• | |

    Michael Dudok de Wit: Vader en Dochter

    DoorTitia Liese

    Ook werd ik onlangs herinnerd aan de prachtige animatiefilm van Michael Dudok de Wit: Vader en Dochter. Deze film van ruim 8 minuten dateert uit 2000. Hij won diverse prijzen, waaronder een Oscar.
    De film Vader en Dochter is eveneens ‘vertaald’ naar een prentenboek (Uitgeverij Leopold): Vader en Dochter.

    In de inleiding van het prentenboek

    Vader en dochter fietsen samen door de polder.
    Boven aan de dijk stappen ze af.
    ‘Dag kind’ zegt vader.
    ‘Dag papa’.  

    Bekijk de film

    lees meer over Michael Dudok de Wit

    http://www.beeldengeluidwiki.nl/index.php/Michael_Dudok_de_Wit

  • | |

    De kunst van het losmaken bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Verdriet kit al mijn krachten samen / Zodat ik roerloos word als steen. / Mijn hele wezen wordt materie, / een ondoordringbaar star mysterie, / o sla de rots, opdat ik ween /. Een week of wat geleden kwam ik dit gedicht tegen van de hand van de bekende dichteres M. Vasalis. Het gedicht raakte me. Ik herkende het. Niet alleen herkende ik mezelf er in, maar ook heel veel meer Verlaat Verdriet-ers. Dit gedicht verwoordt zo treffend één van de kern-thema’s van Verlaat Verdriet: Het gevoel van afgescheiden zijn. Teruggetrokken op je eigen eilandje. Muur er omheen. Geen uitgang meer kunnen vinden. Het gedicht heb ik een plaats gegeven in het cursusboek dat ik aan het maken ben voor de nieuwe Verlaat Verdriet-cursus-in-ontwikkeling: De kunst van het losmaken bij Verlaat Verdriet. ‘Loslaten’ lijkt een eigentijds toverwoord geworden te zijn. ‘Je moet loslaten’. Maar hoe doe je dat als Verlaat Verdriet-er, als je leven is gebaseerd op verliesangst? Op controle? Als je wel hebt geleerd je veilig te hechten, maar je door het onomkeerbare verlies van je ouder in je jeugd niet meer hebt kunnen leren je los te maken in het vertrouwen dat er weer iets goeds voor in de plaats zal komen waar je je opnieuw aan kunt hechten. Hoe doe je dat als je leven vooral overleven is geweest? Als je identiteit voor een belangrijk gedeelte is gevormd door overlevingsstrategieën: je BOS-patronen? Hoe laat je die Beschermingsmechanismen, die Overlevingspatronen en die Schaduwpatronen die deel uit zijn gaan maken van wie je bent geworden los? De nieuwe cursus De kunst van het losmaken bij Verlaat Verdriet helpt je bij het onderzoeken van de BOS-patronen die jij hebt ontwikkeld, ze te herwaarderen, te behouden wat je wilt behouden en los te laten wat je los wilt en kunt laten. Heb je belangstelling voor deze cursus? Het zal najaar 2013 worden voor hij werkelijk van start kan gaan, maar je kunt je belangstelling alvast kenbaar maken via losmaken@verlaatverdriet.nu. Ik houd je dan op de hoogte van de ontwikkelingen zodat je je vroegtijdig aan kunt melden.

  • |

    Puberteit-pijn

    DoorTitia Liese

    Regelmatig spreek ik in mijn praktijk Verlaat Verdriet-ers die moeilijkheden ondervinden met hun puber-kinderen. Natuurlijk: voor veel meer ouders dan voor Verlaat Verdriet-ers alleen is de puberteit waar hun kinderen doorheen gaan een even spannende als moeilijke als boeiende tijd.
    Toch spelen bij Verlaat Verdriet-ouders thema’s die het grote losmaak-loslaat-opnieuw verbinden-proces van hun kinderen extra moeilijk kunnen maken.

    Het kan jou als ouder – en daarmee je kinderen – helpen als jij je bewust wordt van de Verlaat Verdriet-thema’s die bij jou spelen. Je begrijpt jezelf en je eigen gedragingen beter en kunt daar verantwoordelijkheid voor nemen. Daardoor kun je je houding tegenover je kinderen veranderen. Jouw Verlaat Verdriet-bagage weegt dan minder zwaar in het proces waar je kinderen doorheen gaan.

    Kernthema’s

    Verliesangst

    Het overgrote deel van de Verlaat Verdriet-ers was, voor de ouder overleed, gewoon en in de meeste gevallen veilig gehecht. Wat Verlaat Verdriet-ers meestal niet hebben geleerd is zich veilig los te maken. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van de ouder, de onveiligheid die daar het gevolg van was en de stapeling aan vervolgverliezen en vervolgtransities hebben het vertrouwen van kind van toen diep beschadigd. Verlaat Verdriet-ers hebben zich, in veel gevallen, niet op een veilige manier leren losmaken. Met als gevolg dat veel Verlaat Verdriet-ers een diepe angst voelen voor loslaten. Hoe moet je er op vertrouwen dat een losmaak-proces goed komt, als je als kind hebt meegemaakt dat het helemaal niet goed kwam? Het puberteits-proces van je eigen kind kan een Verlaat Verdriet-er dan ook grote en diepe angst aanjagen. Verliesangst.

