• | | | |

    Verlaat Verdriet en de ouder van je voorkeur

    DoorTitia Liese

    ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    Al een paar weken is het actief in mijn brein aanwezig. Ik wil een blog schrijven over vaderskind/moederskind. Een blog speciaal voor Verlaat Verdriet-ers, omdat ik denk dat het een eye-opener kan zijn voor Verlaat Verdriet-ers. De gedachten zijn er. Genoeg. De woorden zijn er. Genoeg. Maar de vorm wil me maar niet lukken. Zelden heb ik zoveel A4-tjes volgeschreven over een onderwerp dat ik met jullie wil delen.
    Een verlaat rouwproces is ook, en misschien wel vooral, een proces van onderzoek. Waar vind ik kennis? Inzicht? Waar vind ik kunde? Wat betekent dat voor mij? Ik leg je dus iets voor om te onderzoeken. Ik verkondig geen waarheid.

    Voorkeur

    Vorige week ontving ik bovenstaand bericht van een Verlaat Verdriet-ster. Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de veertig, verloor haar vader voor haar tiende jaar. In dit bericht staat precies wat ik bedoel met de ouder van jouw voorkeur. ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    De ouder van jouw voorkeur

    Door mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers ben ik het gaan zien. Gaan onderscheiden. De ouder van je voorkeur. Vaderskind. Moederskind. Een instinctieve keuze van een kind. Een keuze die niet te maken heeft met de tijd die je, wel of niet, hebt gehad om je te hechten aan je ouder. Een instinctieve keuze vanaf je geboorte voor een ouder aan wie je als kind je basisgevoel van geborgenheid ontleent. Van veiligheid. Van continuïteit en vertrouwen. Aan je vader als je een vaderskind was. Aan je moeder als je een moederskind was. De ouder van jouw voorkeur.

    Geborgenheid

    Op het moment dat de ouder van jouw voorkeur overlijdt is de ouder er niet meer aan wie jij je gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen ontleende. Je overgebleven ouder kan jou niet het gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen bieden van dezelfde kwaliteit als je overleden ouder jou bood. En dat op het moment dat je, als gevolg van de dood van de ouder van jouw voorkeur, juist extra behoefte hebt aan geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen.

    Jij en je overgebleven ouder

    Jouw overgebleven ouder kan jou dat niet geven. Niet omdat die ouder geen liefhebbende, zorgende ouder zou zijn, maar omdat je overgebleven ouder niet kan voorzien in dat basisgevoel van geborgenheid. Van veiligheid, continuïteit en vertrouwen. Er mist iets in de aansluiting tussen jullie. Jij wilt iets. Hebt iets nodig. Er is een tekort in je ontstaan. Je overgebleven ouder begrijpt niet wat je wilt. Jij kunt niet onder woorden brengen wat je nodig hebt.

    Kloof

    Iets schuurt. Er ontstaat verwijdering tussen jullie beiden. In de loop van de jaren zijn jullie geen van beiden in staat die verwijdering te overbruggen. De kloof wordt groter. En groter. Er ontstaan gevoelens van tekortkomen. Van tekortschieten. Er komen verwijten. Over en weer. Al dan niet uitgesproken naar elkaar. Ieder op haar/zijn eigen eilandje. ‘Het zit in het karakter van mijn moeder. Ze is nu eenmaal zo.’ ‘Het zit in het karakter van mijn vader. Hij is nu eenmaal zo.’ ‘Hij/zij kan het niet (wat niet?).’  ‘Het zit in mijn karakter.’ ‘Ik doe iets niet goed.’
    Je kunt elkaar niet meer bereiken.

    Om te onderzoeken

    • Was ik een moederkind?
    • Was ik een vaderskind?
    • Overleed de ouder van mijn voorkeur?
    • Wat betekent dat voor mij?
    • Wat betekent dat voor mijn overgebleven ouder?
    • Op welke manier kan dit inzicht mijn relatie met mijn overgebleven ouder veranderen?
    • Wat moet ik daarvoor doen?
    • Wat kan ik daarin doen?

