‘Ik had geen idee hoe ik me moest scheren.’ zegt een deelnemer aan de workshop Verlaat Verdriet. Hij was 11 jaar toen hij zijn vader verloor, is nu iets jonger dan 35 jaar.
Zonder moeder
Zelf val ik even helemaal stil na zijn opmerking. Natuurlijk. Ik ken de verhalen over moederverlies. Ook als dochter-zonder-moeder ken – en herken – ik de verhalen.
De verhalen over de eerste BH, die je niet meer kon kopen met je moeder.
De eerste menstruatie. Geen idee wat er gebeurde. Geen idee wat je moest doen. Hoe je dit oploste zonder je moeder.
Niet door je moeder ingewijd worden in ‘het vrouwenleven’.
Werelden van gemis.
Zonder VADER
Maar nooit eerder hoorde ik een man het ontbreken van zijn vader in één zin zo beeldend benoemen. Ineens kon ik de omvang van het verlies van je vader van binnenuit voelen.
Wat een wereld van gemis.
‘Ik had geen idee hoe ik me moest scheren.’
‘Titia, stop even met je verhaal. Ik raak er een beetje door overweldigd.’ Een van de deelnemers aan de workshop Verlaat Verdriet in de afgelopen zomer onderbreekt me. ‘Wat jij hier vertelt is exact wat in de polyvagaal theorie wordt gezegd over de werking van de nervus vagus.’
Het is vrijdagmiddag. Workshop Verlaat Verdriet. Zoals ik gewend ben tijdens de workshop deel ik de theorie die ik heb ontwikkeld over de gevolgen van jong ouderverlies met de deelnemers aan de workshop.
Ervaring
Het is inmiddels al lange tijd geleden dat ik besloot mij niet meer te verdiepen in opvattingen van anderen over verlies en rouw. En al helemaal niet in opvattingen van professionals die zich bezighouden met kinderen, verlies en rouw(verwerken). ‘Alleen als ik hier mijn eigen weg in ga kan ik mijn bevindingen baseren op ervaring. Ervaringen van mijzelf met jong ouderverlies. Ervaringen van mede-Verlaat Verdriet-ers. Door te zorgen voor een veilige omgeving voor de Verlaat Verdriet-ers met wie ik met name in de basisworkshops Verlaat Verdriet en Dubbel Ouderverlies werk. Ik draag er tijdens de workshops zorg voor dat het veilig genoeg is om te vertellen. Ervaringen te delen. Met mij. Met de andere deelnemers. Kijken. Luisteren. Afstemmen. Zien. Horen. En na de workshops: denken. Nadenken. Vooral heel veel nadenken.
Polyvagaal
Theorieën van buitenaf heb ik sinds die tijd vooral buiten beschouwing gelaten. De polyvagaal theorie: ken ik niet. De werking van de nervus vagus: ken ik niet. Maar ik word geraakt door de reactie van de deelneemster. Ze noemt de naam van degene die de theorie heeft ontwikkeld: Stephen Porges Ze noemt een titel van Deb Dana: Basisboek De polyvagaal theorie in therapie. Deb Dana is klinisch maatschappelijk werkster. In dit boek (en haar andere boek: 50 oefeningen voor cliënten. De polyvagaaltheorie in therapie) heeft ze de theorie van Porges vertaald naar de praktijk.
Verlies en (verlate) rouw
Ik schaf de boeken aan. Lees. Met name het eerste boek is bijzonder om te lezen. Inderdaad. Deze theorie klopt één op één op conclusies die ik heb getrokken uit mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. We behandelen verlies en (verlate) rouw eigenlijk altijd, en vooral, vanuit psychologisch perspectief. Vanuit het perspectief van verwerken. Maar het zit voor zeker 75% in je lijf. Ruptuur en trauma hebben een eigen behandeling nodig om te kunnen helen. Verlies verwerken doe je met je hoofd. Verdriet helen doe je met je hart.
