• | |

    Kun je ooit nog geloven…..

    DoorTitia Liese

    In het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk organiseerde ik een paar keer een themadag met de titel: Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan? Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan als je zo vroeg als wij hebt meegemaakt dat de dingen niet goed gingen? Helemaal niet goed? Als er een innerlijke breuk is ontstaan in je leven, een ruptuur, door het vroege verlies van je ouder die je (bijna) niet meer hebt kunnen overbruggen?
    Mijn moeder werd ziek toen ik een jaar of zes was. Werd opgenomen in het ziekenhuis. Kon niet mee op vakantie. Ik miste haar. Ik miste haar zo verschrikkelijk dat ik besloot haar nooit meer te missen. Paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.
    Mijn moeder overleed. Acht jaar was ik. Ik had al besloten haar niet meer te missen. Paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.
    Er kwamen tantes. Oma’s. Nichten. Mevrouwen. Huishoudsters. Om ons te helpen. Op te passen. Ik paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.
    Mijn vader trouwde met een nieuwe vrouw. Ik kreeg een nieuwe moeder. Maar ik wilde helemaal geen nieuwe moeder. Ik paste me aan. Zo goed en zo kwaad als dat ging.

    Tegenslagen incasseren

    Kortom: vanaf mijn vroege jeugd had ik geleerd tegenslagen te incasseren. Me aan te passen aan situaties die ik niet wilde. Die niet goed waren voor mij. Maar die zich wel aandienden. Overleefkracht heet dat, denk ik. Er het beste maar van zien te maken. Ik moest me zien te redden. Alleen. Altijd hield ik er rekening mee. Natuurlijk komt het niet goed. Je kunt je als Verlaat Verdriet-er hier ongetwijfeld je eigen situaties bij voorstellen.

    Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan?

    Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan? Op het moment word ik er stevig mee geconfronteerd. Er doet zich een nieuwe situatie voor in ons project in Codiponte. Ik heb er gisteren een blog over geschreven. Ineens, heel onverwacht, gaan de dingen goed. Sinds een paar dagen voel ik wat dat met mij doet. Hoe mijn hele systeem zich roert. JA, ik zie dat de dingen ook goed kunnen gaan. Het geniepige als- het- mis- gaat- moet- ik- dat- kunnen -incasseren-stemmetje snerpt zo nu en dan nog door me heen. Maar tegelijkertijd voel ik de positieve energie van het vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan. Een leven lang heb ik geleefd met het diepe gevoel dat de dingen nooit goed kunnen gaan. Heb ik me schrap gezet. Me erop voorbereid de volgende klap te incasseren. Nu voel ik een diepe overtuiging: er zullen nog een heleboel praktische zaken te overwinnen zijn. Maar dat doen we wel samen. Het gaat goedkomen. Het is al goed.

  • | | |

    Meer antwoorden over het symposium

    DoorTitia Liese

    Op 23 januari plaatste ik mijn blog Veel gestelde vragen over symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis. Sommige vragen mogen nog wel wat extra antwoorden krijgen.
    Vandaag over het begrip Symposium. En dus ook over inhoud van ons symposium op 2 maart a.s.

    Symposium nu

    In onze moderne tijd is een symposium meestal een bijeenkomst met wetenschappers. Zij presenteren hun kennis aan aanwezigen. In de middag workshops waarin verworven kennis wordt verwerkt. Voor organisatiebureaus ook een verdienmodel.

    Symposium toen

    Hoe anders ging dat in het oude Griekenland. Toen symposiom een bijeenkomst was voor vrije mannen. Een drinkgelag. Gedeelde gezelligheid. Verbonden aan de goden, met bijbehorende rituelen. Daarnaast was de betekenis van symposiom het gezamenlijk aandacht geven aan een specifiek thema. Verboden voor vrouwen (behalve voor sommige. Dit verdienmodel snap je vast wel).

    Symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

    Je zou kunnen zeggen: ons symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis heeft een beetje van beide niet, en van beide wel. Van symposium NU. En van symposiom TOEN. Ons symposium is geen bijeenkomst waarin geleerden hun publiek toespreken. Is geen bijeenkomst waarin kennis uit wetenschap centraal staat. Ons symposium is ook geen bijeenkomst exclusief voor mannen. Is geen bijeenkomst waarin een drinkgelag centraal staat.

