Gevoel en verstand: Tips voor mensen in je omgeving

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Gevoel en verstand

Bestaansrecht

Als gevolg van de dood van de ouder verloor het kind haar/zijn vanzelfsprekende plaats. Daardoor kreeg het kind het gevoel haar/zijn bestaansrecht te moeten verdienen. Zonder precies te weten wat daarvoor gedaan moest worden.

Verstandig

Deze kinderen gingen maar doen wat hen goed leek om te doen.
Ze gingen presteren…..
Talenten ontwikkelen…..
Werden steeds verstandiger…..
Steeds meer verstandelijk…..
En steeds meer afstandelijk.

Tip

Deze Verlaat Verdriet-ers ontlenen vaak hun bestaansrecht aan wat ze presteren en aan wat ze met hun verstand kunnen beredeneren.
Wees niet verbaasd als iemand je precies kan uitleggen, hoe het bij haar/hem in elkaar zit. Zonder je daarbij een spoor van emotie te laten zien.

Volgende TIP

Afstand en nabijheid

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader
De magische leeftijd

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

BeeldTaal in Italië: onze kennismaking met Raffaella Paoletti

We zijn aangekomen bij Castigliano del Terziere.
En nu? We kijken omhoog naar de middeleeuwse borgo. We herkennen het kasteel. Dit moet het zijn. Maar hoe gaan we nu verder? Waar woont Raffaella? Waar moeten we zijn? Aarzelend lopen we het steile, smalle met keitjes ingelegde pad naar boven. Jemig, moeten we die steile paadjes met al die keitjes elke dag naar beneden en naar boven gaan lopen?

Raffaella

We kijken rond en zien vooral onbewoonde huizen en huisjes. Geen idee waar we Raffaella kunnen vinden. Weet ze wel dat we vandaag aankomen?

Als we een halfuurtje rond hebben gekeken, ons afvragend of we wel welkom zijn, ontdekken we een man die het grasveld om zijn huis aan het maaien is. ‘We zijn op zoek naar Raffaella. Weet u waar we haar kunnen vinden?’ vraagt Jolanda in het Engels. De man begint te lachen. ‘Ah, Raffaella’ antwoordt hij eveens in het Engels. ‘Ik bel haar wel even.’

Kennismaken met Raffaella

‘Wacht nog 10 minuutjes’ zegt hij. ‘Ze komt er aan.’
En ja – nog geen 10 minuten later komt er een heel klein blauw aan alle kanten gedeukt autootje in volle snelheid naar boven racen.
Het autootje stopt. Er stapt een vrouw uit. ‘Ohhhhh mio gatto….’ roept ze uit. ‘Ohhhh mio gatto….. Ziek, m’n kat. Doodziek. Moest ik ineens met haar naar de dierenarts.’

‘Ik ben Raffaella Paoletti en dit is mijn Rolls Royce.’
Ze veegt haar haren uit haar gezicht. Puft nog een paar maal en zegt: ‘Wie zijn jullie eigenlijk? Wat komen jullie doen? Oh ja, ik begrijp het al. Jullie zijn die Nederlanders. Zeker ook uit die krant? Jullie verblijven in La Guardia. Toch? Alles loopt mis vandaag. Jullie moeten zo meteen eerst weggaan en minstens 2 uur wegblijven. We hebben nog geen tijd gehad om jullie dimori (slaaphuisje) klaar te maken.
Maar komen jullie zo dadelijk eerst maar koffie bij me drinken. Kom maar over een half uurtje. Doorlopen naar boven. Je hand door het hek steken. Aanbellen.

Een half uurtje later lopen we inderdaad naar boven.
Steken onze hand door het hek.
Bellen aan.
Het hek wordt geopend.
We lopen door naar boven.
En zien tot onze verbijstering het blauwe gedeukte autootje boven aan de trap staan.

Kinderen: Tips voor mensen in je omgeving

Verlaat Verdriet (Ver)Werkoboek

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Kinderen

Veel Verlaat Verdriet-ers die jong een ouder hebben verloren, durven het niet aan zelf moeder/vader te worden. Ze zijn bang hun kind aan te doen wat hen zelf overkwam. Hun basale gebrek aan zelfvertrouwen weerhoudt hen ervan. Of ze hebben geen idee hoe je een kind zou moeten grootbrengen.