In beweging komen. Je leest het overal. Maar wat is ‘in beweging komen‘ eigenlijk? Natuurlijk begrijp je het Nederlands. Maar wat houdt ‘in beweging komen’ precies in? Wat betekent ‘in beweging komen’?
In beweging komen
Het eerste waar je aandacht naartoe zal gaan bij ‘in beweging komen’ zal vast richting je lijf zijn. Maar hoe doe je dat als je lijf op slot is gegaan na het verlies van je ouder(s)? Als het ware is verstard? Hoe kom je in beweging? Lopen? Hardlopen? Fietsen? Mountainbiken? Yoga? Hoe begin je? Hoe bouw je het op, zodat je het voor langere tijd vol gaat houden?
Van de beerput af komen
In beweging komen met je lijf is belangrijk om geblokkeerde energiestromen weer op gang te brengen. Maar het is niet de enige manier waarop je in beweging kunt komen. Er is ook nog een hele andere manier van in beweging komen. Een manier die van minstens evenveel belang is in een verlaat rouwproces. En ook dat is beweging doordoen. Namelijk door op te houden op de beerput te blijven zitten, uit angst voor wat er allemaal in zit. Weten dat het er is (en het zelfs zelf beerput noemen!). Maar de voorkeur geven aan negeren (nee hoor: ik heb er geen last van). Aan bagatelliseren (nee hoor: dat is al zo lang geleden). Aan doorgaan (nee hoor: ik ga niet achterom kijken. Ik krijg mijn ouder(s) er toch niet mee terug).
In beweging komen
Kom in beweging. Zet de stap. Neem deel aan een basisworkshop Verlaat Verdriet. Of een basisworkshop Dubbel Ouderverlies. Maak een afspraak met Titia Liese om te onderzoeken hoe het zit bij jou. Wat je nodig hebt. Wat bij jou past. Lees over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Lees over de ervaringen van andere Verlaat Verdriet-ers. Over wat andere Verlaat Verdriet-ers in hun proces heeft geholpen.
Innerlijk besluit
Neem een innerlijk besluit het proces aan te gaan. Jouw verlate rouwproces aan te gaan. Je hebt een leven te winnen.
‘Ik wist niet van het bestaan van Verlaat Verdriet.’
‘Ik heb je website Verlaat Verdriet en verlate rouw gelezen. Er ging een wereld voor me open.’
‘Wat ben ik blij dat ik Verlaat Verdriet gevonden heb.’
‘Verlaat Verdriet gaat helemaal over mij.’
‘Wat een opluchting dat ik je gevonden heb.’
Regelmatig gebeurt het me. Verlaat Verdriet-ers die contact met me opnemen. Hetzij per telefoon (06- 63 76 58 43) of per mail
Verlaat Verdriet
Verlaat Verdriet-ers. Volwassenen die in hun jeugd een ouder – of beide ouders – hebben verloren door overlijden.
‘Ik worstel al zo lang.’ ‘Al zoveel therapieën heb ik gevolgd. En nu begrijp ik pas echt wat er met me aan de hand is. Wat het verlies van mijn ouder(s) in mijn volwassen leven nog betekent. Wat er is gebeurd toen mijn vader / mijn moeder overleed. En wat de gevolgen zijn geweest voor mijn verdere jeugd. Voor wie ik ben. Voor wat ik doe. En voor hoe ik leef. Wat ik mis in mijn leven. Waar ik naar verlang in mijn leven.’
Rouw kent geen tijd
Verloor je in je jeugd je ouder(s) door overlijden?
Speciaal voor Verlaat Verdriet-ers heeft Titia Liese de video’s Rouw kent geen tijd ontwikkeld. Zo kun je thuis, in je eigen tijd, kennis nemen van de theorie die Titia in haar jarenlange ervaring met Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers heeft ontwikkeld. De 13 modules geven je herkenning, erkenning, inzicht en begrip die je nodig hebt om verder te kunnen.
Ken je iemand voor wie informatie over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn een wereld van erkenning en begrip kan openen? Geef dan de link door
