• | | |

    Schaamte overwinnen brengt opluchting

    DoorTitia Liese

    Schaamte overwinnen brengt opluchting, opluchting brengt heling.

    Gisteren had ik een gesprek met de nieuwe eigenares van de fysiotherapiepraktijk waar ik ’s ochtends dagelijks mijn sport-/oefenrondje doe. Sinds de overname door haar waait er een nieuwe wind door de praktijk. ‘We willen meer zijn dan alleen een praktijk waar je aan je knie geholpen wordt als je last hebt van je knie. Of aan een spier geholpen wordt als je last heb van een spier. We willen meer holistisch werken. Meer mensgericht. Samen met de patiënt zoeken naar oplossingen voor een probleem. Kort door de bocht: minder symptoom bestrijden, meer diepgang. Dat vraagt iets van de patiënt. Maar het vraagt vooral ook iets van ons, waar we eigenlijk niet voor zijn opgeleid. We stellen een patiënt die komt met een pijnklacht vragen die dieper gaan dan de pijnklacht alleen. Niet elke patiënt is daarvan gediend. Dan kan het gebeuren dat de patiënt verwijten heeft naar mij als fysiotherapeut. ‘Ik kwam voor pijn aan m’n schouder. Jij viel me lastig met vragen waarop de antwoorden jou geen steek aangaan. Ik kwam daar niet voor. En ik ondertussen heb nog steeds pijn aan m’n schouder.’

    Vruchtbaar gesprek

    Een paar maanden geleden nodigde ik de nieuwe eigenares van de praktijk uit voor een gesprek. ‘Ik hoor en zie soms signalen die passen binnen Kenmerken van Verlaat Verdriet. Zijn jullie je daarvan bewust? Doen jullie daar ooit iets mee? Ik kan m’n mond daarover houden, maar we kunnen ook eens kijken of ik jullie vanuit mijn kennis van dienst kan zijn.’ Zo zaten we gistermiddag zonder mankeren middenin een vruchtbaar gesprek. Uit dat gesprek werd me ook duidelijk hoe ingewikkeld het kan zijn voor fysiotherapeuten om vanuit een andere visie te werken. Patiënten komen voor een probleem in hun lijf. Daar willen ze vanaf. En wel zo snel mogelijk. Ze willen niet lastig gevallen worden met vragen over mogelijke diepere oorzaken. ‘Hoe zo: wil je beweren dat het tussen m’n oren zit?’

    Schaamte overwinnen

    Tijdens ons gesprek besef ik weer eens hoeveel schaamte er leeft. Ook bij Verlaat Verdriet-ers.
    Voor de Verlaat Verdriet-ers die schaamte voelen over het feit dat ‘het nog steeds niet over is’ en ‘dat ze er nog steeds mee zitten’ nog eens kenmerkende gevolgen van ruptuur en trauma die levenslang op kunnen spelen. Waarvoor je mogelijk bij de dokter terecht komt. Of mogelijk bij de fysiotherapeut. Mogelijk speelt dat ook bij jou.
    Besef: schaamte overwinnen brengt opluchting. Opluchting brengt heling.

    Kenmerken

    • Gevoeligheid voor stress
    • Angst- en paniekaanvallen
    • Gevoeligheid voor burn-out
    • Innerlijke eenzaamheid
    • Chronische pijnen
    • Suïcidegedachten
    • Chronische vermoeidheid
    • Gevoeligheid voor verslavingen

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | | | | | | | |

    Schuld en boete

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Het lijkt wel of ik mezelf in een constante staat van ongenoegen houd.’
    Het is lang geleden dat ik me dit realiseerde.
    Voor mij al sinds lang geen realiteit meer in mijn dagelijkse leven van nu. Toch kwam het bij me op in een gesprek dat ik kort geleden had met een Verlaat Verdriet-ster (nu rond de 40, 10 toen ze haar moeder verloor na een lange ziekte-tijd).
    Deze Verlaat Verdriet-ster vertelde over haar neiging om altijd (belangrijke) zaken uit te stellen.
    En zichzelf al die uitstel-tijd te kwellen met de voortdurende wetenschap: ‘Ik moet iets doen.’
    ‘Ik moet mijn beloften nakomen.’
    ‘Ik moet mijn afspraken nakomen.’
    ‘Ik moet mij plicht doen.’
    Toch doet ze het niet.
    Ze stelt het uit.
    En uit.
    En uit.
    Terwijl ze zich er 24 uur van de dag van bewust is.
    ‘Ik moet iets doen.’
    Ze doet het niet.
    En kwelt zichzelf.

    Vicieuze cirkel

    Wat heb ik het zelf ook gekend: deze vicieuze cirkel van schuld.
    Van tekort schieten.
    Van schaamte.
    Van boete.
    Van straf.
    Wat heb ik het gekend: deze zelfondermijnende cirkel van schuld en boete.
    Maar
    Niet alleen wij beiden.
    Deze vicieuze cirkel hoor ik vaak.
    Van heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.

    Verwijtbaar

    ‘Ik weet heel goed wat ik doe’, vertelt de Verlaat Verdriet-ster.
    ‘Ik ben me ervan bewust, dat ik steeds weer in het onzichtbaar-zijn kruip.
    Door me schuldig te voelen.
    Door me machteloos te voelen.
    Door te denken: ik ben het niet waard om er te zijn.
    Door verwijtbaar tekort te schieten.
    Door me in mezelf terug te trekken.
    Door me onbereikbaar te maken voor andere mensen.
    Door het daardoor nog erger te maken.
    Door mezelf te straffen voor iets wat ik ook gewoon had kunnen doen’ 

    Negatieve identiteit

    ‘Ik ben in een negatieve identiteit gestapt na het verlies van mijn moeder’, realiseerde ik me lang geleden.
    ‘Wat raar, dat geen enkele van de therapeuten die ik – als volwassene! – heb gehad dit heeft gezien.
    Dat geen enkele therapeut met dat gegeven aan het werk is gegaan.’

    In mijn blog van 22 juni j.l. schreef ik over die jas.
    Die oude mottige jas.
    Mag die uit?
    Kan die uit?
    Die jas van de negatieve identiteit is een heel hardnekkige jas.
    En toch kan ook die jas uit!

    Marlene Dumas

    Het schilderij dat ik als beeld heb gebruikt, is een schilderij van Marlene Dumas