• | | |

    Vijfentwintigduizend namen

    DoorTitia Liese

    Ongeveer de helft van het aantal mensen dat contact met me zoekt in verband met Verlaat Verdriet, verloor als kind een ouder als gevolg van kanker. Het Koningin Wilhelminabos in Dronten is mij dus zeker niet onbekend. Integendeel. Ik kom er met enige regelmaat met Verlaat Verdriet-ers, en ook ik plantte daar een aantal jaren geleden een boom ter nagedachtenis aan mijn moeder en liet haar naam en haar sterfdatum graveren in één van de glazen platen.

    Vandaag was ik er weer.
    Deze keer met S. S., nu midden dertig, verloor 20 jaar geleden haar vader als gevolg van kanker. S. overweegt dit jaar een boom te planten voor haar vader, en zijn naam in één van de glazen platen te laten graveren. Ze heeft zich grondig georiënteerd en de mogelijkheden rond het Wilhelminabos en de boomplantdag op het web opgezocht.
    ‘Weet je wel dat het dit jaar (2015) voor de laatste keer mogelijk is?’ vraag S. mij. Nee. Dat weet ik niet. Geen idee gehad van het feit dat dit prachtige initiatief van het KWF, Staatsbosbeheer en de Nationale Boomplantdag eindig zou zijn. Een beetje logisch is het wel. Inmiddels zijn alle bospercelen beplant (en dat zijn er al meer dan in het oorspronkelijke plan was opgenomen).

    We lopen wat rond op de gedenkplaats. Die ligt er prachtig bij. Omgeven door de aangeplante bomen die inmiddels gedurende vijftien jaar boomplantdagen zijn geplant – en gegroeid!. Het is er stil. En groen.
    Het raakt me als ik zie hoe in de loop van de jaren in stilte (althans: op deze plaats is het stil) een compromis is gegroeid tussen het oorspronkelijke plan de glazen platen zonder meer in het gras te plaatsen en de mensen voor wie deze gedenkplaats betekenis heeft gekregen. De mensen die graag op deze plaats hun eigen tekens voor hun dierbaren achter willen laten – en dat ook deden. En doen. Aan de voet van de glazen platen zijn nu piepkleine ’tuintjes’ aangelegd. Daar groeien en bloeien plantjes, groeien kleine struikjes, staan lichtjes en andere voorwerpen die getuigen van een klein ritueel.

    ‘We moeten het doorgeven dat er dit jaar voor de laatste keer de mogelijkheid is om mee te doen aan de boomplantdag in het Wilhelminabos’, besluiten we. ‘We moeten het doorgeven aan alle mensen die het eigenlijk al zo lang van plan zijn, maar die het nooit werkelijk hebben gedaan. En die het toch, eigenlijk, nog steeds zouden willen doen.’

    Vijfentwintigduizend namen staan er op de glazen platen. Vijfentwintigduizend bomen zijn er geplant. Dit jaar is je laatste kans om je voornemen op deze plaats ten uitvoer te brengen.

    Kijk voor meer informatie over de mogelijkheden op de website: www.wilhelminabos.nl
    En geef het op jouw beurt alsjeblieft door aan alle mensen van wie jij weet dat het voor hen belangrijk is om dit te weten.

  • | | | | | | | | | |

    Nieuwe data basisworkshop Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Nieuwe data basisworkshop Verlaat Verdriet

    2015

    24, 25 en 26 september

    Basisworkshop Verlaat Verdriet

    Het volgen van de basisworkshop Verlaat Verdriet biedt je de gelegenheid gedurende 2,5 dag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je ouder, te delen met ervaringsgenoten en te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw die Titia Liese in de workshop biedt.
    In de tijd tussen de workshop en de Terugkomdag geef je uitvoering aan voornemens die je tijdens de workshop formuleert en die passen bij jou, bij jouw specifieke situatie, bij jouw wensen en bij jouw mogelijkheden.

    Lees meer

    Lees meer over de basisworkshop Verlaat Verdriet

    Contact

    Neem contact op met Titia Liese via het Contactformulier of telefonisch 0341- 260 289 als je meer wilt weten.

    Ik mag verdrietig zijn

    Arm
    Heel even
    Om me heen
    Ik mag verdrietig zijn
    Traan

    Deelnemers aan het woord

    “Ik kan eindelijk naar de foto van mijn vader kijken.”
    “Ik heb zoveel gehuild, en het heeft me zo opgelucht.”
    “Wat een herkenning, en wat een erkenning voor het verdriet om mijn moeder.”
    “Ik ben er nog niet, maar ik weet nu dat ik op de goede weg ben.”
    “Mij heeft  de workshop weer een hele stap verder geholpen en ik gun dit veel meer mensen die worstelen met Verlaat Verdriet.“

  • | | | | | | | |

    Het menselijk tekort: mijn vader

    DoorTitia Liese

    Mijn vader was een beschadigd man. Beschadigd geraakt in zijn jeugd, met name door de slechte relatie die hij met zijn vader – mijn opa – had.
    Mijn opa was een beschadigd man, beschadigd geraakt als gevolg van het feit dat zijn vader het gezin veel te vroeg verliet voor een andere vrouw en aan de drank raakte.

