Eén harde klap, twee wezen op de achterbank

Gepubliceerd op zaterdag
Beantwoorden

Het artikel ‘Eén harde klap, twee wezen op de achterbank‘ in het Algemeen Dagblad (krant van 22 augustus 2015, Lees meer over dit artikel in mijn blog heeft me nog flink bezig gehouden.

Verdriet verwerken en verlies verwerken

Mijn jarenlange Verlaat Verdriet-werk heeft me geleerd een wezenlijk onderscheid te maken tussen verdriet verwerken en verlies verwerken (Lees hierover meer in mijn Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 20 en/of op mijn site Verlies en verdriet.)

Over het algemeen wordt dit onderscheid niet gemaakt, met alle nadelige gevolgen van dien. Zo ook in genoemd artikel in het Algemeen Dagblad (bijvoorbeeld een citaat in dit artikel: Ymke de Jager – verloor haar beide ouders en haar drie zusjes bij een auto-ongeval: Ik wil niet stoppen met leven. Stel dat ik 80 word, moet ik dan 70 jaar treuren om mijn ouders?

Soorten van deskundigheid

In genoemd artikel twee ‘experts’ aan het woord: Albertine Richaerts, ‘ervaringsdeskundige’ en hoogleraar Jos de Keijser. De Keijser houdt zich bezig met complexe rouw.
Albertine laat, als ervaringsdeskundige, zien dat een dergelijk ingrijpend verlies als jeugdervaring levenslange impact heeft.
De Keijser noemt de veerkracht van kinderen die niet moet worden onderschat. Ook jongere kinderen zijn goed in staat om te rouwen. Kennelijk heeft ook wetenschapper De Keijser (nog) niet geleerd het onderscheid te maken tussen verlies verwerken en verdriet verwerken.

Zeggen en citeren

Je kunt niet weten of een journalist dat wat wordt gezegd juist citeert. Mogelijk heeft De Keijser heel andere dingen gezegd, die bij de journaliste (die wel heel erg graag wilde horen dat het allemaal wel goed komt, toen ik haar zelf aan de telefoon had) heel anders zijn overgekomen. Toch bekruipt mij stevige irritatie als ik een citaat van De Keijser lees ‘Ze zijn niet alleen in een klap wees, maar verliezen ook VAAK hun directe, vertrouwde omgeving.’  Mijn onmiddellijke reactie: NEE meneer De Keijser, kinderen die in een klap hun beide ouders verliezen, verliezen ALTIJD hun vertrouwde omgeving.

Bijscholing dringend gewenst

Hoogste tijd voor een stevige ervarings-gebaseerde bijscholing over de gevolgen van jong ouderverlies en Verlaat Verdriet voor rouw-wetenschapper J. De Keijser en zijn collega- rouw-wetenschappers.
Het zou niet alleen hem en zijn collega’s ten goede komen, ook duizenden Verlaat Verdriet-ers, wezen en halfwezen zullen daarvan profijt hebben.

Artikel AD, 22 augustus 2015

Gepubliceerd op zaterdag
Beantwoorden

Enkele weken geleden werden we (Albertine Richaerts en ik) gebeld door Carla van der Wal, journaliste werkzaam voor het AD: Algemeen Dagblad. Ze was bezig een artikel te schrijven naar aanleiding van het dodelijk ongeval deze zomer in Belgie, waarbij een Nederlands ouderpaar het leven verloor. Hun beide dochters – 12 en 5 jaar – overleefden het ongeval.
De journaliste vond Albertine en mij op het web via onze basisworkshop Dubbel Ouderverlies. Ze wilde van ons – ervaringsdeskundigen – weten wat de gevolgen van het verlies van hun ouders voor deze, in een klap wees geworden, kinderen later in hun leven zou kunnen gaan betekenen.

Gisteren kreeg ik bericht van Albertine dat het – uitgebreide – artikel is geplaatst in het Algemeen Dagblad van zaterdag 22 augustus 2015: Een harde klap, twee wezen op de achterbank.

Een verkorte versie van het artikel lees je op het web: http://www.ad.nl/ad/nl/34072/Groene-Hart/article/detail/4127219/2015/08/22/Een-harde-klap-twee-wezen-op-de-achterbank.dhtml

 

 

(On)begrepen klachten

Gepubliceerd op zondag
Beantwoorden

In Volkskrant Magazine van 15/16 augustus 2015 staat een uitgebreid artikel over neuroloog Marten Klaver en zijn werk op het gebied van (On)begrepen klachten.

