• | | | | | | | | | | | | |

    Waar ging het ooit mis?

    DoorTitia Liese

    Waar ging het ooit mis?

    En nu, nu ik alles doorgewerkt heb, wat er in mijn leven met mij gebeurd is. Waar ging het ooit mis? Het moment. Toen mijn vader vroeg om zijn tweede vrouw ‘Mammie’ te noemen, zoals ik ook mijn moeder noemde. Toen ging bij mij de knop om. Ik kan soms van binnen nog voelen hoe dat gegaan is.

    Verraad

    Ik heb me er bij neergelegd en ik heb het gedaan, maar ik heb het als zo’n verraad ten opzichte van mijn moeder gevoeld dat ik op dat moment dacht; ik doe in mijn hele leven niks meer, want helemaal niets is meer de moeite waard. En daar heb ik jarenlang tegen moeten vechten. Uiteindelijk heeft het me gebracht waar ik nu ben. Daarom kan ik ook voluit zeggen dat het zo de moeite waard is.

    Zwakkeling en kneus

    Jaren en jaren heb ik mezelf een zwakkeling gevonden, een kneus, iemand die nergens echt voor kon gaan, iemand die bij alles wat ze deed mislukte. Als ik nu terugkijk naar wat er in al die jaren met me is gebeurd, dan heb ik wel degelijk keuzes gemaakt in mijn leven, ook al had ik altijd het gevoel dat ik mij door omstandigheden liet leiden.

    Altijd doorgegaan

    Ik ben altijd door gegaan, tegen alle scepsis, ongeloof en minachting in. Ik heb alles opzij gezet om te komen waar ik nu ben en ik heb, ondanks teleurstellingen en tegenslagen, nooit opgegeven. Het kind, het meisje, de jonge vrouw, de vrouw die altijd aan alles twijfelde, en het meeste nog aan zichzelf, is de vrouw geworden die nu met grote letters boven haar hoofd voelt staan: WEET ALLES VAN VERLAAT VERDRIET WAT NODIG IS OM ANDERE MENSEN IN HUN PROCES VAN DIENST TE KUNNEN ZIJN. Een autodidact zou je kunnen zeggen, maar dan wel een autodidact van een speciale soort, die om te beginnen eerst de puinhopen van haar eigen bestaan heeft moeten verkennen, inventariseren en grondig heeft moeten opruimen, die alles wat stond af heeft moeten breken, alvorens het huis steen voor steen weer op te kunnen bouwen. Een degelijk bouwplan ontbrak, dat moest al werkend uitgevonden worden, maar het huis dat nu staat is stevig en nog mooi ook.

    Mezelf recht gedaan

    Steeds was ik uitgegaan van de gedachte dat ik trots zou zijn op mezelf als ‘het grote werk’ eenmaal achter de rug zou zijn. Maar dat ben ik niet. Ik ben niet trots op mezelf. Ik heb een oude belofte ingelost. Ik heb er geen behoefte meer aan om trots te zijn op mezelf. Ik heb mezelf recht gedaan. Zo voelt het en zo is het goed. Van binnenuit doorgaan, linksom, rechtsom, het moet gebeuren en je moet het doen. Buiten is binnen geworden. Het voelt als een missie, ik heb er geen ander woord voor.

    Een verlies van dezelfde orde

    Volwassenen weten van elkaar verschrikkelijk zeker: het ergste wat je kan overkomen is je kind verliezen. Een kind dat een ouder verliest, lijdt een verlies van dezelfde orde. Het is de hoogste tijd dat volwassenen dat zien en erkennen. Een ingrijpend verlies als jeugdervaring, kinderen en rouw, wordt pas werkelijk serieus genomen als Verlaat Verdriet serieus genomen wordt. Nu en in de toekomst.

    Een leven te winnen

    Het geschenk om te worden wie je bent
    Van binnenuit doorgaan
    Linksom, rechtsom
    Totdat binnenkant buitenkant wordt
    Je hebt een – extra – leven te winnen

    SYMPOSIUM ZEER

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Herken je je in bovenstaand fragment?
    Dan is symposium ZEER op 13 mei 2017 geschikt voor jou.
    Weet dat je welkom bent.
    Meld je aan!

    INTERVIEW

    Bovenstaande tekst is afkomstig uit het interview dat Joyce de Schepper (redactie glossy ZEER) een paar jaar geleden met Titia Liese had.
    In de komende dagen meer delen uit dit interview in de blogs.