    Verlaat Verdriet-ers en therapeuten

    Zijn jouw ogen geopend? Ben je in therapie? Deel dit inzicht vooral met je therapeut! Past dit inzicht bij jou en jouw verlate rouw? Durf je het niet aan dit te delen met je therapeut? Onderzoek dan bij jezelf hoe het bij jou zit met erkennen. In dat geval kan erkennen je veel brengen. Mogelijk durf je het dan wel aan om meer te delen met je therapeut. Ben je nog onzeker? Lees dan nog eens Teruggaan om verder te kunnen. Verwijs je therapeut naar www.verlaatverdriet.nu  of bekijk de video’s op YouTube: Rouw kent geen tijd.

    Lees ook

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    Informatie over verlaat verdriet en verlate rouw

    Toestemming citaat

    Bovenstaand citaat is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster die mij haar bericht toestuurde.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet en de ouder van je voorkeur

    DoorTitia Liese

    ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    Al een paar weken is het actief in mijn brein aanwezig. Ik wil een blog schrijven over vaderskind/moederskind. Een blog speciaal voor Verlaat Verdriet-ers, omdat ik denk dat het een eye-opener kan zijn voor Verlaat Verdriet-ers. De gedachten zijn er. Genoeg. De woorden zijn er. Genoeg. Maar de vorm wil me maar niet lukken. Zelden heb ik zoveel A4-tjes volgeschreven over een onderwerp dat ik met jullie wil delen.
    Een verlaat rouwproces is ook, en misschien wel vooral, een proces van onderzoek. Waar vind ik kennis? Inzicht? Waar vind ik kunde? Wat betekent dat voor mij? Ik leg je dus iets voor om te onderzoeken. Ik verkondig geen waarheid.

    Voorkeur

    Vorige week ontving ik bovenstaand bericht van een Verlaat Verdriet-ster. Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de veertig, verloor haar vader voor haar tiende jaar. In dit bericht staat precies wat ik bedoel met de ouder van jouw voorkeur. ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    De ouder van jouw voorkeur

    Door mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers ben ik het gaan zien. Gaan onderscheiden. De ouder van je voorkeur. Vaderskind. Moederskind. Een instinctieve keuze van een kind. Een keuze die niet te maken heeft met de tijd die je, wel of niet, hebt gehad om je te hechten aan je ouder. Een instinctieve keuze vanaf je geboorte voor een ouder aan wie je als kind je basisgevoel van geborgenheid ontleent. Van veiligheid. Van continuïteit en vertrouwen. Aan je vader als je een vaderskind was. Aan je moeder als je een moederskind was. De ouder van jouw voorkeur.

    Geborgenheid

    Op het moment dat de ouder van jouw voorkeur overlijdt is de ouder er niet meer aan wie jij je gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen ontleende. Je overgebleven ouder kan jou niet het gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen bieden van dezelfde kwaliteit als je overleden ouder jou bood. En dat op het moment dat je, als gevolg van de dood van de ouder van jouw voorkeur, juist extra behoefte hebt aan geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen.

    Jij en je overgebleven ouder

    Jouw overgebleven ouder kan jou dat niet geven. Niet omdat die ouder geen liefhebbende, zorgende ouder zou zijn, maar omdat je overgebleven ouder niet kan voorzien in dat basisgevoel van geborgenheid. Van veiligheid, continuïteit en vertrouwen. Er mist iets in de aansluiting tussen jullie. Jij wilt iets. Hebt iets nodig. Er is een tekort in je ontstaan. Je overgebleven ouder begrijpt niet wat je wilt. Jij kunt niet onder woorden brengen wat je nodig hebt.

