel Verlaat Verdriet-ers heb ik het in de loop van de jaren horen verzuchten.
‘Oh, oh die decembermaand.’

Gat in je ziel

Blog uit het nieuwste boek van Titia Liese: Gat in je ziel.
Bladzijde 65.
Bewerkt voor het web op 10 december 2018.

De kerstengel en mijn moeder

De kerstengel en mijn moeder

‘De kerstengel en mijn moeder’ gaat vooral over herinneren en herinneringen.
Uit mijn eigen ervaring weet ik hoe ingewikkeld het thema ‘herinneren’ en ‘herinneringen’ voor Verlaat Verdriet-ers kan zijn.
Wat is waar?
Wat is niet waar?
Klopt het wat ik denk?
Klopt wat ik denk met wat ik voel?
Wat heb ik van horen zeggen?
Welke herinnering is van mijzelf? Welke niet?

Mijn moeder 

December 1957. Een paar dagen voor Kerstmis. Op twaalf december ben ik acht jaar geworden.
Mijn moeder is al jaren ernstig ziek. (Hoe ziek? Ik weet het niet. Ik kan me niet herinneren dat het me in woorden is verteld.) Ze leeft nu in de laatste dagen van haar leven (Ik ben me daarvan niet bewust. Wie wel? Wie wil/kan dat onder ogen zien? Mijn beide ouders doen er alles aan het leven voor ons, de kinderen, zoveel mogelijk gewoon door te laten gaan.)

Kerstboom

Samen met mijn vader en mijn drie jaar jongere broertje (Denk ik. Was mijn moeder daar bij?) tuig ik de kerstboom op. We hebben een mooie kerstengel gekregen om in de boom te hangen. Van glas (Natuurlijk. In die tijd geen plastic of andere materialen.) Gekleurd. Met mooie vleugels.
Ik laat de kerstengel uit mijn handen vallen.
Kapot. In duizend kleine stukjes.Ik ben ontroostbaar. (Dat moet zo zijn geweest, gezien het vervolg van het verhaal.)

Kerstengel

Iemand, (Mijn vader? Mijn moeder?) lost de ramp op door mij een klein popje uit mijn poppenverzameling te laten halen.
Mijn moeder kleedt dit popje aan (Was ze er toch bij? Waar? In de kamer? In bed?) Jurkje van gaas (Natuurlijk. Alle engelen hebben jurken van gaas. Dat wist ik al.) Luierbroekje (Vast de enige engel ooit met een luierbroekje.) Een klein blauw kroontje op haar hoofd. Geknipt uit een aluminium dop van een karnemelkfles (Dat moet van een karnemelkfles zijn geweest.) en vastgeplakt met Velpon (Natuurlijk vastgeplakt met Velpon. Alle belangrijke dingen werden in die tijd vastgeplakt met Velpon.) In de loop van de jaren is dat kroontje van haar hoofd gevallen. De Velpon zit nog op haar kopje.

Geen moeder meer

De vleugels van de stukgevallen engel plakt mijn vader aan het ruggetje vast met zegellak (Komt de interessante staaf zegellak weer eens tevoorschijn. Daar moet vuur bij komen om de lak te laten smelten. Deze indrukwekkende handeling vergoedt wel wat van mijn verdriet, naar ik vermoed. Want als de zegellak tevoorschijn komt is er echt iets belangrijks aan de hand.)
Vanaf dat moment weet ik het absoluut zeker: engelen zijn meisjes (vanaf drie dagen later heb ik geen moeder meer om me te vertellen dat engelen doorgaans geen meisjes zijn.)

Liefde en zorg 

Ik heb de engel in de boom gehangen (Genoeg getroost? Ik weet het niet.) Wel weet ik dat deze engel sinds 1957 een leven lang met mij is meegegaan. Ook al zijn er grote gaten in mijn gevoels-herinneringen aan toen.
Wat ik in deze kleine engel heb meegenomen is liefde en zorg van mijn beide ouders.

