Het samengestelde gezin: Tips voor mensen in je omgeving

Gepubliceerd op maandag

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Het samengestelde gezin

De overgebleven ouder vond een nieuwe partner. Trouwde met die partner. Of ging met haar/hem samenwonen. Nogmaals veranderde het leven van het kind ingrijpend.
Er kwam iemand anders op de plaats van de overleden ouder. Er ontstond een nieuw gezin, er kwamen stiefbroertjes en/of stiefzusjes, halfbroertjes en/of halfzusjes. En misschien moest er verhuisd worden naar een ander huis, dat als nieuw thuis geaccepteerd moest worden.

Tip

Deze nieuwe situatie is één van de meest ingrijpende gevolgen van de vroege dood van een ouder. Het verhaal van de persoon in kwestie gaat in veel gevallen vooral over dit deel van haar/zijn leven.
Zij/hij zal zich eerder uitgenodigd voelen om haar/zijn verhaal te vertellen, als blijkt dat je er van op de hoogte bent dat de problematiek niet alleen over het overlijden van de ouder gaat, maar ook over het leven dat daarna kwam.

Volgende TIP

Leeftijd

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD
Het gezin van herkomst

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

De herschepping van het ik

Gepubliceerd op zondag

De herschepping van het ik

……….. Kinderen rapen de scherven op van hun leven nadat het door de vroege dood van een ouder aan stukken is geslagen en proberen een zinvol geheel te reconstrueren. Ofschoon ze daarmee niet op dezelfde wijze een IK vormen als wanneer de dood niet tussenbeide was gekomen kunnen ze erin slagen een persoonlijkheid op te bouwen die in staat is de uitdagingen van het volwassen leven aan te gaan.

Maar ook kan het zijn dat het IK dat ontstaat na het vroege verlies van een ouder te breekbaar en te instabiel is om de eisen van het opgroeien te doorstaan. Dan kan het nodig zijn voor het individu om het IK als volwassen persoon te herscheppen.

Veel van de verhalen die ik hoorde getuigden van deze reconstructies.
In elk geval was het reconstructieproces zo uniek en zo persoonlijk dat het moeilijk te generaliseren is.

Maar al die verhalen hielden een strijd in waar een monumentale wil, energie en geesteskracht bij te pas kwamen.
Het individu bracht letterlijk een nieuw Ik voort: deels gecreëerd uit noodzaak, deels doordat de kans zich voor deed en deels uit vastberadenheid en de wil om te overleven.
Elk van die verhalen vertegenwoordigt een triomf van de menselijke geest……..

Herschepping

Het zat er al een tijd aan te komen. Maar zoals dat meestal gaat: je voelt wel iets. Er gaat iets veranderen. Maar waarom? Hoe? Wanneer? Waar naartoe?
Het maakte me, zoals ik dat inmiddels gewend ben, een beetje onzeker. Maar ook nieuwsgierig.

BeeldTaal in Italië

En nu ontvouwt zich langzaam wat er is veranderd. Ik ga cursusweken geven in Italië – BeeldTaal in Italië. Ineens schiet een tekst uit het boek van Maxine Harris me te binnen: De herschepping van het ik.

Een verlies voor altijd

Vroeger, toen ik worstelde met mijn eigen proces, had deze tekst een heel speciale waarde voor me. Ik voelde me door deze tekst gezien. Herkend. Erkend.
En nu, nu ik bezig ben met de BeeldTaal in Italië krijgt deze tekst nieuwe betekenis voor me.
Graag deel ik op deze plaats De herschepping van het ik met je.

Maxine Harris

Een verlies voor altijd.
De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder
(1996)
ISBN: 9789057133497

BeeldTaal in Italië: gastvrijheid op LaConcia

Gepubliceerd op vrijdag

Teken van gastvrijheid

Bij binnenkomst in ons meer dan royale appartement op LaConcia zie ik meteen het kastje staan met het vaasje met de frêle campanula’tjes. In een flits zie ik een soortgelijk bloemenvaasje staan op een drieluik van een Vlaamse meester-schilder.
Ik ben geroerd. Wat een liefdevol teken van gastvrijheid.

