• | | | |

    Schouder aan schouder grote veranderingen in werking zetten

    DoorTitia Liese

    Soms is het even – of iets langer – stil, terwijl je eraan gewend bent regelmatig nieuwe berichten te lezen over Verlaat Verdriet en verlate rouw. Dan kan het lijken alsof er niets gebeurt. Niks is minder waar. Schouder aan schouder zetten we grote veranderingen in werking. Tijd voor een update.

    Symposia

    Om te beginnen een korte terugblik. Na ons succesvolle symposium Vader, symposium voor Verlaat Verdriet-ers in 2024 organiseerden we met een mooie groep Verlaat Verdriet-vrijwilligers symposium Teruggaan om verder te kunnen voor hulpverleners. Tijdens deze gedenkwaardige dag deelden tal van Verlaat Verdriet-ers – onder leiding van onze dagvoorzitter Maria de Greef – hun ervaringen met aanwezige hulpverleners. Een mooie, nieuwe stap in de erkenning van de kwaliteiten van ervaringskennis!

    Websites

    Al enige tijd werken we, in een klein team van gedreven Verlaat Verdriet-vrijwilligers, aan de transitie van de bestaande Verlaat Verdriet-website. Deze website is inmiddels technisch gezien te veel verouderd om nog langer in de huidige vorm te functioneren. De inhoud van de site wordt onveranderd hoog gewaardeerd. We werken daarom toe naar behoud van de inhoud, gestoken in een nieuwe jas. Je zult het gaan zien!

    Heb je onze nieuwe website Kenniscentrum Verlaat Verdriet gezien? Tot onze grote vreugde, en dankzij de inzet van Verlaat Verdriet-ers Stephanie en Ronald, tevens ervaren webmasters, heeft kennis uit ervaring een nieuwe eigen plek gekregen. Ga gauw kijken als je deze nieuwe website nog niet hebt gezien. Heb je zelf Verlaat Verdriet-kennis uit ervaring te delen? Meld het ons via onze nieuwe site. Van harte welkom!

    Boeken

    In 2024 is Titia samen vormgeefster Stephanie gestart met onze nieuwe reeks Verlaat Verdriet verwerken en helen. De eerste twee titels van de reeks zijn verschenen ter gelegenheid van het symposium: Teruggaan om verder te kunnen in een nieuwe uitgave en helemaal nieuw Handreikingen voor hulpverleners. Binnenkort als deel van de reeks ons boek Gat in je ziel (op dit moment uitverkocht). Boeken bestellen

    Nieuw boek

    Buiten genoemde reeks is – in samenwerking met tal van ervaringsgenoten – een heel nieuw, verrassend boek in de maak. Geïnspireerd op de aansprekende bijdragen van Verlaat Verdriet-ers aan symposium Teruggaan om verder te kunnen gaat ons nieuwe boek de schoonheid van een verlaat rouwproces zichtbaar maken. Wordt aan gewerkt!

    Internationaal

    Italië

    Op het pleintje van Codiponte staat een huis. Casa Matilda – Huis voor levensverhalen. Onder leiding van projectleider Maartje Schönefeld werkt haar team van bouwkundigen, bouwers en technici hard aan de restauratie van dit eeuwenoude huis aan het middeleeuwse Toscaanse pleintje. Werk in uitvoering: nog even geduld!

    Schotland

    Geïnspireerd door ons Verlaat Verdriet-werk in Nederland legt Annemieke de basis voor Verlaat Verdriet-werk in Schotland. Onder haar leiding hebben in Edinburgh inmiddels de eerste twee bijeenkomsten met Verlaat Verdriet-ers plaatsgevonden. Als dat geen mooie stappen zijn!

    Allernieuwst internationaal

    Als lezer van deze blog ben je mogelijk al bekend met de twee Zelftests in de website. De bestaande drukbezochte Zelftests gaan we inhoudelijk professionaliseren en meertalig maken, te beginnen bij Engels. Zo kunnen wereldwijd Verlaat Verdriet-ers op een eenvoudige doeltreffende manier ontdekken wat het vroege verlies van hun ouder(s) voor hun betekent!