    Kloof

    Iets schuurt. Er ontstaat verwijdering tussen jullie beiden. In de loop van de jaren zijn jullie geen van beiden in staat die verwijdering te overbruggen. De kloof wordt groter. En groter. Er ontstaan gevoelens van tekortkomen. Van tekortschieten. Er komen verwijten. Over en weer. Al dan niet uitgesproken naar elkaar. Ieder op haar/zijn eigen eilandje. ‘Het zit in het karakter van mijn moeder. Ze is nu eenmaal zo.’ ‘Het zit in het karakter van mijn vader. Hij is nu eenmaal zo.’ ‘Hij/zij kan het niet (wat niet?).’  ‘Het zit in mijn karakter.’ ‘Ik doe iets niet goed.’
    Je kunt elkaar niet meer bereiken.

    Om te onderzoeken

    • Was ik een moederkind?
    • Was ik een vaderskind?
    • Overleed de ouder van mijn voorkeur?
    • Wat betekent dat voor mij?
    • Wat betekent dat voor mijn overgebleven ouder?
    • Op welke manier kan dit inzicht mijn relatie met mijn overgebleven ouder veranderen?
    • Wat moet ik daarvoor doen?
    • Wat kan ik daarin doen?

    Verlaat Verdriet-ers en therapeuten

    Zijn jouw ogen geopend? Ben je in therapie? Deel dit inzicht vooral met je therapeut! Past dit inzicht bij jou en jouw verlate rouw? Durf je het niet aan dit te delen met je therapeut? Onderzoek dan bij jezelf hoe het bij jou zit met erkennen. In dat geval kan erkennen je veel brengen. Mogelijk durf je het dan wel aan om meer te delen met je therapeut. Ben je nog onzeker? Lees dan nog eens Teruggaan om verder te kunnen. Verwijs je therapeut naar www.verlaatverdriet.nu  of bekijk de video’s op YouTube: Rouw kent geen tijd.

    Lees ook

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    Informatie over verlaat verdriet en verlate rouw

    Toestemming citaat

    Bovenstaand citaat is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster die mij haar bericht toestuurde.

  • | | | |

    Vijfentwintig jaar waarde van ervaringsdeskundige

    DoorTitia Liese

    Ervaringsdeskundige. Een woord dat hier en daar opdook in de tijd dat ik begon met mijn Verlaat Verdriet-werk, nu meer dan vijfentwintig jaar geleden. Ervaringsdeskundige. Een woord dat een dubbel gevoel op kan leveren. Een ervaringsdeskundige is iemand die een ervaring heeft opgedaan in haar/zijn leven. Meestal een ingrijpende ervaring. Een ervaring die levens veranderend is geweest. Die vaak pijnlijk is geweest. Die tot op de dag van vandaag je leven beïnvloedt. Waar je in gezien wilt worden. Gehoord. Erkend.

    Ervaringsdeskundige

    Maar tegelijkertijd is ervaringsdeskundige ook een woord dat je een dubbel gevoel kan geven. Wat voor waarde heeft kennis die je uit ervaring hebt opgedaan meer dan alleen kennis die jij hebt opgedaan uit een ervaring? Wat is de waarde van kennis uit ervaring als die niet ‘evidence based’ is? Niet wetenschappelijk bewezen? En dat in een tijd waarin kennis pas waarde lijkt te hebben als die wetenschappelijk is bewezen? Zoals bijvoorbeeld tot voor kort gangbaar was in de hulpverlening?

    Verlaat Verdriet-werk

    Meer dan vijfentwintig jaar geleden ben ik begonnen met mijn Verlaat Verdriet-werk dat ik heb gebaseerd op het vroege verlies van mijn moeder toen ik acht jaar was. Een klein voorbeeld van de waarde van kennis uit ervaring schiet me te binnen terwijl ik dit schrijf. Welke wetenschapper beseft het verschil tussen ‘de dood van je ouder’ en ‘het verlies van je ouder’ als je niet zelf aan den lijve hebt ervaren dat hier een wereld van verschil ligt? En waarom daar een wereld van verschil ligt? En waarom het belangrijk is dat te onderkennen?