Krat met kat

‘Het ontbijt wordt ’s ochtend op je terras geserveerd’ hebben we gelezen. Nog een teken van vanzelfsprekende gastvrijheid.
Hilarisch wordt het als we de volgende ochtend de ontbijt-service op de tafel voor onze deur vinden. Compleet met een zestal wachtende begerige katten. Op het krat. Achter het krat. Naast het krat. Voor de tafel. Onder de tafel. ‘We hebben 14 katten’ heeft Beatrice ons gisteren toevertrouwd. Nu begrijpen we waarom het ontbijt geserveerd wordt in een plastic krat. Heel even ben ik ‘Hollands thuis’ als ik op het krat een plantenspuit zie staan waarop geschreven staat: ANTI POES.

Maartje en ik

Al sinds onze eerste mail is er een verrassende klik tussen ons. We kennen elkaar niet, maar het gaat vanzelf. ‘Ik zie dat jullie ook groepen aan huis hebben. Ik zoek nog wel eens ruimte om met groepen te werken. Als je het leuk vindt om te zien wat voor werk ik doe, kijk dan eens op mijn Verlaat Verdriet.nu site.’ Duuuuuh. Ben ik op zoek naar ruimte om te werken met groepen?? Sinds wanneer ben ik dat?? Waarom weet ik dat zelf niet?? Ik ben verbaasd over wat ik heb geschreven. Maar vind het ook wel spannend.

Kennismaking

Één van mijn ouders is heel jong een ouder verloren’ vertelt Maartje als we nader kennismaken. ‘Ik heb je site gelezen en veel herkend. Wat bijzonder dat je dit werk doet.’
Maartje woont sinds 15 jaar in Italië, met haar partner Davide. Van huis uit is Maartje zowel psycholoog als pianist vertelt ze.
Een aantal jaren geleden hebben Davide en Maartje besloten het jachtige leven in Milaan te verruilen voor een leven op het platteland. Codiponte. In de (vroege) Middeleeuwen een plaats van belang. Nu staan veel huizen leeg. Met borden Vende Si – Te Koop.
Maartje en Davide aarzelden niet en volgden de stem van hun hart toen ze op het spoor kwamen van LaConcia.

Agriturismo LaConcia

‘We hebben LaConcia helemaal zelf opgeknapt en er een B&B/Agriturismo van gemaakt. Leven op het platteland, met dat wat het land biedt. Groenten. Olijven. Druiven. Kruiden. Vijgen. Tomaten. Enzovoort.
Gastvrijheid. Werken vanuit ons hart. Dat is voor ons nu het belangrijkste.

Nieuw

Op de 2e dag van ons verblijf vertelt Davide dat Maartje en hij in de week voordat we aangekomen zijn een groot huis aan de andere kant van Codiponte hebben gekocht. ‘Dat grote, gele huis dat je van hieruit ziet. Daar gaan we onderdak geven aan groepen.’
Als ik de volgende dag uit het raam kijk van 1 van onze slaapkamers zie ik in de verte het gele huis liggen.
Zou ik………

Terziere

Maar eerst wil ik je vertellen over Castiglione del Terziere en Raffaella Paoletti. Want zo is het gegaan. Daar waren we eerst.

BeeldTaal in Italië: Castiglione del Terzière en LaConcia

Gepubliceerd op donderdag

BeeldTaal in Italië: Castiglione del Terzière en LaConcia

Het lag helemaal niet in mijn bedoeling om naar Italië te gaan.
Maar het gebeurde gewoon.
Het lag helemaal niet in mijn bedoeling om een cursusaanbod van een week rondom BeeldTaal te maken.
Maar het gebeurde gewoon.
Het lag helemaal niet in mijn bedoeling om BeeldTaal-cursussen in Italië te gaan geven.
Maar het gaat gewoon gebeuren.
Lees in de komende weken meer over de bijzondere manier waarop deze cursussen tot stand zijn gekomen.