    Het menselijk tekort

    Dank zij zijn liefde voor mijn moeder – en de liefde van mijn moeder voor hem – had mijn vader een goed en vervuld bestaan. Rijk aan liefde. Rijk aan cultuur. Rijk aan kunst. Rijk aan toekomst.
    Aan dit alles kwam een einde toen mijn moeder ziek werd en stierf en mijn vader achter bleef met twee kinderen van 5 en 8 jaar.
    Beschadigde man, die door het lot opnieuw beschadigd werd. Die opnieuw geconfronteerd werd met het menselijk tekort. Nu ook nog als alleenstaand vader en opvoeder van twee jonge kinderen.

    Word een dochter je moeder waardig

    Ik zocht – en vind – Rilkes Liebes-lied in het herinneringsboekje dat mijn vader na de dood van mijn moeder voor mij heeft geschreven. Ik vind dit liefdes-lied op één van de laatste bladzijden van het boekje, op de rechter bladzijde. Op de linker bladzijde een foto van de kist waarin mijn moeder ligt. Thuis opgebaard. Op en rondom de kist alle bloemstukken die er op dat moment waren.
    Boven deze foto staat geschreven: ……….‘Ik schreef al, dat Mam zo goed voor jullie zorgde, zó dat geen het haar zou hebben verbeterd. Mam heeft ook een zeer bijzondere vreugde aan het moederschap beleefd en ook al was het haar wel eens wat zwaar, vooral de laatste tijd voor ze echt ziek werd, ik ben toch blij, dat ze jullie heeft gehad en dat ze jullie nog wat heeft zien opgroeien. Ze stelde zich veel van jullie toekomst voor. Ik hoop, dat die zal zijn, zoals zij het graag gezien had en ik hoop dat, wie ook in je leven een plaats van betekenis zal gaan innemen – zij, die je moeder is geweest en die zo ontzettend veel èn van mij èn van jullie beiden gehouden heeft, daarin niet geheel ontbreken zal. Het is hierom vooral, dat ik voor jou dit kleine herinneringsboekje, dat je overal mee naar toe kunt nemen, heb gemaakt.
    Word een dochter je moeder waardig!’

    Mijn vader was een zorgvuldig man. Op bladzijde 1 van het boekje: Nieuwjaarsdag 1958. Gisteren hebben we wat ons van Mammie nog restte naar Dieren gebracht, waar de crematie van haar stoffelijk overschot heeft plaats gehad. Op de laatste bladzijde: gesloten Pasen 1958.

    Beschadigde man.
    Beschadigd mens.
    Het menselijk tekort.
    Hoe had hij het beter kunnen doen? 

  • | | | | | |

    R.M.Rilke: Liefdeslied

    DoorTitia Liese

    Ken je dat? Je weet het ergens wel, maar je gaat niet recht op je doel af. Waarom niet? Mij overkwam dat in de afgelopen dagen weer eens.
    Gisteren schreef ik over de voorstelling Violet, in het papieren theater van Frits Grimmelikhuizen in Deventer ( alle goeie dingen komen ) en mijn zoektocht naar Liefdeslied van Rainer Maria Rilke
    Gezocht op het web. Frits Grimmelikhuizen gemaild met de vraag waar ik het lied dat hij gebruikt in Violet kan vinden (en antwoord gekregen).

    En al die tijd wist ik het eigenlijk wel. Het gedicht staat in het herinneringsboekje aan mijn moeder, dat mijn vader na de dood van mijn moeder (1957) voor mij heeft geschreven. En toch bleef ik elders zoeken, want ik wist het niet zeker dat deze tekst er in zou staan.

    Vanochtend heb ik het boekje eindelijk erbij gepakt en nu weet ik het wel. Mijn vader heeft Liebeslied  in het herinneringsboekje geschreven. Rilke was één van de lievelingsdichters van mijn beide ouders. Stapels Rilkes heb ik geërfd, en allemaal heb ik ze in het verleden weggedaan. Nooit heb ik iets met Rilke willen doen (behalve weg doen dan). Maar nu komt hij ineens – zomaar, maar opnieuw – binnen in mijn leven.
    En hij is welkom!

    Liebes-lied

    Wie soll ich meine Seele halten, daß
    sie nicht an deine rührt? Wie soll ich sie
    hinheben über dich zu anderm Dingen?
    Ach gerne möcht ich sie bei irgendwas
    Verlorenem im Dunkel unterbringen
    an einer fremden stillen Stelle, die
    nicht weiterschwingt, wenn deine Tiefen schwingen.
    Doch alles, was uns anrührt, dich und mich,
    nimmt uns zusammen wie ein Bogenstrich,
    der aus zwei Saiten eine Stimme zieht.
    Auf welches instrument sind wir gespannt?
    Und welcher Geiger hat uns in der Hand?
    O süßes Lied.

     

    Liefdes-lied

     Waar moet ik toch mijn ziel bewaren dat
    zij niet langs de jouwe strijkt? Hoe draag ik haar
    over jou heen en weer naar andere dingen?
    Hoe graag niet liet ik haar in iets verzinken,
    bracht ik haar onder ergens in de nacht,
    verloren in een vreemde stilte waar
    niets verdertrilt wanneer je dieptes klinken.
    Maar alles wat ons aanraakt, jou en mij
    beroert ons samen als een strijkstok die
    twee snaren tot één melodie gebiedt.
    Op wat voor instrument zijn wij gestemd?
    En welke hand heeft ons omklemd?
    O teder lied.

     

    Rainer Maria Rilke
    Neuen Gedichte, 1907
    Vertaald door Menno Wigman, 1996, Uitgeverij Bert bakker, Amsterdam