    De weg van liefde

    Ben je geïnspireerd geraakt door het lezen van deze blog? Is het voor jou tijd weer aandacht te besteden aan Verlaat Verdriet-thema’s die bij jou spelen? Thema’s die voor jou belangrijk zijn? Er is nog een plekje voor je in de Verlaat Verdriet-retraite De weg van liefde 2026. Zaterdag 11 – vrijdag 17 april. Je bent van harte welkom! Lees meer over De weg van liefde .

  • | | | | |

    ‘Dat heeft misschien iets met vroeger te maken’

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van deze week (28 januari 2023) een interview met acteur Raymond Thiry (1959, 9 jaar toen hij zijn moeder verloor).
    Een interview dat opmerkelijk veel Verlaat Verdriet-thema’s aansnijdt. Lezenswaard dus!

    Citaat 1

    Zo ben ik

    ‘…..Ik kan uit mijn slof schieten, vooral als ik word geconfronteerd met een gebrek aan loyaliteit. Dan gaat de deur op slot. Dan vertoon ik raar gedrag. Ik blijf vaag hè? Jij wilt voor dat stuk natuurlijk details en alles horen. Ik hou echt wel van mensen. Alleen heb ik nooit samengewoond. Hoe dat komt, daar heb ik niet zoveel zicht op. Ik wil mijn autonomie bewaren. Dat heeft misschien iets met vroeger te maken, met mijn verleden. Ik kan mijzelf niet goed analyseren. En als je niet kunt uitleggen waar het vandaan komt. als je niet weet waarom je mank loopt, moet je er werk van maken.
    Dan is het fijn om op een of andere manier te traceren waar en wanneer het ongeluk heeft plaatsgevonden. Maar op een gegeven moment moet je het ook accepteren, dat je mank loopt. Zo ben ik……’

    Dat had ik beter niet kunnen zeggen

    Citaat 2

    Heb je iets gezegd waarvan je nu denkt: dat had ik beter niet kunnen zeggen?
    ……. ‘Dat denk ik altijd als het over mijn verleden gaat, over mank lopen. Ik heb het zelf aangekaart, hoor. Het moet een keer gebeuren en ik begrijp dat je ernaar vist, dat het leuk is om mijn achtergrond te schetsen en dat mensen daar misschien in zijn geïnteresseerd. Het moet maar. Tegelijkertijd vraag ik mezelf af: wat gaat het allemaal een ander aan? En ik verschil toch niet zoveel van andere mensen?’

    Zijn moeder overleed toen hij 9 jaar was, aan borstkanker. Het maakte hem autonoom, zegt hij. ‘Mijn oudere zusje had van mijn moeder de opdracht gekregen om op de kleine te passen. Zij heeft heel erg haar best gedaan om mij er fatsoenlijk bij te laten lopen, meer kon ze ook niet doen.’

    ‘Mijn vader had het allemaal niet op orde, hij had geen gezond gevoelsleven. Er werd niet eindeloos gesproken over haar dood, het woord rouwproces bestond toen nog niet. Het enige wat hij zei was dat we het voortaan met z’n drieën moesten doen. Verder werd er geen woord aan vuilgemaakt.’…. 

  • | | | | |

    Afval verwerk je, verlies niet

    DoorTitia Liese

    Vanochtend stuurde een Verlaat Verdriet-er mij de tip van het interview met Gijs van der Sanden in FLOW: Afval verwerk je, verlies niet.
    Ik geef de tip graag aan je door.

    Interview met Gijs van der Sande

    Gijs van der Sande,
    journalist, auteur en ervaringsdeskundige

    Citaat uit FLOW

    Hoe reageerde jij toen rouw op je deur klopte?