Samen naar Italië

‘We kunnen toch ook gewoon samen naar dat kasteel gaan’ Appt Jolanda me afgelopen maart. Aanleiding is een artikel dat ik afgelopen winter heb gelezen in Volkskrant Magazine over Castiglione del Terzière en Raffaella Paoletti. ‘Als je er komende zomer langsloopt op je pelgrimsroute moet je daar toch even gaan kijken.’ Ik overhandig Jolanda het artikel dat ik voor haar heb uitgeknipt.
‘Ik kom er helemaal niet langs’ Appt Jolanda een week later. ‘Maar we kunnen toch ook gewoon samen naar dat kasteel gaan?’

Boeken

Voor ik goed heb nagedacht App ik Jolanda JA!!! terug.
Tien dagen Italië. Naar de Lunigiana. Het noordelijkste deel van de Toscane, vooralsnog vooral onbekend bij toeristen. En tot dat moment ook bij mij.
Met de trein? Met het vliegtuig? We kiezen ‘toch maar’ voor het vliegtuig en boeken naar Pisa. Inmiddels weet ik: als het vliegtuig eenmaal van de grond is, landt het sneller in Pisa dan de Friesland vaart van de haven van Harlingen naar de haven van West Terschelling.

Castiglione del Terzière

 

 

 

Ik neem contact op met Raffaella en boek 3 nachten in een van de dimori (slaaphuisjes) van de borgo Terzière.
La Guardia: het slaaphuisje met de romantische loggia waar ik mezelf al had zien zitten. Wat we overigens in 3 dagen tijd alleen op de eerste avond een uurtje hebben kunnen doen. Daarna door de voortdurende regen niet meer.

LaConcia

‘Ik heb een hele mooie B&B ontdekt via CiaoTutti, niet zo heel ver van Terzière’, mailt Jolanda.
En ja: ik ben meteen verkocht – kijk zelf maar!
Ik neem contact op met Maartje Schonefeld en boek 4 nachten op LaConcia.
Op de dag van aankomst worden we beneden bij de brug van Codiponte opgewacht door Davide en Beatrice. Davide, de partner van Maartje en Beatrice, de dochter van Maartje en Davide.
Davide vervoert onze bagage naar boven. Beatrice loopt met ons de trappen op naar het huis. Je moet wel in een goeie conditie zijn!
Davide brengt ons naar ons appartement. Wat zijn we blij verrast! Wat een ruimte hebben we nu ineens voor onszelf! En wat een warm welkom!

Insieme

Wat ik op dat moment nog niet weet, is dat dit het begin is van een samenwerking waar ik me enorm op verheug: INSIEME.
Over deze samenwerking vertel ik je graag meer in de blogs van de komende weken.

BeeldTaal in Italië

Lees meer over het ontstaan van de 3 BeeldTaal-cursussen in Italië: De weg van liefde, Wegen naar stilte en De weg van de pelgrim in Codiponte.
Anonneer je op mijn blogs.

Het gezin van herkomst: Tips voor mensen in je omgeving

Gepubliceerd op donderdag

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Het gezin van herkomst

Veel Verlaat Verdriet-ers zijn in een problematische relatie met hun overgebleven ouder terecht gekomen. In veel gevallen viel de oorspronkelijke, natuurlijke (biologische) samenhang van het gezin uiteen.

Broers en zussen

Mensen die jong een ouder hebben verloren, hebben vaak ook met broer(s) en/of zus(sen) geen of weinig contact.
De dood van de ouder was – en is nog steeds – in veel gezinnen een niet, of nauwelijks, bespreekbaar onderwerp.

Tip

De meeste mensen zullen het als prettig ervaren als ze merken dat jij weet dat deze situatie zich mogelijkerwijs voordoet.

Opluchting

In veel gevallen lucht het mensen op hier over te kunnen praten. Met name met iemand die niet als gezins- of familielid deel uitmaakt van die verstoorde situatie.