Citaten uit het artikel

Neuroloog Marten Klaver nam het op voor patienten die met moeilijk thuis te brengen klachten naar de psycholoog werden doorverwezen. Hij lacht vage klachten niet weg en legt uit hoe hij zijn patienten weer zelfvertrouwen geeft.

…………………………………………….

……………………………………………..

Onbegrepen klachten

Hij (Marten Klaver) richtte in 1998, als eerste, een spreekuur op voor onbegrepen lichamelijke klachten. Inmiddels zijn er over het hele land tientallen gespecialiseerde SOLK-centra (SOLK = somatisch onverklaarbare lichamelijke klachten) waar specialisten, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, psychomotorisch therapeuten, maatschappelijk werkers en psychologen de patient proberen te genezen. Of om te leren leven met (pijn)klachten.

Marten Klaver

…………..Het goede nieuws is: deze klachten zijn omkeerbaar.

Interessant

Voor veel Verlaat Verdriet-ers is (On)begrepen klachten een interessant artikel om te lezen, is mijn inschatting.  

Basisworkshop Dubbel Ouderverlies herfst 2015

Gepubliceerd op woensdag
Beantwoorden

De basisworkshop Dubbel Ouderverlies is de workshop speciaal voor mensen die in hun jeugd beide ouders hebben verloren door overlijden: voor volwassen wezen dus. In principe volgt de basisworkshop Dubbel Ouderverlies het zelfde programma als de basisworkshop Verlaat Verdriet.
Aan de basisworkshop Dubbel Ouderverlies nemen uitsluitend volwassenen deel die in hun jeugd (dus voor hun twintigste) beide ouders hebben verloren door overlijden.

Inhoud

De basisworkshop Dubbel Ouderverlies is een samenwerkingsproject van Verlaat Verdriet-specialiste Titia Liese en yogadocente/Verlaat Verdriet-specialiste Albertine Richaerts. Albertine verloor als kind haar beide ouders door overlijden.
Het volgen van de basisworkshop Dubbel Ouderverlies geeft je de gelegenheid gedurende 2,5 dag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je beide ouders, te delen met ervaringsgenoten, te werken met oefeningen uit de trauma-sensitieve yoga en te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw die Titia Liese in de basisworkshop Dubbel Ouderverlies biedt.

Nieuwe datum

De nieuwe datum voor de workshop Dubbel Ouderverlies is gepland op donderdagavond 5 – zaterdagmiddag 7 november 2015.

Bijzonderheid

Mogelijk was je tussen de 20 en 25 jaar toen je je tweede biologische ouder verloor, maar is deze ouder voorafgaand aan het overlijden langdurig geestelijk of lichamelijk ziek geweest.
Heb je het gevoel dat de basisworkshop Dubbel Ouderverlies geschikt is voor jou? Aarzel niet, en neem contact op met Titia 0341-260 289 of met Albertine 045-405 4191.

Deelnemers aan het woord

“Eindelijk heb ik het gevoel gehad dat ik er helemaal mocht zijn.”

“‘Zomaar’ kunnen delen met mensen die ‘zomaar’ begrepen wat ik bedoel……”

“Wat een warmte, wat een begrip, wat een herkenning en wat een erkenning.”

“Er valt nog een boel te doen, maar ik ben nu op weg.”

“De begeleiding van Titia en Albertine is zo warm en zo liefdevol – ik voelde me thuis, wat voor mij heel bijzonder is.”

Meer informatie

Workshop Dubbel Ouderverlies

Het oude loslaten

Gepubliceerd op dinsdag
Beantwoorden

Het oude loslaten, het nieuwe verwelkomen.
Het is zo gemakkelijk gezegd.
Maar doen: da’s toch weer iets anders.