    Het hele interview

    Lees het hele interview

    VERMENIGVULDIGEN DOOR DELEN

    Help mee zo veel mogelijk mensen te bereiken voor dit symposium.
    Deel ZEER- berichten in je eigen netwerk!

  • | | | | | | | | | | |

    Wolf Biermann – Tot op de dag van vandaag

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    ‘Tot op de dag van vandaag wordt uw leven bepaald door een man die u maar één keer bewust hebt gezien. U was nog geen 4 jaar oud en de ontmoeting duurde nog geen half uur.
    ‘Het ingebakken verdriet om mijn vader is de wet waar ik naar leef’

    Wolf Biermann

    In Volkskrant Magazine van vandaag (4 maart 2017) lees ik het interview met de bekende Duitse zanger Wolf Biermann (geboren in 1936).
    Op zeven-jarige leeftijd verloor Biermann zijn vader. Zijn – Joodse – vader stierf in 1943 in vernietingskamp Auschwitz.

    Bezoek aan zijn vader

    Als kind van vier bezocht hij met zijn moeder zijn vader die toen gevangen zat in de gevangenis in Bremen.
    …………..’In de kantine stonden twee stoelen met een lange tafel ertussen. Mijn moeder nam mij op schoot. Toen werd mijn vader binnengeleid. Hij had pyama-achtige kampkleding aan, zijn hoofd was geschoren. Mijn moeder mocht hem niet aanraken’……….

    Vertrouwd

    ‘Vond u het spannend?’ ‘Nee. Geen kloppend hart, geen spoortje verlegenheid. Hij was even vertrouwd en even dichtbij als mama.’

    Hoe kan dat?

    ‘Voordat mijn moeder ging werken bij de stomerij Dependorf vertelde ze me elke avond een verhaaltje over hem voor het slapengaan. En iedere ochtend een goedmorgenverhaaltje. Ze had een geweldige truc: elke ochtend legde ze iets in mijn kraanwagentje, dat in het trappenhuis stond. Een snoepje, een hostie of een koekje, een suikerklontje, een kippenveer, een knikker. Bij het ontbjt vertelde ze dan over de avontuurlijke wijze waarop deze kostbaarheden van Bremen dwars door de Lüneburger Heide, over de Elbe, naar mij toe waren gekomen. De regen trotserend en de dieven te slim af, die mijn cadeau hadden willen stelen. Net zoals de katholieken met de hostie het lichaam van Jezus tot zich nemen, at ik iedere ochtend de hostie met mijn vaders lichaam, in de waarste zin van het woord……..’

    Mijn moeder

    ‘Mijn moeder was naaister, een sterke, slimme, volkse Moeder Courage.’

    Mijn vader

    ‘…………..Ik ben al mijn hele leven in Auschwitz. Vanaf het begin, altijd weer. Iedere schoorsteen herinnert me aan mijn vader’

  • | | | | | | | | | | | | |

    Houd me vast

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    Vorige week kreeg ik het boek Houd me vast, van Bijou Cloin. Bijou [welkom in de familie, Bijou!] is psycholoog. Contextueel therapeut, opgeleid in EFT.
    Bijou werkte een paar dagen bij mij met haar Levenspanorama, onderdeel van de biografische cursus Heel je leven.

    Houd me vast

    Houd me vast is geschreven door dr. Sue Johnson, ontwikkelaar van EFT – Emotionally Focused Therapy.
    Recensie over Houd me vast:  We zijn allemaal op zoek naar liefde, steun en verbondenheid, maar soms hebben we daar een beetje hulp bij nodig. Die hulp komt van dr. Sue Johnson, ontwikkelaar van Emotionally Focused Couple Therapy. In Houd me vast maakt Sue Johnson de lezer deelgenoot van haar baanbrekende en buitengewoon succesvolle programma voor het creëren van hechte en veilige relaties.

    Bindingsangst, verlatingsangst, verliesangst

    Inmiddels ben ik halverwege in het boek.
    Steeds opnieuw voel ik de bevestiging van de levenslange invloed van het vroege, onomkeerbare, verlies van een ouder.
    Als het over complicaties in relaties gaat, zoeken we vaak naar bindingsangst en verlatingsangst. We proberen de complicaties dan op te lossen met communicatieve vaardigheden.
    Klopt niet, schrijft Sue Johnson over deze oplossing. Het gaat niet om communicatieve vaardigheden. Het gaat om thema’s uit hechting.
    Het gaat om het verlangen naar liefde.
    Naar steun.
    Naar verbondenheid. 