    Je eigen puberteit

    In veel gevallen hebben Verlaat Verdriet-ers zelf geen gezond en positief identiteitsvormend puberteitsproces mee gemaakt. Ook op deze manier zijn veel Verlaat Verdriet-ers een belangrijk losmaak-loslaat-opnieuw verbinden-proces misgelopen. Voor veel Verlaat Verdriet-ers is hun eigen puberteit een extra eenzaam gebeuren geweest. Geen vertrouwde gezinscultuur meer waar je je veilig van los kon maken. Geen ouder(s) meer met wie je uit kon knokken wie je was en wie je zou gaan worden. Geen plaats meer waar je onvoorwaardelijk aanwezig kon zijn. Voor Verlaat Verdriet-ers die zelf geen goede en gezonde ervaring hebben opgedaan met hun eigen puberteit kan het daarom ingewikkeld en extra zwaar zijn een puber door haar/zijn puberteit te loodsen.

    (Zelf)vertrouwen

    Veel Verlaat Verdriet-ers worden gehinderd door een basaal gebrek aan zelfvertrouwen. In een konfliktrijke tijd met puberende kinderen kan dit basale gebrek aan zelfvertrouwen gemakkelijk de kop weer opsteken.

    Zorgen

    Veel Verlaat Verdriet-ers zijn gaan zorgen voor anderen. Ook voor hun kinderen. Aan zorgen voor anderen ontlenen veel Verlaat Verdriet-ers hun gevoel van bestaansrecht. Als je kinderen bezig zijn zich los te maken uit jouw zorg, hoe zit het dan straks met jouw gevoel van bestaansrecht?

    Hulp en ondersteuning

    Als dit ook jou betreft, realiseer je dan dat je zelf (te) veel steun bent misgelopen in je jeugd en tijdens je eigen puberteit. Zoek daarom (professionele) hulp en/of ondersteuning als je het gevoel hebt vast te lopen in de relatie met je puberende kind. Je hoeft het nu niet meer alleen te doen.

    Lees verder

  • |

    Uitweg uit Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    ‘Als ik het woord proces hoor, dan weet ik het wel weer: dat gaat héééél lang duren en er komt nooit een end aan’ las ik een aantal jaren geleden in een interview met een korpschef bij de politie.

    Dezelfde soort gevoelens riep/roept bij mij het woord rouwproces ook op: dat gaat héééél lang duren en er komt nooit een end aan.

    Proces. Een woord uit de mechanische, maakbare tijd (lineaire tijd). Een woord uit de tijd van de ‘maakbaarheid’.
    Er is een begin: namelijk de situatie die is nu is (en die om verandering vraagt). Er is een midden: namelijk het werk dat gedaan moet worden om tot een gewenst eindresultaat te komen. En er is een gewenst eindresultaat. Meten is weten. Bij processen van mechanische aard is dat mogelijk. Je meet de beginsituatie en je meet het eindresultaat. Dan weet je of het doel is gehaald.

    Bij een rouwproces na overlijden ligt dat anders. Van de beginsituatie weet je alleen maar dat een ander mens is gestorven. Wat het eindresultaat van dat rouwproces moet zijn is echter een grote onbekende. Raar woord dus eigenlijk in dit verband: proces. Hoe kun je weten of je het goed doet? Wat goed is? Welk resultaat je moet behalen (loslaten, hoor ik meteen roepen. Maar juist loslaten vormt voor Verlaat Verdriet-ers een groot probleem). Lang heb ik aangehikt tegen het woord verlaat rouwproces. Zou daar niet een ander woord voor moeten komen? Maar welk woord dan? Of welk begrip?

    Verlaat Verdriet-ers hebben vaak het gevoel vastgelopen te zijn in hun leven. Ze kunnen voor hun gevoel geen kant meer op. Ze zien geen uitweg meer. Ze voelen zich machteloos tegen de situatie waarin ze terecht zijn gekomen. Een begaanbare uitweg uit die gevoelens van machteloosheid creëren is een klus die veel Verlaat Verdriet-ers voor elkaar moeten zien te krijgen. Een uitweg waar een begin aan is en een eind. Die van machteloosheid gaat naar handelen. Van overleven naar leven.

    Een proces.

    Daarom handhaaf ik toch het begrip verlaat rouwproces. Niet in de zin van: aan het einde van een verlaat rouwproces is ‘het’ over, maar in de zin van: aan het einde van het proces heb je het verlies van toen in je leven van nu geïntegreerd.
    Dan heeft het verlies van toen een plaats gekregen in je leven, waardoor je in staat bent steeds opnieuw veranderingen aan te gaan en toe te laten.

    Je kunt de feiten in je leven niet veranderen,

    wel de rol die deze feiten in je leven van nu mogen spelen.