Het oude loslaten

In de afgelopen tijd heb ik dat weer eens aan den lijve ondervonden. ‘Als ik met pensioen ben, kopen we een casco. Dan kunnen we dat helemaal maken zoals we dat zelf willen.’
Sinds twintig jaar hebben we een eigen plekje op Terschelling. Bijna twintig jaar onze Aquamarijn: een stacaravan met al een fors aantal jaren op de teller toen we hem konden kopen.
Vorig jaar was het zover. We kochten een casco en M. ging aan het werk. Een groot avontuur, waar de overtocht in vliegende storm afgelopen januari nog maar een deel van was.
Gewerkt heeft M.! Maanden lang. Samen met zijn maat F. Beiden een casco (De Duntep). Beiden vakmannen bij uitstek. De een metaal-man, de ander van het hout. Alleen dat al: twee vakmannen samen aan het werk zien zijn. Wat een feest! Zoveel zorg, zoveel aandacht, zoveel toewijding, zoveel doorzettingsvermogen, zoveel liefde, zoveel krachttermen.
Twee grote karren vol keuken, kachel, bed, kussen, matras enzovoort enzovoort hebben we verscheept naar Terschelling.
Intussen is onze Aquamarijn in de herfst op een ander plekje gezet, naast ons nieuwe onderkomen. Zodat we nog een plek hebben om in te leven.
En daar zit ‘m nou net de kneep. Onder de handen van M. en F. groeiden de Dunteps uit tot prachtige huisjes. Minstens tachtig keer per minuut heb ik het uitgeroepen: ‘Wat doen jullie dat goed!’
‘We kunnen er in’, roepen we regelmatig. Om vervolgens te vertrekken naar onze Aquamarijn, om daar te koken, te eten, te zitten, te slapen. ‘Kan er nog geen afscheid van nemen’, waagt de een het tegen de ander te mompelen.
Tot ik heb besloten: ‘Zo, en nu ga ik daar het bed op maken. Vannacht slaap ik in de Duntep. Ik merk wel hoever jij bent.’

Het nieuwe verwelkomen

Daar zitten we. Samen op onze prachtige nieuwe bank. Getimmerd door een vakman. Bekleed door een vakvrouw. Samen kijken we rond in ons nieuwe huis.
‘Ik mis m’n bankje’, zegt M. ietwat bedremmeld. ‘Nou ja, het zal wel wennen.’

Vroegkinderlijk trauma

Gepubliceerd op zaterdag
Beantwoorden

Marjolein van der Meer – Stichting Verlaat Verdriet – stuurde me een bericht in verband met het congres Vroegkinderlijk trauma van het Centrum Late Effecten Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering – CELEVT – op donderdag 8 oktober 2015 in de Eenhoorn in Amersfoort.

CELEVT is een adviesbureau dat zich richt op inhoudelijke en organisatorische ondersteuning van diagnostiek en traumabehandeling voor volwassenen met psychische problematiek als gevolg van Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering: langdurende en aanhoudende lichamelijke of geestelijke mishandeling, waaronder seksueel misbruik, (emotionele) mishandeling, verwaarlozing of pesten. Via haar diensten deelt zij haar kennis, ervaring en netwerk met professionals uit het werkgebied.

Onderwerp van het congres

Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering – waaronder emotionele en/of fysieke verwaarlozing en mishandeling en seksueel misbruik – gaat gepaard met hoge stress gedurende een langere periode. Dit kan leiden tot diverse psychische-, gezondheids- en sociaal-maatschappelijke problemen in de volwassenheid met een hoge negatieve impact op persoonlijke levens, de directe omgeving en de maatschappij. De aard en ernst van de gevolgen varieert met de leeftijd waarop de traumatisering begon, de relatie met de agressor, de duur en ernst van de traumatisering en de emotionele en sociale ondersteuning uit de omgeving. Er is een lineair verband tussen Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering en een scala aan psychische stoornissen. In de klinische praktijk zien we cliënten met sterk uiteenlopende symptomen die veelal horen bij verschillende combinaties van psychische stoornissen. De vraag is: hoe kan binnen deze complexiteit van psychische problematiek passende traumabehandeling plaatsvinden? 

Lees meer

Lees meer over inhoud, inleiders en workshop van dit congres.