Volgende TIP

Het samengestelde gezin

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Trots, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 
De factor TIJD

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Verliefd op mijn eigen cursus

Gepubliceerd op dinsdag

Verliefd

Ik ben verliefd op m’n eigen cursus. Het overkwam me jaren geleden al met de jaartraining De kunst van het verbinden. Alles klopte. Mijn plan voor de jaartraining. De uitnodiging aan Geerte Cammeraat om van de jaartraining een samenwerkingsproject te maken. Geerte die onmiddellijk en zonder voorbehoud ‘JA’ zei. Het samen ontwikkelen van de jaartraining. Alles ging in harmonieuze samenwerking. Vanzelf.
‘Ik ben verliefd op De kunst van het verbinden‘ realiseerde ik me indertijd ineens verrast. Wat had ik graag deze jaartraining zelf willen doen in de tijd dat ik nog snakte naar ‘iets’ dat mij verder zou brengen in mijn eigen Verlaat Verdriet-proces.

Beginnen bij het eind

En nu, in deze tijd, overkomt het me weer. Ik ben verliefd op m’n eigen cursus.
De weg van liefde.

Insieme (Samen)

Insieme.
Wat betekent: samen.
In Italië vaak in het gesprek verbeeld door de vingers tegen elkaar te tikken (zie de foto hierboven).

Ook nu weer valt alles als vanzelfsprekend samen.
Mijn vakantie in de Lunigiana.
Ontmoeting met Maartje Schonefeld.
LaConcia, de heerlijke plek van Maartje en haar partner Davide.
Het nieuwe grote huis in Codiponte waar Maartje en Davide groepen gaan ontvangen.
De prachtige omgeving van de Apuaanse Alpen.
De rijke historie van de Lunigiana.

BeeldTaal in Italië

Zijn dit puzzelstukjes die in elkaar vallen? vroeg ik me van de week af. Nee, zo voelt het toch niet. Het is als de caleidoscoop waar ik als kind zo door werd gefascineerd. Door steeds een heel klein stukje te draaien vallen de stukjes steeds weer op een andere manier in elkaar. Vormen ze een nieuw kleurrijk beeld.

Meer over Insieme in de komende tijd

Heel graag neem ik je in de komende tijd mee in de ontstaansgeschiedenis van de  cursus De weg van liefde.
Ik nodig je uit met me mee te gaan in mijn volgende blog’s over BeeldTaal in Italië.
Wie weet kriebelt het al bij je om mee te gaan.
Je bent van harte welkom!

De factor TIJD: Tips voor mensen in je omgeving

Gepubliceerd op maandag

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

De factor TIJD

Bij mensen met verlaat verdriet gaat het altijd om mensen die een onomkeerbaar verlies in hun jeugd hebben geleden. Een verlies dus, dat al lange tijd geleden heeft plaatsgevonden.
De factor tijd speelt derhalve in een verlaat rouwproces op veel verschillende manieren een rol.

Tip

Over de factor TIJD in een verlaat rouwproces valt veel te zeggen. Te veel om binnen de context van deze Tips uitgebreid aan de orde te kunnen laten komen.

Het is in elk geval van groot belang je te realiseren dat de persoon in kwestie niet alleen te maken heeft met de opvattingen over verlies en rouw zoals ze in de huidige tijd – in het NU dus – gelden. Maar ook, en misschien wel vooral, met de opvattingen over verlies en rouw in de tijd waarin het verlies heeft plaatsgevonden.

Volgende TIP

Het gezin van herkomst

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Tros, koppig en eigenwijs
Anders
Tweestromen-proces 

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Tweestromen-proces: Tips voor mensen in je omgeving

Gepubliceerd op maandag

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Twee-stromenproces

Veel Verlaat Verdriet-ers hebben als kind geen afscheid kunnen nemen. Of hebben afscheid moeten nemen zonder ook maar het minste idee te hebben van de betekenis die het verlies voor hun verdere leven zou gaan hebben. Dat is de eerste stroom.

De tweede stroom is de rouw om het verstoorde leven, dat het gevolg is geweest van het vroege verlies van de ouder.