Gat in je ziel

Uit: Gat in je ziel. Helen door schrijven
80 blogs van Titia Liese over bekende, minder bekende en onbekende Verlaat Verdriet-thema’s.
Opnieuw bewerkt voor web op 20 december 2018. 

Direct bestellen

Gat in je ziel.

Medusa van Caravaggio naar Utrecht

Medusa van Caraviaggio

Zojuist lees ik op mijn IPad over de komst van de Medusa van de Italiaanse schilder Caravaggio naar de tentoonstelling Utrecht, Caravaggio en Europa in het Centraal Museum in Utrecht.
Nooit eerder is dit schilderij, dat wordt uitgeleend door het Vaticaan, in Nederland geweest. Vanaf 15 januari 2019 is het te zien in het Centraal Museum in Utrecht.

Trauma verbeeld

Voor mijn gevoel is dit schilderij van Caravaggio één van de meest indringende en aansprekende voorbeelden van verbeelding van trauma.
Verbijstering.
Paniek.
Pijn.
Angst.
Ongeloof.
Geschilderd door iemand die trauma in zijn eigen lijf heeft ervaren.
De beroemde schilder uit de Italiaanse barok Michelangelo Caravaggio.

Medusa

De Griekse godin Pallas Athene voelde zich beledigd door Medusa en veranderde voor straf de haren van Medusa in afschrikwekkende slangen.
Dezelfde Pallas Athene gebruikte een afbeelding van Medusa op haar schild om haar vijanden van schrik te doen verstenen.
Lees meer over de Griekse mythe van Medusa.

Michelangelo Caravaggio

Michelangelo Caravaggio (1571-1610) verloor op zijn 11e zijn beide ouders. Zijn korte leven (hij overleed op 39 jarige leeftijd) is een aaneenschakeling geweest van rampen, zelfdestructie en drama’s.
Carel van Mander (1548-1606, schilder en schrijver, onder meer van het Schilder-boeck) schreef over Caravaggio: “Hij bewoog zich met veel tamtam, zijn degen op de heup en een knecht achter zich, van de ene kaatsbaan naar de andere, altijd klaar voor een gevecht of een ruzie, waardoor het bijzonder lastig was om met hem om te gaan“.
Lees meer over Michelangelo Caravaggio.

De ondergang van de Medusa

Een klein uitstapje in de wereld van de zeggingskracht van de verbeelding is het schilderij De ondergang van de Medusa.
De ondergang van de Medusa is geschilderd door de Franse schilder Theodore Gericault 1791-1824.
Géricault verloor op zijn 16e zijn moeder. 

Het stiefmonster

Het stiefmonster

‘Ik ben 53 jaar. Toen ik 1,5 was overleed mijn moeder. Mijn vader had al snel een nieuwe vrouw. Zij wilde geen kinderen, maar was hevig verliefd op mijn vader. Mij moest ze op de koop toenemen. Ik heb haar altijd het stiefmonster genoemd. Ik wil graag meedoen aan de workshop.’

Enige jaren geleden werd ik, een paar dagen voor de start van een Verlaat Verdriet-workshop, gebeld. Ik werkte toen nog op lokatie, in groepen van rond de 12 deelnemers. Er was nog plaats. ‘Je bent welkom’, zei ik tegen haar.

Welkom

‘Ik moet je nog wel iets vertellen’, zei ze vervolgens. ‘Vorige week heb ik een zelfmoordpoging gedaan. Het was de bedoeling dat die zou slagen.’
Na deze mededeling aarzelde ik. Kan dat? Kan iemand zo kort nadat ze haar leven wilde beëeindigen meedoen aan een groep? Kan dat voor de groep? Ik moest een besluit nemen. Waar zou deze vrouw anders terecht kunnen met haar Verlaat Verdriet-thema’s? Ik besloot dat ze mee kon doen. ‘Je bent welkom’.

