• | | |

    Tien essentiële vragen aan Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Ik ben verbijsterd. Dat was ik al. Ik weet het. En toch ben ik weer verbijsterd. En ik vrees dat ik het nog wel even blijf.

    Verbijsterd

    Verbijsterd ben ik door het totale gebrek aan kennis binnen de GGZ als het gaat over Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Maar niet alleen ben ik verbijsterd door het totale gebrek aan kennis. Ook ben ik verbijsterd door de desinteresse om de kennis die er wel is in huis te halen. Om gebruik te maken van de kennis die er wel is. Niet alleen om Verlaat Verdriet-ers beter te kunnen helpen. Maar ook om ervoor te zorgen dat hulpverleners beter en met meer resultaat kunnen werken met Verlaat Verdriet-ers.

    Vragen stellen

    Gisteravond, na afloop van een bijzondere drie-daagse Verlaat Verdriet-workshop bedacht ik: het minste wat hulpverleners kunnen doen is Verlaat Verdriet-ers vragen stellen.
    Tien vragen kwamen meteen bij me op die hulpverleners zicht geven op essentiële Verlaat Verdriet-thema’s. Die zicht geven op de omvang en de complexiteit van Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    Voordelen: de Verlaat Verdriet-er voelt zich om te beginnen gezien – en als het goed is – gehoord. En de hulpverlener heeft meer zicht op Verlaat Verdriet, en de persoonlijke omstandigheden van de Verlaat Verdriet-er.

    Tien essentiële vragen aan Verlaat Verdriet-ers

    1. Welke ouder ben je verloren;
    2. Welke leeftijd had je;
    3. Op welke wijze ben je je ouder verloren;
    4. Hoe was de samenstelling van je gezin van herkomst voor het overlijden van je ouder;
    5. Wie zorgde er voor jou na het overlijden van je ouder;
    6. Welke andere ingrijpende verliezen hebben zich voorgedaan in je gezin van herkomst voor het overlijden van je ouder;
    7. Welke veranderingen hebben plaatsgevonden in de samenstelling van je gezin van herkomst na het overlijden van je ouder;
    8. Wat betekende school voor jou;
    9. Met welke problemen in je leven van nu worstel je;
    10. Wat verwacht je van mij ([GGZ]-behandelaar).

    Ik deel de vragen graag met je. En hoor graag wat je mist als je iets wezenlijks mist wat ik voor deze lijst van tien vragen heb overgeslagen.
    Reageer naar titia@verlaatverdriet.nu
    Je reactie is van harte welkom!

     

     

  • | |

    De invloed van de magische leeftijd bij Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    ‘Mijn moeder overleed toen ze 27 jaar was. Zelf was ik nog een kleuter. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat het geen zin had om iets te doen. Dat ik ook dood zou gaan op m’n 27e. Ik ben nu 39, en nog altijd verbaasd dat ik mijn moeder heb overleefd.’

    Mijn Verlaat Verdriet-werk was in de aller-verste verte nog niet aan de orde toen ik tijdens een cursus deze vrouw ontmoette. Voor het eerst hoorde ik iemand iets zeggen over het verlies van haar moeder. Ik was perplex. En nog veel perplexer toen ze iets zei wat me bekend voorkwam. Namelijk mijn angst dood te gaan op de leeftijd die mijn moeder had toen ze overleed.

    Borstkanker

    Een angst die bijvoorbeeld tot gevolg had dat ik nooit borst-controle deed, of liet doen. Die angst was te groot voor me. Mijn volwassen hoofd wist heel goed dat het belangrijk was om wel controle te doen. En dat je tegenwoordig niet meer per sé dood hoefde te gaan aan borstkanker, zoals met mijn moeder was gebeurd. Maar mijn kind-hoofd won het. Altijd. Dus ik deed het niet. Tot een van de huisartsen mij met klem aanraadde wel die mammografie te laten maken. Die keer won hij. Maar goed ook. Ik bleek borstkanker te hebben. ‘En ik ga hier niet aan dood’ was mijn eerste gedachte toen ik te horen kreeg dat er een tumor was gevonden in mijn borst. En dat is gelukt. Ondanks inmiddels drie keer borstkanker: ik ben er nog. En gezonder en fitter dan ooit.

    De magische leeftijd

    Je zult inmiddels hebben begrepen waar deze blog over de magische leeftijd over gaat. De leeftijd die je ouder had bij overlijden. De leeftijd die in je ziel gegrift staat. Die nog altijd invloed heeft op jou, en op jouw leven. Bijna alle Verlaat Verdriet-ers met wie ik heb gewerkt weten exact welke leeftijd de ouder had bij overlijden. De meeste van hen kennen die angst niet ouder te worden dan de ouder is geworden. Kennen die merkwaardige gevoelens van onrust in het jaar dat je ouder wordt dan je ouder is geworden. Ga ik het halen ouder te worden? Ga ik het wél redden? Kennen die merkwaardige gevoelens van opluchting als het gelukt is. Als je ouder bent geworden dan je ouder werd. De opluchting. Het gevoel eindelijk vrij te zijn. Bevrijd. Vrij-uit te kunnen leven.

