• | |

    Schuld, gevoelens en vergeven

    DoorTitia Liese

    Lang ben ik er totaal van overtuigd geweest. De tweede vrouw van mijn vader – ‘mijn stiefmoeder’ – heeft mijn leven verziekt. Voorgoed. Haar schuld. Daar kom ik nooit meer vanaf. Ik worstelde ermee. Jaar in jaar uit. En kwam er maar niet vanaf.

    Vergeven

    Tot de dag waarop ik in een boek iets las over vergeven.
    Vergeven. Niks voor mij. Dat voelde alsof ik met terugwerkend kracht zou zeggen: nou, eigenlijk viel het wel mee. Alsof ik haar met terugwerkende kracht gelijk zou geven. En dat was ik niet van plan. Helemaal niet van plan. Geen denken aan.

    Dat is het!

    Gelukkig voor mij las ik verder. ‘Zolang je je vijand niet vergeven hebt, wint je vijand twee keer. De eerste keer omdat hij/zij iets heeft gedaan waarover je boos/verdrietig bent geworden. De tweede keer omdat je nu nog steeds boos/verdrietig bent.
    Ik werd als het ware door de bliksem getroffen. Dat is het! Die tweede keer gun ik haar niet. Wat er precies gebeurde kan ik niet eens goed na vertellen. Iets groots. In m’n hele lijf.

    Vanaf dat moment werd ‘mijn stiefmoeder’ ‘de tweede vrouw van mijn vader’. Ze was niet van mij. Ze was iets van hem. Namelijk zijn tweede vrouw.

    Verandering

    Zo veranderde die ene zin, in dat ene boek mijn leven. Voorgoed.

    De weg naar heling

    De weg naar heling gaat voor een Verlaat Verdriet-er in stapjes.
    Bijvoorbeeld door te onderzoeken wat schuld, gevoelens, en vergeven betekenen voor jou.

  • | |

    Van levenslang naar levenslange invloed

    DoorTitia Liese

    Zondagavond 16 mei 2021. Ik kom thuis van een lange wandeling op Landgoed Welna.
    Welna. Een bijzondere plek. Een plek met een geschiedenis. Ook voor mij.
    Niet in de laatste plaats door de ruimte die ik daar een aantal keren heb gehuurd voor workshops.

    Workshops

    De allereerste workshop voor Dochters zonder Moeder (rond 1995). Meer workshops op deze bijzondere plek volgden. Verlaat Verdriet-workshops. Workshops Dubbel Ouderverlies. Kleine groepjes. Onze eigen kookster/dochter-zonder-moeder Andrea die ons verzorgde met heerlijke maaltijden. Het Grote Huis Welna van eigenares Ida/ dochter-zonder-vader. De Buys Ballot werkruimte. De Koepel. Bos. Hei. Ruimte. Spanning: hoe zal het gaan?

    Herinneringen

    Herinneringen komen boven als ik hier rondloop. Al wandelend gaan de deelnemers aan deze workshops door mijn hoofd. Het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk. Mijn eigen ontdekking van het verschil tussen ‘Ik heb levenslang, en dat is vooral de schuld van mijn stiefmoeder’ naar een levenslange ontdekkingstocht. Naar mijzelf. Naar de invloed van jong ouderverlies op de langere termijn. Niet alleen bij mijzelf, maar ook mij andere volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) verloren.
    Bijzonder. Pijnlijk. Verdrietig. Wanhopig makend. Schokkend. Maar ook vreugdevol. En van een heel bijzondere schoonheid.
    Hoe zal het gaan met de deelnemers van deze eerste workshops op Welna?

    Een nieuw begin

    Een bijzondere avond. Op een bijzondere plek. Met onverwacht mooi weer. In plaats van de voorspelde regen lichte het bos op in het heldere, frisse groen van de nieuwe, jonge blaadjes. Er is altijd een nieuw begin.

  • | | | |

    Wat is ‘je aanpassen’ toch een hardnekkig fenomeen

    DoorTitia Liese

    Je aanpassen. Wat is dat toch een hardnekkig fenomeen. Zeker als je jong je ouder(s) verloor door overlijden. Je leven veranderde ingrijpend als gevolg van dit onomkeerbare verlies. Je moest je aanpassen aan veranderde omstandigheden. En dat deed je. Je paste je aan.

    Je paste je aan

    Veel Verlaat Verdriet-ers pasten zich aan omstandigheden aan die niet goed meer voor je waren.
    Je overgebleven ouder kon de zorgtaak als alleenstaand ouder niet goed aan. Je paste je aan. Of je overgebleven ouder overcompenseerde in haar/zijn zorgtaak. Je paste je aan. Er kwam een nieuwe partner. Je paste je aan. Mogelijk was er – hoe jong je ook was! – geen klik tussen jou en de nieuwe partner. Je paste je aan. Of er was juist een slechte klik met de nieuwe partner. Je paste je aan. Er ontstond een nieuw gezin. Je paste je aan. Verloor je oorspronkelijke plek. Je paste je aan.

    Eigenwaarde

    Kinderen zijn zo flexibel. Ze passen zich wel aan. Daar worden kinderen positief op gewaardeerd. Wat mogelijk tot gevolg heeft gehad dat jij je gevoel voor eigenwaarde bent gaan ontlenen aan jouw vermogen om je aan te passen.

    Prijskaartje

    Alsof aanpassen allemaal gemakkelijk gaat. Vanzelf. Alsof er geen prijskaartje aan hangt. Zoals de gevolgen die ‘aanpassen’ heeft gehad voor wie je bent geworden. Voor je identiteit. Voor je gevoel van eigenwaarde. Je gevoel van bestaansrecht. Voor de betekenis die ‘grenzen’ voor je heeft.
    Je aanpassen. Een fors prijskaartje in de afdeling ‘Overlevingspatronen.’ Een hardnekkig fenomeen.
    Ook dat onderzoek je in een verlaat rouwproces.
    Wie ben ik. Wat doe ik. Wat wil ik.

    Lees

    Gat in je ziel
    Aanpassen en uitbarsten – bladzijde 48.
    www.gatinjeziel.nl 

    Kijk

    Rouw kent geen tijd

  • | |

    Godsdienst: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Godsdienst

    Mijn ouders waren erg godsdienstig. Vader was daarin veel zwaarder op de hand dan Moeder. Moeder gaf ruimte. Bekeek het leven van een lichtere kant dan Vader.
    Moeder overleed toen ik 9 jaar was. Met haar verdween de lichtheid uit ons huis. Wij, kinderen, bleven over met de zwaarte van Vader.
    Man, 62 jaar, 9 jaar toen hij zijn moeder verloor.
    Zijn moeder werd 41 jaar.

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips