• | | | |

    Iets leren van een klap in mijn gezicht

    DoorTitia Liese

    Gisteren plaatse ik mijn blog Gebeurt nu het onbeschrijfelijk in Malmö? over de diskwalificatie van Joost Klein bij het Songfestival. Er gebeurde iets met mij. Ik werd onrustig. Werd geraakt in iets wat diep in mij verborgen zit. Ik wil daar nog iets over schrijven, omdat ik denk dat er iets werd geraakt dat mijn leven mee vorm heeft gegeven. Namelijk het altijd jezelf de voet dwars zetten. Zo, dat je je doel niet bereikt.

    Ruptuur

    Het heeft te maken met de ervaring van de ruptuur in mij, besefte ik later. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van mijn moeder in mijn kindertijd. Maar wat gebeurt er dan? Hoe geef je woorden aan het onbeschrijfelijke in je? Of moet ik hier eigenlijk schrijven: het onbeschrijfbare? Want hoe beschrijf je iets wat je eigenlijk niet begrijpt, maar wat er wel is? (ja, met m’n hoofd begrijp ik het wel. Begrijp ik het zelfs heel goed!). Hoe komt het dat Verlaat Verdriet-ers elkaar herkennen, ook al zijn hun levensverhalen nog zo verschillend? Waarin herkennen wij elkaar dan precies? En hoe komt het dan dat dat altijd een gevoel van vreugde geeft? Ook al herken je elkaar in iets wat zo pijnlijk is, en zo verdrietig?

    Klap in mijn gezicht

    Ik las gisteren een reactie op mijn blog op een van mijn Facebook-sites: Het onbeschrijfelijke gebeurt in Gaza. Waarom voelde deze opmerking (van een mevrouw die overigens ‘rouwdeskundige’ is: Rouwen met compassie) als een klap in mijn gezicht? Mijn blog ging niet over de vraag of het een beetje sneu was voor Joost Klein. Ging ook niet over de vraag wat een songfestival waard is in vergelijking met wat er in Gaza gebeurt. Mijn blog ging over de vraag: gebeurde er iets in hem waardoor hij dit zelf veroorzaakte? Zo ja: wat gebeurde er dan?

    Voorbeeld

    Aan de hand van een voorbeeld uit mijn eigen leven wil ik proberen iets duidelijk te maken. Mogelijk herken je het als Verlaat Verdriet-er ook. In het verleden ging ik jaarlijks met vrienden een weekend langlaufen. De berg opwaarts lukte altijd prima. Van de vrouwen was ik vaak de eerste die boven op de berg stond. Maar naar beneden – dat lukte me alleen maar met valpartijen. Binnen de honderd meter schoot de lat scheef, onder de andere lat. Ik viel dus letterlijk over mijn eigen benen. In een therapiesessie jaren later drong het ineens tot mij door: zo doe ik alles in mijn leven. Ik zet altijd mijn voet dwars, en val dan over mijn eigen benen.

    Joost Klein

    Of dit met Joost Klein te maken heeft? Ik weet het niet. Hoe zit het in elkaar? Wat gebeurt er in de ziel van een kind dat een ouder verliest door de dood? Wat doet dit onomkeerbare verlies in een kinderziel? En wat gebeurt er in de ziel van een kind dat het onomkeerbare verlies van beide ouders ervaart? Hoe beschrijf je het onbeschrijfelijke?

    Onbeschrijfbaaar

    Of kan ik hier beter het woord onbeschrijfbare gebruiken? Ik leg het voor aan jou. Verlaat Verdriet-er. Lotgenoot. Ervaringsgenoot. Wat gebeurde er met Joost Klein? Wat gebeurde er in Joost Klein? Durfde hij het op het diepste niveau in hem niet aan? Was de druk op hem te groot? De omgeving van een roerig Songfestival teveel voor iemand die zo zijn ziel bloot legt? Was de omgeving voor hem te onveilig? Zette hij zichzelf de voet dwars? Was er niemand meer in zijn buurt die nog dat diepste, dat onbeschrijfelijk onbeschrijfbare kon begrijpen? Die begreep wat Europapa in diepste wezen voor hem betekende?
    Heeft de klap in mijn gezicht die ik ervaarde door de reactie op mijn blog mij geleerd een verschil te maken tussen het onbeschrijfelijk en onbeschrijfbaar?

  • | | |

    Gebeurt nu het onbeschrijfelijke in Malmö?