Nieuwe familie

Een paar dagen later start de workshop. Ze is gekomen. Een prachtige vrouw, die zichtbaar in welstand leeft. Gebracht door een prachtige man. Haar man. De vader van haar 3 kinderen.
We werken die dagen in een hele bijzondere groep. Een groep die haar totaal opneemt. Waarin ze welkom is. Waar ze helemaal deel van uitmaakt. ‘Jullie zijn mijn nieuwe familie. Zo voel ik het en wat ben ik daar gelukkig mee.’
De groep komt na de workshop nog een paar keer bij elkaar. Toch komt een aantal jaren later het bericht dat ze is overleden. Alsnog. Door zelfdoding.

Stief(-)

Vaak heb ik nog gedacht aan de naam die deze Verlaat Verdriet-er de tweede vrouw van haar vader gaf.
Stiefmonster.
Andere namen voor stiefmoeders kende ik al.
Stiefloeder.
De heks.
Of, aanmerkelijk vriendelijker, Stiefje.

Stiefmonster.
Wat een pijn.
Wat een verdriet.
Wat een eenzaamheid zit opgesloten in dat woord.
Dat woord van deze vrouw. Voor wie het leven te zwaar werd om te leven.

Hoe eenvoudig kan het zijn? Zo eenvoudig kan het zijn!

Hoe eenvoudig kan het zijn

Op zaterdag 10 november 2018 verscheen het nieuwe boek van Titia Liese Gat in je ziel. Helen door schrijven.
Hoe eenvoudig kan het zijn!
De geboorte van dit samenwerkingsproject met Stephanie Braggaar en drukkerij/uitgeverij Mijn eigen boek vierden we in gezelschap van tal van Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten op de werkvloer van de drukkerij waar het boek is gedrukt.

Zo eenvoudig kan het zijn

Zo eenvoudig kan het zijn.
En zo dichtbij.

Theater

Theatervrouw Desiree de Bruin nam ons op deze prachtige en bijzondere middag met heel haar hart – en in volle vaart – mee in haar voorstelling.
Verlaat Verdriet-thema’s alom. Tot grote herkenning, instemming en hilariteit van de aanwezigen. Wat is dat toch elke keer weer een bijzondere ervaring: een theatervoorstelling waarin een Verlaat Verdriet-er mede Verlaat Verdriet-ers een ‘lach-/ huilspiegel’ voorhoudt. Tot tranen toe geraakt worden. En tegelijkertijd de humor over je uitgestort krijgen. Dat kan alleen van Verlaat Verdriet-ers tot Verlaat Verdriet-ers.

NB
De voorstelling van Desiree is opgenomen. De bedoeling is deze voorstelling via Youtube met nog veel meer Verlaat Verdriet-ers – en natuurlijk met andere belangstellenden – te delen. Volg ons via de blogs van Titia en/of via de Verlaat Verdriet-pagina van Facebook als je op de hoogte wilt blijven!

Masterclass

Aansluitend aan de voorstelling van Desiree, waarin zoveel Verlaat Verdriet-thema’s de revue passeerden, nam Els Pronk ons op haar beurt en op de voor Els kenmerkende inspirerende wijze, mee in de masterclass Helen door schrijven
Aan de hand van eenvoudige schrijfoefeningen (en het speciaal voor deze middag gedrukte boekje) schreven en deelden de aanwezige Verlaat Verdriet-ers op de vertrouwde respectvolle wijze het geschrevene met elkaar. Knap en vaardig daartoe uitgenodigd en begeleid door Els.

Dank

Ik kan na deze mooie middag niet anders zeggen dan: jammer dat je er niet bij was als je er niet was. Je hebt echt iets bijzonders gemist!
Desiree en Els – dank, dank, dank voor jullie bijdrage aan dit mooie geboortefeest!

Vervolgstappen

Vervolgstappen na de masterclass zitten in de pen. Blijf ons ook hiervoor volgen via de blogs van Titia en/of op de Verlaat Verdriet-pagina op Faceboook.

Boek bestellen

Je bestelt het nieuwe boek Gat in je ziel via Mijn eigen boek.