    Kennis uit ervaring

    In de lange tijd van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik intens en intensief gewerkt met Verlaat Verdriet-ers. Heb ik honderden Verlaat Verdriet-ers gezien en gesproken. Hun verhalen gehoord. Gelezen. De thema’s waarmee Verlaat Verdriet-ers worstelen. Gehoord. Gezien. Onderzocht. Intensieve workshops gegeven voor Verlaat Verdriet-ers. Schrijfretraites. Themadagen georganiseerd. Symposia. Inzichten opgedaan. Kennis ontwikkeld. Gestructureerd. Verlaat Verdriet idioom gegeven. ‘Het klopt wat je zegt.’ ‘Het klopt precies.’
    Het is tijd om die kennis te delen. Door te geven. Aan hulpverleners die in hun praktijk met Verlaat Verdriet-ers tegenkomen. Het symposium komende herfst is daar een nieuwe stap in.

  • | | | | |

    Verlaat Verdriet-symposium: we gaan het doen!

    DoorTitia Liese

    ‘We gaan het doen!’

    Maandag 29 april 2024. Maria de Greef, Carin Wormsbecher en ik zijn een stief half uurtje samen als we elkaar aankijken. Besluiten. ‘We gaan het doen.’ In 2027 werkten we samen met een mooie groep Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten aan symposium ZEER, symposium voor en door Verlaat Verdriet-ers. Nog altijd komen reacties naar ons toe van deelnemers van toen. ‘Wat een bijzonder symposium.’ ‘Wat een mooie dag.’

    Al in 2017 bedachten we het. Er moet ook een Verlaat Verdriet-symposium komen voor hulpverleners. Er is meer tijd overheen gegaan dan we toen dachten. Maar gisteren zaten we bij elkaar. En besloten: ‘we gaan het doen!’
    Een Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners waarin ervaringsdeskundigheid centraal staat. Welke kennis en welke kunde hebben hulpverleners nodig om veilig en adequaat met Verlaat Verdriet-ers te kunnen werken. Wat kunnen hulpverleners van ons leren. Wat kunnen wij hulpverleners leren.

    Datum

    De datum die we hebben geprikt is vrijdag 1 november 2024. We streven ernaar op die dag een even mooi en bijzonder symposium aan te bieden als symposium ZEER in 2017 en symposium VADER met Ap Dijksterhuis op 2 maart 2024.

    Programma

    De eerste acties zijn inmiddels op touw gezet. Professor dr. en ervaringsgenoot Ap Dijksterhuis gemaild om te vragen of hij ook bij dit komende symposium spreker wil zijn. Zijn onmiddellijke antwoord; JA. GRAAG! Komende maandag overleg ik met Els over de inhoud van het programma. Mogelijk schuift Tamar dan ook aan. Ook haar act HERLEEF zal deze keer deel uitmaken van het programma. Binnenkort overleg ik met Jolanda over een ander bijzonder deel van het mogelijke programma. Stephanie: we hopen dat we ook deze keer weer kunnen rekenen op jouw onvermoeibare aandeel in de organisatie van de dag.

    Vraag aan jou

    Ook dit symposium kan niet slagen zonder de inbreng van ervaringsgenoten. Van Verlaat Verdriet-ers zelf dus. Als Verlaat Verdriet-er heb je mogelijk ervaring met een of meer hulpverleners. Dat kan zijn positieve ervaringen. Dat kan ook zijn negatieve ervaringen. Mogelijk sta je al te popelen om hulpverleners die jij kent, of hulpverleners in jouw omgeving attent te maken op dit symposium. En op de waarde die dit symposium voor haar/hem/hun kan hebben. Wat heb jij nodig van ons om deze hulpverleners te benaderen? Stuur alsjeblieft jouw mailtje met vragen, tips, suggesties naar info@verlaatverdriet.nu  Wij zullen er zorgvuldig mee omgaan, en er heel blij mee zijn!