    “Toen mijn vader stierf – hij werd 57 – woonde ik net in Amsterdam. Ik was jong, stapte het studentenleven in. Ik was mijn leven aan het optuigen en opeens moest ik mijn vader missen. Los van het verdriet dat ik natuurlijk had, voelde rouw daardoor een beetje als die vervelende oom die het feestje komt verpesten. Ik had er geen ruimte voor, hier had ik niet om gevraagd.

    Zo snel mogelijk probeerde ik mijn leven weer op te pakken en dat lukte. Ik merkte dat missen en jong zijn hand in hand konden gaan. Ging nog steeds naar festivals met vrienden, of naar de club. Uithuilen kon ik bij mijn moeder. Daardoor was de rouw nog te dragen. Totdat mijn moeder vier jaar later ook doodging. Ik moest niet alleen afscheid nemen van haar, maar ook van het kind-zijn. Het voelde in alle opzichten als een enorm verlies.”

    Gijs van der Sanden

    Dingen die je vergeet – rouwen voor beginners

    Meer Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | | |

    Als de dood de dader was

    DoorTitia Liese

    Om over na te denken

    In Als de dood de dader was wil ik nog even ingaan op een opmerking die ik maakte in de blog van gisteren: Het grote ontbreken van traumasporen Zou het kunnen zijn.

    Als de dood de dader was

    Als de dood de dader was, dan heb je in je jeugd zowel indirect als direct te maken gehad met de dood. Indirect, omdat de dood niet jou betrof, maar je ouder. Direct, omdat de dood jouw leven – dat nog volop in ontwikkeling was – voor altijd veranderde.

    Het is in een verlaat rouwproces aan jou om antwoorden te zoeken op vragen als:

    Wat gebeurde er bij jou?
    Welke leeftijd had jij?
    Op welke wijze verloor je je ouder(s)? Was er sprake van schuld? Van een dader?
    Verloor je je moeder of je vader?
    Was je een meisje of een jongen? Wat heeft het verlies van je ouder betekend voor de ontwikkeling van jouw identiteit?
    Wat heeft de dood aangericht in jouw gezin van herkomst? Wat betekende dat voor jou? Voor jouw relatie met de andere gezinsleden?

    Opvattingen rondom de dood

    Daarnaast heb je te maken gehad met de opvattingen rondom de dood in de tijd waarin je opgroeide. En in de cultuur waarin je opgroeide.

    Welke plek nam de dood toen in?
    Wat betekende dat voor jou?

    Maar je hebt niet alleen te maken met opvattingen rondom de dood in de tijd van toen. Je hebt ook te maken met de opvattingen rondom de dood in de huidige tijd. Nu dus. En stel nu eens: de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn is geen thema. Zelfs is het mogelijk dat wetenschappers wetenschappelijk hebben aangetoond dat minder dan 20% van de kinderen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden daar later last van heeft (ik verzin dit niet). Dan kun je proberen wat je wilt, maar in (te) veel gevallen word je niet gezien. Niet gehoord. En niet serieus genomen.

    Kenmerkende patronen

    Een gevolg van deze hardnekkige (wetenschappelijke) ontkenning is dat het lijkt alsof jij een uniek probleem hebt. Een probleem dat alleen in jou zit. Dat een gevolg is van wie jij bent. En dat – Verlaat Verdriet-ers – is niet waar.
    Verlaat Verdriet-thema’s – gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – zijn universeel. Ze komen overeen met thema’s van andere Verlaat Verdriet-ers. Kijk maar eens naar Kernthema’s en kenmerken. Dat zijn de thema’s waar Verlaat Verdriet-ers zich in herkennen. Ook als de dood de dader was is er sprake van een gedeeld probleem.

    Het gaat er niet direct van over, maar het helpt wel:

    Je bent niet gek.
    En je bent niet de enige.

    Tips

    Doe de Zelftest 

    Bekijk de video Het Mijnenveld (uit de serie Rouw kent geen tijd).