    DoorTitia Liese

    Songfestival

    Mensen die mij kennen weten dat ik geen televisiekijker ben. Er staat niet eens een televisie in mijn huis. Al heel lang niet. Wel volg ik via hem nieuwssites en de krant. Joost Klein. De man die zich uit over het vroege verlies van zijn ouders. Het onbeschrijfelijke vertaalt naar de muziekvorm die hem past. De aanloop naar het Songfestival. De keuze voor hem om Nederland te vertegenwoordigen. Zijn (voor)optreden deze week heb ik niet gezien. Voor de verdeelde reacties op hem, en op zijn muziek, kan ik begrip opbrengen. Niet iedereen hoeft alles mooi te vinden. Over de echtheid waarmee hij het onbeschrijfelijke laat zien, het verlies van zijn beide ouders door de dood, lees ik. En dat doet veel met me. Veel omdat Verlaat Verdriet nog altijd een taboe-onderwerp is. Wat is het dan bijzonder dat iemand zich zo uitspreekt. De wereld laat weten wat het verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan. Wat het nog steeds met hem doet. Het uitschreeuwt.

    Incident

    En dan gebeurt er iets in Malmö. Incident. Iets waar naar buiten toe onduidelijkheid over is. Geheimzinnigheid. Ik merk dat me dat raakt. Dat het me onrustig maakt. Me uit m’n evenwicht brengt. Hoe deze man Joost Klein nu middelpunt is van veel commotie. Ik vraag me af: gebeurt nu het onbeschrijfelijke in Malmö? Breekt dat waarvan hij heeft gedroomd – zijn ouders eren op dit podium – hem dat bij de handen af op het punt dat hij zijn droom bijna heeft bereikt?

    Ik zou naast hem willen zitten. Nu. Zou hem vast willen houden. Ik zou tegen hem willen zeggen – Joost, je bent niet de enige. Je bent niet alleen.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    DoorTitia Liese

    Veel heb ik erover nagedacht. Vaderskind. Moederskind. Bestaan ze? Bestaan ze echt? Bestaan ze theoretisch onderbouwd? Of bestaan ze meer in onze taal als metafoor? Zijn ze eigenlijk verbeelding? Een manier om een bepaald mens aan te duiden?

    Eye-opener

    In mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik ze gaan zien. Ze gaan onderscheiden. Vaderskind. Moederskind. En het heeft een enorme invloed. Een invloed die Verlaat Verdriet-ers vaak herkennen. Mijn gedachten over vaderskind/moederskind deel ik graag met je. Leg ik aan je voor. Zodat je zelf kunt onderzoeken: betekent dit iets voor mij? Zo ja: wat betekent het dan voor mij? Mogelijk is mijn gedachtegang ook voor jou een eye-opener.

    Vaderskind

    Op mijn achtste verloor ik mijn moeder door overlijden. Zelf was ik een uitgesproken vaderskind. Kind van een vader die op mijn achtste de vrouw verloor van wie hij zielsveel hield. Met het verlies van mijn moeder verloor ik ook mijn grote sterke pappie. Maar hij bleef. Hij ging niet dood (althans niet tijdens mijn jeugd). Het vaderskind had nog altijd een vader. Hoe beschadigd hij ook de rest van zijn leven is geweest. En hoe vervreemdend onze relatie zich ook ontwikkelde.

    Vaderskind / moederskind

    Vaderskind. Moederskind. Het fenomeen fascineerde me. En fascineert me nog steeds. In de loop van de jaren heb ik het voorgelegd aan tal van Verlaat Verdriet-ers in de workshops. ‘Heb jij enig idee of je een vaderskind was? Of een moederskind?’ (let op het waardeverschil tussen vaderskind en moederskind. Mocht vaderskind/moederskind theoretisch niet bestaan, dan bestaat het in taal nog steeds wel. En we hebben er een stevig waardeoordeel over ook nog!). Meestal resoneert er iets als ik de vraag stel: heb je enig idee of je een vaderskind/een moederskind bent? En dat wat resoneert wil ik graag hier voorleggen aan jou.

    Vragen

    • Herken je dat in je eigen leven? Was je een vaderskind? Was je een moederskind?
    • Wat betekent deze vraag voor jou? Wat doet deze vraag met jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een vaderskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?