    LEVENS-grote thema’s

    Al lezend voel ik ook steeds weer de bevestiging van mijn gevoel dat onder bindingsangst en verlatingsangst bij Verlaat Verdriet-ers altijd verliesangst zit.
    En dat verliesangst zich in al je levensgebieden manifesteert – dus ook in relaties.
    LEVENS-grote thema’s in een tijd waarin zoveel kinderen van gescheiden ouders de noodzakelijke veiligheid moeten ontberen die ze nodig hebben om uit te kunnen groeien tot evenwichtige volwassenen.
    LEVENS-grote thema’s voor Verlaat Verdriet-ers, voor wie het onomkeerbare verlies van hun ouder(s) niet alleen een ruptuur veroorzaakte in hun dagelijkse bestaan, maar ook in hun ziel.

    Angst en liefde

    Angst en liefde in relaties.
    Door middel van verhalen uit haar praktijk, gesprekstechnieken, oefeningen en verhelderend advies biedt Sue Johnson je inzicht en hulp bij je onderzoek naar jouw eigen relaties.
    Naar angsten die in jou leven.
    Die leven in je partner.
    In je medemensen.
    En naar liefde die in jou leeft.
    In je partner.
    In je medemensen.

    Lees meer

    Lees meer over LIEFDE en ANGST bij Verlaat Verdriet in Gids voor Verlaat Verdriet van Titia Liese

  • | | | | | | | | | | | | |

    When a grandparent dies

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    When a grandparent dies.
    A kids own remembering workbook for dealing with Shiva and the year byond
    geschreven/samengesteld door Nechama Liss-Levinson.

    Herdenken

    Een paar dagen geleden schreef ik over de herdenking van vriendin/collega Marijke. Vanzelfsprekend kwam ook de jarenlange samenwerking van Marijke en mij in mijn gedachten terug. Zoals bijvoorbeeld in De reis van je leven, de biografische cursus die we een aantal keren eens paar jaar aanboden op Terschelling.
    Ook dat doet herdenken met je: er komen herinneringen terug.

    Boek

    Ook moest ik weer heel sterk denken aan het bijzondere boek dat ik jaren geleden op aanraden van een vriendin kocht.
    Het boek When a grandparent dies.
    When a grandparent dies is een boek op prentenboek-formaat. Geschreven en samengesteld door de Amerikaans-Joodse Nechama Liss-Levinson.
    Dit werkboek neemt het kind mee in de joodse rouw-cultuur van Shiva, Kaddish en de rouwrituelen op joodse feestdagen gedurende het eerste jaar van rouw.

    Plaats

    Het kind krijgt, aan de hand van dit werkboek,
    een plaats in de gebeurtenissen rondom de dood van de grootouder,
    wordt vertrouwd gemaakt met dood en verlies,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in de familie,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in het leven,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in de joodse cultuur.

    Het kind als nabestaande werkelijk als mens gezien.
    Als mens in klein-formaat.
    Maar wel als mens.

    Er gaat een wereld voor je open

    Er gaat een wereld voor je open met dit boek.
    Een wereld waarin tijd wordt genomen
    voor het kind;
    voor de mens;
    voor de verloren mens;
    voor de medemens;
    voor rouw;
    voor rituelen;
    voor traditie.

    Een wereld die wij – haastige westerlingen – eigenlijk niet meer kennen.
    Onze wereld van de haastige rouw.
    Van de verwerkdwang.
    Van ‘er zo snel mogelijk vanaf moeten’.
    Van de veerkracht-maffia.

    When a grandparent dies

    Dit (werk)boek is een prachtige gids voor ieder die zich afvraagt wat goed is om te doen met kinderen die een ingrijpend verlies lijden.
    Voor ieder die zich afvraagt hoeveel wij, in onze westerse geseculariseerde samenleving, zijn kwijtgeraakt als het gaat om zorgvuldigheid bij rouw.
    Voor wat we kunnen doen – werkelijk kunnen doen – met kinderen die een ingrijpend verlies lijden.

    ISBN

    ISBN-10: 1-879045-44-3
    ISBN-13: 9-781879045-44-6