• | |

    De bijzondere invloed van taal

    DoorTitia Liese

    Twee Verlaat Verdriet-ers in de workshop. Beiden verloren heel jong hun ouder. De ene vrouw verloor haar moeder. De andere vrouw verloor haar vader. ‘Ik was te jong’ vertelt de ene vrouw. ‘Ik heb helemaal geen eigen herinneringen aan mijn Papa. Wat ik ook probeer: hij blijft altijd heel ver weg voor me’.
    Beide vrouwen hebben Friese roots. De ene vrouw groeide op in Friesland. De andere vrouw groeide op buiten Friesland, met een Friese vader. De vrouw die haar moeder verloor vertelt over haar relatie met haar vader. ‘Mijn heit’ zegt ze. ‘Mijn heiti.’

    Heit

    De andere vrouw veert plotseling op. ‘Zeg dat nog eens’ zegt ze. ‘Heit. Heiti. Dat is het!! Ik noemde mijn vader geen Papa. Ik noemde mijn vader Heit. Heiti. Mijn vader was nooit mijn Papa. Mijn vader was mijn Heit!

    Onoverbrugbaar

    Zelf herinner ik me wat er gebeurde in mijn eigen proces. Andere mensen – vooral ook therapeuten – hadden het over ‘jouw Mama’ als het over mijn moeder ging. Mijn moeder bleef altijd op afstand. Onoverbrugbaar. Tot de dag waarop ik mij realiseerde: ik noemde mijn moeder geen Mama. Ik noemde mijn moeder Mammie. Mijn moeder was Mammie.

    Overbrugd

    De niet te overbruggen afstand die ik had altijd gevoeld werd overbrugd.
    Mijn moeder is Mammie.

    Zo werkt de bijzondere invloed van taal!

  • | |

    Schuldgevoel: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. Nieuwe inzichten. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Schuldgevoel 

    ‘Mijn moeder overleed tijdens mijn geboorte. Ik ben de jongste van vijf kinderen. Ik probeer altijd me niet schuldig te voelen aan haar overlijden. Rationeel weet ik dat ik me niet schuldig hoef te voelen. Maar het is er wel. Al mijn leven lang probeer ik me zo klein mogelijk te maken. Vrouw, 54 jaar, verloor haar moeder bij haar geboorte. Haar moeder werd 32 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    De levenslange invloed van het vroege verlies van je ouder(s)

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Resultaatgericht, of juist onderzoeksgericht?

    DoorTitia Liese

    Wat is er gebeurd?
    Wat heeft dat voor mij betekend?
    Wie ben ik geworden?
    Wat wil ik?
    Wat doe ik?
    Hoe ga ik verder?

    Toekomst

    De moderne mens leeft in de lineaire tijd. En in de cultuur van de lineaire tijd.
    De tijd van verleden, heden en toekomst. De cultuur van de lineaire tijd is sterk toekomstgericht. ‘Wij’ moeten altijd verder. Naar de toekomst. Altijd iets achter ons laten. ‘De stip op de horizon’. En we knikken graag en braaf ‘ja’. Deze manier van denken kennen we. Maar al te goed.

    Vooruitgang

    De afgelopen eeuwen is sprake geweest van een explosieve vooruitgang. Technisch kunnen we meer dan ooit. Dat heeft ons het idee gegeven dat alles maakbaar is. Het heeft ons verregaand resultaatgericht gemaakt. ‘Fixen’ heet dat.

    Rouw kent geen tijd

    Zie: Lineaire en circulaire tijd 

    Rouwverwerken

    De lineaire manier van leven en denken is van grote invloed geweest op de manier waarop we in de afgelopen decennia om zijn gegaan met rouw. Rouwen is een maakbaar proces geworden. Een proces met een (ongewenst) begin. En een (gewenst) einde. Een proces dat je kunt ‘fixen’. Dat je moet fixen.

    Rouwen

    Rouwen betekent je opnieuw verbinden met het leven na een ingrijpend, levens-veranderend verlies.

    Rouw kent geen tijd

    Verlate rouw

    Verlate rouw na jong ouderverlies neemt daarin een heel eigen plek in. Met een hele eigen dynamiek.
    Een verlaat rouwproces is een proces dat sterk onderzoeks-gericht is.
    Wat is er gebeurd?
    Wat heeft dat voor mij betekend?
    Wie ben ik geworden?
    Wat wil ik?
    Wat doe ik?
    Hoe ga ik verder?

    Rouw kent geen tijd

  • | |

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    DoorTitia Liese

    We zitten samen te praten. Een Verlaat Verdriet-er die afgelopen winter een workshop bij me deed. En ik. Een prachtige workshop die hem het gevoel gaf: Ik ben er. Het komt goed.

    Weerbarstig

    De werkelijkheid is weerbarstiger.
    Het leven van alledag.
    De relatie met zijn vrouw staat onder spanning.
    In zijn bedrijf hebben zich ingrijpende zaken voorgedaan die hun schaduw nog altijd werpen op het functioneren van zijn bedrijf. Van zijn eigen functioneren in zijn eigen bedrijf.
    Hij twijfelt aan zijn vaderschap. Aan zijn rol als opvoeder. ‘Ik weet niet of ik het goed doe. Hoe kan ik weten of ik het goed doe? Ik mis mijn vader zo. Altijd. En steeds weer. Elke dag.’

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    Deze Verlaat Verdriet-er neemt zijn proces heel serieus. Onderzoekt de dingen waar hij tegengaan loopt.
    ‘Ik weet het’ zeg ik tegen hem. ‘Als jij je zo ellendig en onzeker voelt kun je het niet zien. De schoonheid van een verlaat rouwproces.’
    Mijn opmerking komt niet bij hem binnen. Hij lijkt me niet te horen. Is vooral gefocust op wat hem niet lukt. Wat hem steeds weer bij de handen afbreekt.

    Het komt goed

    Aan het einde van ons gesprek kijkt hij me plotseling indringend aan. ‘Wat zei je eigenlijk…………..? Iets over proces……………? Schoonheid…………….?

    Hij twijfelt.
    Maar ik weet het.
    Het komt goed!