Voor de mensen die wel kinderen gekregen hebben, is vaak een lastige taak weggelegd. Want kinderen opvoeden als je niet voldoende voorbeeld van je eigen ouder hebt gehad: hoe moet je dat doen?

Tip

Als mensen die jong een ouder hebben verloren geen kinderen hebben, dan is de kans groot dat dit een direct gevolg is van het vroege verlies van hun eigen ouder. Onder de ‘bewuste’ keus geen kinderen te krijgen ligt dan de pijn van een keuze die ze zelf niet gemaakt hebben: het vroege verlies van de ouder.

Mensen die wel kinderen kregen, onderhouden vaak een ingewikkelde relatie met hen, zeker als hun kind(eren) de leeftijd gekregen heeft/hebben die ze zelf hadden toen hun ouder overleed.
Tot die tijd wisten ze wel hoe je het moest doen, maar daarna……

Volgende TIP

Gevoel & verstand

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader
De magische leeftijd

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Castiglione del Terziere: Papa, ik ben verliefd

Verliefd

‘Papa, ik ben verliefd’ zegt de toenmaals 25-jarige Raffaella tegen haar vader.
‘Meisje, wat mooi’ zegt de vader van Raffaella.
‘Papa, ik moet je nog iets vertellen’ zegt Raffaella een beetje ongemakkelijk tegen haar vader.
‘Dat kan, meisje. Vertel het me.’
‘Papa, hij is wel wat ouder dan ik’ vertelt Raffaella haar vader, nog steeds een beetje ongemakkelijk.
‘Dat kan ook, dat is toch niet erg?’
‘Mmmmmm papa, ik moet je nog iets vertellen. Mmmmmmm hij is ook ouder dan jij’ vertelt Raffaella haar vader, nog een beetje ongemakkelijker.
‘Daar moest mijn papa wel even aan wennen. Maar het is goed gekomen’, vertelt Raffaella met de brede glimlach die steeds tevoorschijn komt als ze vertelt over haar grote liefde: Loris.

Loris Jacopo Bononi

Liefdesrelatie

Dat is het begin geweest van de liefdesrelatie tussen de toen 25-jarige Raffaella met de 30 jaar oudere Loris Jacopo Bononi. Geboren in 1929 in Fivizzano in de Lunigiana. Overleden 2012 in Castiglione del Terziere, eveneens in de Lunigiana.
Medicus. Zakenman. Schrijver. Dichter. Verzamelaar. Restaurateur van Castiglione del Terziere.
Voorvechter van het behoud en de versterking van de trots op de eigen identiteit van de bewoners van de Lunigiana.
Schatrijk.
Met een tomeloze energie, en een even tomeloos doorzettingsvermogen om recht te doen aan de stem van zijn hart.

Castiglione del Terziere

Een totale bouwval was Castiglione del Terziere. En Loris heeft het helemaal gerestaureerd om er zijn boeken- en kunstverzameling onder te kunnen brengen. Een ongelofelijke klus is het geweest.
‘Maar zie hoe mooi het is geworden.’

Dichter

‘De prins der dichters.’
‘Loris was beter dan Dante. Beter dan Petrarca’
‘Niemand in de Italiaanse literatuur kan in zijn schaduw staan.’

Zelf ben ik absoluut geen kenner van poëzie. Noch van de Italiaanse poëzie.
Maar beter dan Dante? Beter dan Petrarca?
Het lijkt me dat de liefde van Raffaella voor Loris de proporties heeft aangetast. Maar ja: als je geliefde zo’n liefdesgedicht voor je schrijft ………..

Jij
Raffaella
blijf
je levenlang
in het slot van onze dromen
droom je eigen droom
de geuren van de zee
de Appenijnen
de smalle paadjes
eeuwen en eeuwen na mij

wat blijft
is het grootse
de overweldigende liefde

o liefste
uitverkorene van de schepping
licht van mijn ogen
ongekende vreugde

Raffaella
jou roep ik
jou zoek ik
jou wil ik

De magische leeftijd: tips voor mensen in je omgeving

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

De Magische Leeftijd

Als een guillotine lijkt de leeftijd die de ouder had toen hij/zij overleed het leven van het kind van toen doorsneden te hebben. De magische leeftijd!
Bijna iedere Verlaat Verdriet-er weet exact hoe oud de ouder bij overlijden was. En vrijwel iedere Verlaat Verdriet-er weet exact welke leeftijd hij/zij zelf toen had.

Tip

Veel Verlaat Verdriet-ers zijn bang niet ouder te worden dan de ouder bij overlijden was. Deze angst kan een zo grote rol in hun leven spelen, dat ze het gevoel kunnen hebben pas te gaan leven als ze voorbij ‘die’ leeftijd zijn gekomen.

Niet iedereen is zich hiervan bewust, terwijl dit gegeven onbewust van grote invloed is, of is geweest, op de manier waarop de persoon in kwestie in haar/zijn leven staat.

Maar niet alleen de leeftijd die de ouder had kan een grote rol spelen, ook de leeftijd die de persoon in kwestie zelf had toen de ouder overleed, kan er toe doen. Met name als het kind van toen intussen zelf moeder/vader is geworden.

Volgende TIP

Kinderen

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd
Verlies moeder, verlies vader

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

De weg van liefde: BeeldTaal in Italië in oktober 2019

DE WEG VAN LIEFDE

BeeldTaal in ItaIië 2019.
Zojuist krijg ik bericht van Maartje Schonefeld van LaConcia over beschikbare data voor de volledig verzorgde cursusweek in Codiponte (Lunigiana).
Er is ruimte op LaConcia voor DE WEG VAN LIEFDE tussen 7 en 18 oktober 2019.

Meer informatie

Volgende week meer informatie over inhoud van de cursusweek DE WEG VAN LIEFDE, precieze data en cursusprijs.

Workshop Dubbel Ouderverlies van de afgelopen dagen

Meisje en jongen

Workshop Dubbel Ouderverlies 

Wat weer een bijzondere ervaring: de workshop Dubbel Ouderverlies die ik de afgelopen dagen samen met yoga-docent en Verlaat Verdriet-er Albertine Richaerts heb mogen geven.

Verlaat Verdriet-thema’s

Wat kan er ongelofelijk veel gebeuren als er tijd en ruimte is voor aandacht. Als we samen – de deelnemers, Albertine en ik – de workshop vormgeven. Dank aan de deelnemers voor hun inzet, hun toewijding en hun bereidheid hun Verlaat Verdriet-thema’s aan te gaan.

Deelname

Verloor je in je jeugd je beide ouders door overlijden? Overweeg je deelname aan een workshop Dubbel Ouderverlies? De volgende workshop Dubbel Ouderverlies staat gepand voor 21, 22 en 23 november 2019.

Lees meer

Aanmelden

Inschrijven voor de workshop Dubbel Ouderverlies van 21, 22 en 23 november 2019

Verlies moeder, verlies vader: Tips voor mensen in je omgeving

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Verlies moeder, verlies vader

Is er verschil tussen het verlies van een moeder en het verlies van een vader?’ is een vraag die vaak gesteld wordt in verband met verlaat verdriet en verlate rouw. Niet alleen door mensen die zelf jong een ouder hebben verloren, maar ook door heel veel andere mensen.

Tip

Over het verschil tussen jeugdig verlies van een moeder en van een vader valt een heleboel te schrijven. Te veel voor de context van deze Tips.

In de allereerste plaats gaat het bij het verlies van een ouder op jonge leeftijd om het verlies van basisveiligheid, geestelijke geborgenheid en continuïteit. Degene die tot taak had voor haar/zijn kinderen te zorgen kon deze taak niet meer vervullen.
Angst, verdriet, gemis en boosheid worden door de volwassen geworden kinderen van toen over het algemeen op een overeenkomstige manier ervaren. Ongeacht of de moeder overleed of de vader.

De verschillen zijn zeker niet onbelangrijk, maar oprecht aandacht schenken aan gevoelens van angst, boosheid, verdriet en gemis is aandacht schenken aan de diepste oorzaken van een verlaat verdriet en is in die zin een waardevol geschenk.

Volgende TIP

De magische leeftijd

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin
Leeftijd

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

BeeldTaal in Italië: Het ontstaan van 3 nieuwe cursusweken

BeeldTaal in Italië

Met heel veel liefde en plezier stel ik met BeeldTaal in Italië 3 gloednieuwe cursusweken aan je voor in Codiponte (Lunigiana).
De weg van liefde
Wegen naar stilte
De weg van de pelgrim

Op het moment wacht ik op bericht van Maartje over de precieze datum.
De weg van liefde komende herfst – dus in 2019, in oktober (de datum weet ik als ik bericht heb gekregen van Maartje).
Wegen naar stilte in het vroege voorjaar (maart) 2020,
De weg van de pelgrim in mei 2020.

Heel graag vertel ik je in de komende tijd meer over het ontstaan van mijn nieuwe cursusaanbod BeeldTaal in Italië. Van mijn vakantie in de Lunigiana. Het verblijf van Jolanda en mij op Castiglione del Terziere. Onze ontmoeting met Raffaella Paoletti. Ons verblijf op LaConcia in Codiponte. Mijn ontmoeting met Maartje en Davide. De plaatsen die we hebben bezocht.
Het komt allemaal in de komende tijd in volgende blogs, maar nu eerst de cursusweken die in de loop van deze vakantie als vanzelf in mij ontstonden. Haast alsof ik er zelf buiten stond kregen ze vorm (en natuurlijk: plaats).

Insieme (Samen)

De titel van de samenwerking met Maartje en Davide diende zich als vanzelf aan. Samen (Insieme).
Maar ook de titels voor deze 3 cursusweken in Codiponte kwamen vanzelf.
De weg van liefde
Wegen naar stilte
De weg van de pelgrim
Over Insieme vertel ik je graag meer in een volgende blog.

Schrijven en meer

We werken in alle 3 de cursusweken aan de hand van BeeldTaal. BeeldTaal is een nieuw ‘tool’ dat ik heb ontwikkeld. Een uitnodiging tot autobiografisch schrijven, aan de hand van woord en beeld. Over BeeldTaal zelf zal ik je in een volgende blog eveneens meer informatie geven.

Voor Verlaat Verdriet-ers

BeeldTaal in Italië is dus mijn nieuwe aanbod, specifiek voor Verlaat Verdriet-ers. We werken met de kracht van werken met ervaringsgenoten: delen en leren van elkaar. Belangrijk in elk van deze cursusweken is co-creatie. Samen maken we de week.

Tijd voor aandacht

Op LaConcia stap je als vanzelf in de circulaire tijd. Ook dat is een belangrijke kracht van deze weken. Alle ruimte in tijd. Voor aandacht. In liefde stilstaan bij jezelf. Bereidheid tot verandering.

Titia Liese

Wil je weten wie Titia Liese is en wat ze jou als Verlaat Verdriet-er te bieden heeft?
Lees meer over Titia.

Inschrijven

Heb je interesse om deel te nemen aan De weg van liefde in oktober 2019? Maak gebruik van de ruimte die het Inschrijfformulier je biedt voor jouw bericht over aanmelden onder voorbehoud.
Wil je op de hoogte worden gehouden van BeeldTaal in Italië? Neem dan contact op met Titia.

Leeftijd: Tips voor mensen in je omgeving

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Leeftijd

Over de leeftijd en de ontwikkelingsfase van het kind ten tijde van het verlies – en de consequenties daarvan – valt veel te zeggen.
Vaak hebben mensen de neiging tegen mensen die zeer jong, of zelfs nog ongeboren, waren te zeggen: ‘Je hebt je moeder/je vader niet gekend. Je kunt haar/hem dus helemaal niet missen’.
En ten aanzien van de mensen die rond de 20 jaar waren: ‘Nou, jij was tenminste al volwassen. Jij kon wel voor jezelf zorgen’.

Tip

Voor elke leeftijds-/ontwikkelingsfase, tussen bovengenoemde uitersten, gelden specifieke kenmerken die -, binnen de context van deze Tips – niet uitgebreid aan de orde kunnen komen. Let echter in het verhaal van de persoon in kwestie niet alleen op de leeftijd die hij/zij had toen de ouder overleed, maar ook op de wijze waarop zij/hij de ouder verloor.

Volgende TIP

Verlies moeder, verlies vader

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD
Het gezin van herkomst
Het samengestelde gezin

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.