    Je hebt gelijk

    ‘Dat heb ik nooit gehad’ zegt een van de Verlaat Verdriet-ers tijdens het radio-interview van lang geleden. De interviewster vroeg me naar kenmerken van jong ouderverlies. Ik noemde de magische leeftijd. ‘Nou nee hoor’, zegt de genoemde Verlaat Verdriet-ster. ‘Dat heb ik nooit gehad.’ Na afloop van het interview komt ze naar me toe. ‘Je hebt gelijk’ zegt ze. Je hebt echt gelijk. Ik heb me alleen nooit gerealiseerd dat het dat was.’

  • | | | |

    Kijken en voegen, kijken en voegen als een kameleon

    DoorTitia Liese

    Interview met Titia Liese compleet beschikbaar

    Voor ik voor komende week mijn werkplek verleg van Nunspeet naar Terschelling wil ik iets doen wat ik al van plan was. Namelijk het interview uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek van Joyce de Schepper met mij (Titia Liese) on line in z’n geheel beschikbaar maken. Een kwestie van zoeken in Documenten. Zoeken in mijn website. Om vervolgens tot de ontdekking te komen dat het interview in z’n geheel allang online beschikbaar is. Vergeten. Compleet vergeten. Dus is het een kwestie geworden van je erop attent te maken dat het interview online beschikbaar is. Mogelijk wist je dat al. Dan vertel ik je nu niets nieuws. Mogelijk wist je het niet. Dan kun je nu het interview niet alleen op papier in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek lezen, maar ook online. Ik nodig je in dat geval graag uit dat te doen. Of mogelijk heb je het interview in het verleden gelezen. En wil je de kennismaking nog eens vernieuwen. Ook in dat geval nodig ik je graag uit het te lezen.

    Citaat uit het interview

    Als een kameleon

    ‘Mensen van de meest uiteenlopende leeftijden komen naar de workshops. Van begin twintig tot ver in de zeventig. Maar de meeste mensen komen bij me als ze tussen de 35 en 55 jaar zijn. Wat blijkt is dat ze hun leven lang getraind zijn in kijken en voegen als een kameleon. Regelmatig geef ik workshops voor mensen met verlaat verdriet. Een van de dingen die bij verlaat verdriet een rol spelen is het slecht om kunnen gaan met grenzen. En dus amper weten wat de normale gang van zaken is. Je bent gewend om je aan te passen aan omstandigheden die niet goed voor je zijn. Dat is een tweede natuur geworden. Kijken en voegen, kijken en voegen als een kameleon in combinatie met het gevoel dat je steeds denkt dat het aan jou ligt; ìk ben niet goed bij mijn hoofd. En dan is de verwarring compleet als je iets zegt, want daarmee word je nog niet gehoord. Mensen denderen daar zomaar overheen en ook dat laat je dan weer zelf gebeuren. Ik laat zien dat je inzicht en regie kunt krijgen, dat het de moeite waard is om een stap te zetten en het proces aan te gaan.’

    Werkplek op Terschelling

    Met ingang van morgen – zondag 20 augustus 2023 – bevindt mijn werkplek zich – inclusief mijzelf – op Terschelling, tot en met zondag 27 augustus 2023. Daarna voorzie ik je met plezier weer van blogs en andere informatie.

    Interview van Joyce de Schepper met Titia Liese

    Interview met Titia Liese 

    Wie is Titia Liese

    Wie is Titia Liese

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Tatjana Almuli in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    De plek waar mijn moeder ooit gelukkig was

    Als haar moeder vertelde over Martha’s Vineyard, het hippie-eiland voor de Amerikaanse oostkust waar ze twaalf jaar heeft gewoond, hing Tatjana Almuli aan haar lippen. Sinds haar moeder is overleden wil Almuli, journalist en schrijver, met eigen ogen zien wat het eiland zo uniek maakte – en haar moeder zo gelukkig.

    …. ‘ In 2020 schreef ik het boek Ik zal je nooit meer (Almuli was 16 jaar toen ze haar moeder verloor), over het uitgestelde rouwproces na het overlijden van mijn moeder. Ik dook in haar geschiedenis en steeds weer kwam ik terug bij Martha’s Vineyard…….’

    ….. Ik wilde ervaren wat dit eiland zo uniek maakt. Wilde weten of er nog altijd zo’n gemeenschapszin heerst. En of ik door mijn reis naar het eiland mijn moeder op een andere manier zou kunnen leren kennen. Omdat ze al zo vroeg uit mijn leven wegviel, heb ik haar nooit als volledig mens leren kennen. Ze was gewoon mijn moeder. Op het eiland wilde ik ontdekken wie ze daarvoor was…..

    Lees het artikel in Volkskrant Magazine van zaterdag 19 augustus 2023.