    Ontmoeten

    Symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is wel in de eerste plaats bedoeld om Verlaat Verdriet-ers de gelegenheid te geven elkaar te ontmoeten. ‘Onder elkaar te zijn.’ Samen aandacht te geven aan het onderwerp dat ons verbindt: Verlaat Verdriet. Ook Ap Dijksterhuis is een Verlaat Verdriet-er. Hij verloor zijn vader in zijn vroege jeugd. Ook al is Dijksterhuis wetenschapper, op onze dag deelt hij zijn kennis uit ervaring met ons. Gelijkwaardig. Zoals we op deze dag allemaal gelijkwaardig zijn.

    Schrijfworkshops

    Over de schrijfworkshops in de middag lees je een dezer dagen een extra bericht. De schrijfworkshops zijn namelijk niet bedoeld om te leren schrijven. De schrijfworkshops zijn er om ervoor te zorgen dat je weer goed – en geïnspireerd – naar huis kunt gaan.

    Meer lezen

    Elfje

    Verlies
    Verlate rouw
    Ontmoeten en (bij)praten
    Samen delen, samen helen
    Symposium 

  • | | |

    Daarom heet Casa Bodoni Casa Bodoni

    DoorTitia Liese

    Je hebt er mogelijk al over gelezen. Het pand dat ik twee jaar geleden kocht op het pleintje van CodiponteCastello. Een restauratieproject. Met de bedoeling in het pand een ‘Centro Biografico’ te vestigen. Een biografisch centrum. Een huis waar mensen van over de hele wereld op verschillende manieren kunnen werken aan, en met, hun levensverhaal. Een heel bijzonder project dat vorm krijgt in samenwerking met Maartje Schönefeld en Davide Donati.

    Casa Bicaudata

    Casa Bicaudata noemde ik het huis vanaf het allereerste begin. Het huis van de twee-staartige meermin. De twee-staartige meermin is een oeroud symbool, dat sinds oeroude tijden in diverse culturen symbool staat voor vrouwelijke energie. Voor levenskracht. Voor de verbinding tussen boven en beneden. Je vindt de Bicaudata op twee plekken op de zuilen in de pieve van Codiponte. Ze overrompelde me zo, dat ik niet anders kon dan het huis Casa Bicaudata te noemen. Het huis met de twee verdiepingen die door mijn aankoop weer met elkaar verbonden gaan worden. Het huis waar hoofd en hart – verstand en gevoel – weer samen kunnen vloeien.

    Bicau wat???

    Casa wat??? vroegen verschillende mensen aan me. Bicau hoe??? Twee-staartige wie??? Wat voor mij paste bij het huis paste toch niet, realiseerde ik me. Ik zag het al voor me. Al die mensen die in de loop van de jaren naar Centro Biografico gaan komen. Hoe die allemaal, ergens beneden in het dorp gaan vragen naar Casa Bicaudata. En dan verbaasde blikken krijgen van de Codiponters. Che??? Casa wat??? Bicau waar??? Twee-staartige hoe??? Scusa, ma non lo so.

    Casa Bodoni

    Dat moet anders, bedacht ik. Maar wat dan wel? Langzaam rijpte er iets. De Lunigiana, het uiterste noordwestelijk deel van de Toscana waarin Codiponte (Casola in Lunigiana) ligt, heeft niet alleen in literair opzicht historische betekenis. De Lunigiana heeft ook historische betekenis als streek waar de boekdrukkunst groot heeft kunnen worden.

    In mijn opleidingstijd tot lerares tekenen had ik een tekendocente. Zij en ik onderhielden een ambivalente relatie. Zij orthodox-antroposofe. Ik een onverschillige twintiger die geen kant op kon met haar gevoel. Veel heb ik van deze docente geleerd in de loop van de vier jaren waarin ik les had van haar. Een aantal dingen zijn mij bijgebleven. Ik hoor het haar nog zeggen. ‘Lettertypes zijn net mensen. Ze hebben allemaal hun eigen karakter.’ ‘Bodoni’ viel me op een druilerige zondagmiddag te binnen. Het huis moet ‘Casa Bodoni’ heten, naar een beroemde Italiaanse letterontwerper uit de 18e/19e eeuw.
    Ik zag het gebeuren voor mijn geestesoog. ‘Do you know where can I find Casa Bodoni?’ De Codiponter die naar boven wijst. ‘Ma naturalmente lo so. Sopra. Al Castello’.

    En zo komt het dat Casa Bodoni nu Casa Bodoni heet.
    Gemakkelijk te onthouden. Gemakkelijk te wijzen.

    Bodoni

    Giambattista Bodoni

  • | | |

    Afstemmen met Ap Dijksterhuis over het symposium

    DoorTitia Liese

    Verlies
    Verlate rouw
    Moederverlies en vaderverlies
    Afstemmen met Ap Dijksterhuis
    Doen 

    De blikken trommel

    ‘…. Lange tijd wist ik weinig over je. Twintig jaar nadat ik de blikken trommel vond in moeders secretaire durfde ik hem eindelijk te openen. Ik bekeek de foto’s. Las de brieven die moeder en jij elkaar stuurden. Legde ze op een denkbeeldige tijdbalk die begon in 1957 en eindigde in 1973. Ik diepte oude fotoalbums op van moeder waarvan ik wist dat ze op zolder stonden. En ik sorteerde de andere documenten die ik in de trommel aantrof. Krantknipsels. Ambtelijke stukken. Rechtbankverslagen.

    Ik begon te lezen en het leek alsof ik terecht kwam in een overwoekerde kasteeltuin. Baande me een weg, vond een tegelpad waarvan lange tijd niet duidelijk was waar het heen leidde. Stuitte op een diepe vijver. Een fraai verweerd beeld. Het spichtige skelet van een lang geleden gestorven raaf. Ik liet mijn verleden toe. Soms vlug en doortastend. Dan weer weifelend en traag. Ik bewaakte mijn geest zoals een uitsmijter zijn nachtclub. Liet iemand binnen, even later zelfs vijf man tegelijk, om vervolgens de deur weer resoluut te sluiten. Als het moest voor langere tijd.’ …….   

    De blikken trommel
    Citaat uit  het boek van Ap Dijksterhuis: VADER; bladzijde 9

    Afstemmen met Ap Dijksterhuis

    ‘We bellen op 29 januari om af te stemmen over de inhoud van het symposium’ spraken we in december af. Vandaag hebben we elkaar dus gesproken. Aan de telefoon. Om af te stemmen over de inhoud van het symposium.

    Openbaar gedeelte
    In de eerste plaats over het openbare gedeelte. Het openbare gedeelte vindt plaats van 10 uur – 11 uur. Voor het openbare gedeelte zijn ook niet-Verlaat Verdriet-ers welkom.  In dat uur geeft Ap Dijksterhuis de lezing die hij gewoonlijk geeft bij boekpresentaties over zijn boek Vader.

    Besloten gedeelte
    Na de pauze, dus na 11.30 uur, is het tijd voor het besloten gedeelte. Aan het besloten gedeelte kunnen uitsluitend Verlaat Verdriet-ers deelnemen. In dat gedeelte staat ‘de blikken trommel’ symbool voor de complexiteit van verlate rouw. Ap Dijksterhuis deelt met ons zijn ervaringen met zijn verlate rouwproces.

    • Hoe is het om een blikken trommel aan te treffen in het huis van je onverwachts overleden moeder. Een trommel waarvan je het bestaan niet kende.
    • Wat gebeurt er met je als je die trommel voorzichtig een beetje opent. Als je onmiddellijk de trommel weer sluit, omdat je voorvoelt dat die trommel informatie bevat die je liever niet wilt kennen.
    • Hoe is het om deze trommel twintig jaar in je huis te hebben staan. Twintig jaar lang die trommel in je huis gesloten te laten staan. Terwijl je weet: die trommel is er. Ik zal daar toch iets mee moeten.
    • Hoe komt het dat er een dag kwam waarop je dacht: NU.
    • Wat gebeurde er met je terwijl je, langzaam maar zeker, de informatie door je handen liet gaan. Onder ogen zag wat je tegenkwam.
    • Hoe ben je tot het schrijven van de brieven-vorm gekomen.
    • Wat heeft het je gebracht dit proces aan te gaan.
    • Hoe kijk je nu aan tegen de inspanningen die je hebt geleverd.
    • Hoe kijk je terug op dit proces.
    • Wat geef je de Verlaat Verdriet-ers mee die hier vandaag getuige zijn van jouw verhaal over het proces dat jij bent aangegaan.

    Lees meer

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis
    Veel gestelde vragen over het symposium
    Vader
    Teruggaan om verder te kunnen

    Doen

    Herinneringsboek Moeder
    Herinneringsboek Vader