     

  • | | | |

    Depressie: oorzaak en gevolg

    DoorTitia Liese

    Het kan me zo bezighouden. Wat zie ik bij Verlaat Verdriet-ers? Wat hoor ik bij Verlaat Verdriet-ers? Hoe zit het bij Verlaat Verdriet-ers? Wat betekent wat ik zie? Wat betekent wat ik hoor? Gaat wat ik zie over meer Verlaat Verdriet-ers? Gaat wat ik hoor over meer Verlaat Verdriet-ers? Kan ik wat ik zie en hoor veralgemeniseren? Kan ik wat ik zie en hoor interpreteren als Verlaat Verdriet-patronen? Mag ik wat ik zie en hoor zien als Verlaat Verdriet-patronen? Is het veilig patronen te veralgemeniseren?
    Vragen die me bezighouden. Vragen waar ik niet altijd een antwoord op weet. Ik leg mijn vragen daarom ook graag voor aan jou. Als mede-Verlaat Verdriet-er. Als mede-ervaringsdeskundige.

    Verlaat Verdriet-er

    Wat ik in dit geval graag aan je voor wil leggen gaat over depressie. Verlaat Verdriet-ers zijn nogal eens gevoelig voor depressie(s). Dat kan zijn een gevoeligheid voor depressie. Het kan ook zijn angst voor depressie. Angst die jou extra gevoelig maakt voor depressie. Ik geef je een voorbeeld uit mijn eigen leven. Een groot deel van mijn leven ben ik minimaal rand-depressief geweest. Ik gleed erin. Kwam er met veel moeite uit. Liep weer een tijd als een ware evenwichtskunstenaar – een koorddanser – op het randje. Gleed er weer in. Altijd was er die angst er weer in te glijden in tijden dat ik er even niet in zat. Ik heb er hard aan gewerkt. Langdurig. Veel. Op een dag was het weg. Over. Het duurde nog een tijd voor ik me realiseerde: het is over. Het is echt over. En wat ik me ook realiseerde – en eigenlijk was dat nog veel belangrijker –  de angst weer in een depressie te raken is ook over. Weg.

    Depressie

    Depressie. Ik heb er veel over nagedacht. Het is echt een thema voor Verlaat Verdriet-ers. ‘Ik zit weer in een depressie. Ben het contact weer helemaal kwijt.’ Ik hoor het regelmatig van Verlaat Verdriet-ers. Afgelopen dagen was ik even op mijn Terschellingse plek. Om na te denken. Een van de thema’s die deze dagen een rol speelden gaat over mensen die ik ken. Volwassenen die in hun jeugd een gezinslid hebben verloren door overlijden. Dat kan zijn je moeder. Dat kan ook zijn je vader. Of je beide ouders. Of een broertje. Een zusje.

    Afsluiten

    Volwassenen die ik ken die in hun jeugd de ruptuur van het onomkeerbare verlies hebben meegemaakt. Afgescheiden zijn. Afgescheiden voelen. Die als volwassene in een depressie terecht kunnen komen. Soms keer op keer op keer. Die zich afsluiten. In de eenzaamheid terecht komen van zichzelf. Zich nog meer naar binnen keren. Zich nog meer afgescheiden voelen van andere mensen. Van het leven. Niet meer in staat zijn uit te reiken. Niet meer in beweging kunnen komen. Het gevoel hebben dat er geen andere weg voor ze open staat dan af te wachten tot het weer over is.

    Oorzaak en gevolg

    Dit gevoel van afgescheiden zijn, van innerlijke eenzaamheid zien we vaak als gevolg van de depressie. Maar is het niet zo dat de innerlijke eenzaamheid als gevolg van de ruptuur van het vroege verlies in je gezin van herkomst die veel volwassen Verlaat Verdriet-ers kenmerkt in wezen oorzaak is van de depressie waar je als Verlaat Verdriet-er in terecht kunt komen? Veel meer Verlaat Verdriet-ers dan je misschien zou denken.

    Uitnodiging

    Als je dit leest voel je mogelijk als Verlaat Verdriet-er de wens opkomen hierover te delen. Doe dat, als je dat verlangen voelt. Mail me jouw bijdrage aan het verder ontwikkelen van de ervaringskennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn titia@verlaatverdriet.nu 

    ‘Wat maakt het uit als ik er weer in zit’ denk je mogelijk. ‘Wat maakt het uit als ik er in zit of het oorzaak is, of gevolg. Ik weet niet hoe ik eruit moet komen. Daar heb ik mee te maken.’
    Maar juist daarom, om wegen te openen naar heling, leg ik de vraag bij je neer. Is wat wij – Verlaat Verdriet-ers – vaak zelf zien als gevolg van depressie in wezen niet  oorzaak? Hoe is het voor jou? Ervaar jij de eenzaamheid waarin je terecht bent gekomen als gevolg van depressie? Of ervaar jij de eenzaamheid waarin je terecht bent gekomen als oorzaak van depressie?

    Tip