Tip

Deze twee stromen zijn vaak in de persoon verstrikt geraakt en voor de mensen die het aangaat moeilijk uit elkaar te halen en te houden. Wees daarop bedacht.
Het gaat niet alleen over het verdriet om het verlies van de ouder.
Het gaat in de meeste gevallen om veel meer dan dat.

Houd daar rekening mee, zonder te denken dat de problemen steeds maar aan het uitdijen zijn door er aandacht aan te besteden.
Het gaat namelijk in veel gevallen om complexe problematiek, waarvan gedurende een verlaat rouwproces steeds weer andere facetten belicht worden.

Volgende TIP

De factor tijd

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Tros, koppig en eigenwijs
Anders

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Anders: Tips voor mensen in je omgeving

Gepubliceerd op zaterdag

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Anders

Voor en na de dood

Voor veel Verlaat Verdriet-ers betekent de dood van de ouder dat er voor altijd een ervóór en een erná bestaat.

Eenzaamheid

Deze Verlaat Verdriet-ers hebben zich een leven lang anders gevoeld dan andere mensen.
De eenzaamheid die ze zich herinneren als kind gevoeld te hebben speelt in hun leven als volwassene nog een grote rol.

Buitengesloten

Zich buitengesloten voelen ervaren ze vaak als haast vanzelfsprekend. Contacten maken, en contacten (onder)houden, is voor veel van deze Verlaat Verdriet-ers een moeilijke, en soms haast onmogelijke opgave.

Tip

Confrontatie

De angst voor de confrontatie met de eenzaamheid van tóen is een van de belangrijkste redenen om een verlaat rouwproces niet aan te durven gaan.

Betrokkenheid

Veiligheid en werkelijke betrokkenheid van jou – als naaste – zijn belangrijke voorwaarden om de persoon in kwestie de gelegenheid en het vertrouwen te geven iets van zichzelf te laten zien.

Eerstvolgende TIP

Tweestromenpoces

Vorige TIPS

Inleiding 
Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen
Tros, koppig en eigenwijs

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

Trots, koppig en eigenwijs: Tips voor mensen in je omgeving

Gepubliceerd op donderdag

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

Trots, Koppig & Eigenwijs

Veel Verlaat Verdriet-ers hebben het gevoel dat ze na de dood van hun ouder helemaal voor zichzelf hebben moeten zorgen. Dat ze zichzelf hebben opgevoed zoals ze veronderstelden dat hun overleden ouder dat gedaan zou hebben. Al vanaf hun jeugd hebben ze hun eigen boontjes moeten doppen.
Ze hebben in veel gevallen verantwoordelijkheden gedragen die niet bij kinderen passen. Geen wonder dat veel van hen zich ontwikkeld hebben tot mensen die trots, koppig en eigenwijs zijn. Tot mensen die gewend zijn helemaal, en meestal zonder overleg, hun eigen gang te gaan.

Tip

In deze mensen hebben zich vaak ver uiteenlopende eigenschappen ontwikkeld. Enerzijds zijn ze trots, koppig, eigenwijs en vaak zelfs halsstarrig. Anderzijds kunnen ze zich als geen ander aanpassen. Ze hebben een groot inlevingsvermogen ontwikkeld. Zijn zeer flexibel. Kunnen je met deze eigenschappen danig op het verkeerde been zetten.
Aan de buitenkant lijken ze zo sterk te zijn. Maar van binnen zijn ze dat vaak totaal niet. Ze kunnen heel flexibel zijn en zich gemakkelijk lijken te schikken. Totdat je denkt dat ze zich vanzelfsprekend aan zullen passen aan wat jij van ze verwacht. Dan ineens kunnen ze radicaal, en zonder opgaaf van reden, weigeren.
Je hoeft dat natuurlijk niet zomaar te accepteren, maar het kan je relatie ten goede komen als je weet dat onder deze eigenschappen waarschijnlijk veel verdriet en pijn verborgen zit.

Eerstvolgende TIP

Anders

Vorige TIPS

Niet gehoord en gezien gevoeld
Herinneringen

Bestellen

Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Delen

Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.