Gids voor Verlaat Verdriet

Gepubliceerd op vrijdag
Beantwoorden

‘Een boek uitgeven is voor een man de enige manier om enigszins te snappen wat het betekent om een kind te baren’,vertelde een uitgever mij jaren geleden.
Nu ben ik geen man, en leven heb ik evenmin gebaard. Maar boeken schrijven – en uitgeven: die ervaring heb ik wel. Zo ook met mijn nieuwe boek: Gids voor Verlaat Verdriet. Een week of twee geleden kreeg ik de dummy toegestuurd, op mijn Terschellingse adres. Een voor mij nieuwe drukker – een spannend avontuur dus. Tot mijn grote opluchting was het goed. En dat was best heel spannend. In overleg met de drukker had ik iets veranderd aan de omslag, zonder daar op dat moment de vormgeefster bij te kunnen betrekken. Die verandering vond ik nodig, omdat de CD met het lied van Ingrid Schudde in het boek geplakt gaat worden.

Ik nam een weekje bedenktijd – en gaf het fiat aan de drukker. De eerste druk is onderweg.

Reacties van mee-lezers

De reacties van de mee-lezers van de Gids voor Verlaat Verdriet zijn unaniem positief
‘Geeft de problematiek helder weer, zonder poespas en vertelt ook nog dat het niet hopeloos is.’
‘Er ging een wereld voor me open.’
‘Zo logisch allemaal.’
‘Wat was het heerlijk om het te lezen.’
‘Duidelijk, consequent en zeer de moeite waard.’
‘Helend en versterkend.’
‘Dicht bij de mensen.’

 Beschikbaar

Vanaf 1 september 2015 is het boek voor verkoop beschikbaar.
Over de prijs – naar verwachting tussen € 10 en € 12 – wordt nog overlegd.

Een boek schrijven

Gepubliceerd op donderdag
Beantwoorden

‘Ik kan er wel een boek over schrijven.’
Regelmatig spreek ik mensen die, meestal met een diepe zucht over hun leven zeggen ‘Mijn leven! Ik kan er wel een boek over schrijven!’
Moeilijke levens. Bewogen levens. Levens met ingrijpende verliezen en transities. Levens die – ondanks alles – met humor worden beschreven. Interessante mensenlevens. Bijzondere mensenlevens. Gewone mensenlevens (mochten gewone mensenlevens al bestaan). Ingrijpende ervaringen. Levens-veranderende ervaringen. Moed. Strijd. Doorzettingsvermogen. Toewijding. Veranderkracht. Overwinningen.
Onverwachte perspectieven.
Zelfreflectie.
Zelfkennis.
Inzichten.
Kennis.
Inzichten doorgeven.
Kennis doorgeven.
Ervaringen doorgeven.

Het nog doen ook

Er zijn tal van redenen om te zeggen over je eigen leven: ‘Ik kan er wel een boek over schrijven.’ En het nog doen ook!
Er zijn tal van redenen om het te doen.
Je hebt gedichten geschreven, en je wilt ze graag in een mooi boek onderbrengen.
Je bent je levensverhaal aan het schrijven – en wilt je verhaal in boekvorm zetten.
Je wilt je ervaringen delen met familie. Met vrienden. Met andere mensen, van wie je het gevoel hebt dat ze kunnen leren van jouw ervaringen.
Je kunt je boek in kleine oplage uitbrengen.
Je kunt je boek in grote oplage uitbrengen.

‘Is dat niet verschrikkelijk duur?’ wordt me vaak gevraagd. Zeker: het kost wat, maar verschrikkelijk duur is het niet (meer).
‘Hoe doe je het dan met de verkoop?’ is de vraag als je van plan bent je boek te koop aan te bieden.

Uitgeven in eigen beheer

Uitgeven in eigen beheer. Het kan allemaal. Je kunt het zelf. Had je vroeger een uitgever nodig om je boek uit te geven: tegenwoordig kun je de regie over het hele proces zelf in handen nemen en houden. Je kunt ondersteuning zoeken bij het uitgeven van je boek – en vinden. Bijvoorbeeld bij www.1miljoenboeken.nl of op Heel Nederland schrijft .

Er kan veel meer dan je denkt

Oriënteer je –  er kan veel meer dan je denkt.
Je kunt een boek schrijven over je leven – en het nog zelf uitgeven ook!

Herinneringsboeken en Pro Book

Gepubliceerd op dinsdag
Beantwoorden

‘U maakt toch herinneringsboeken?’ vraagt de mij onbekende vrouw die me een paar maanden geleden belde. ‘Klopt’, zeg ik. ‘Ik werk inderdaad regelmatig met mensen die herinneringsboeken maken’. ‘Dan heb ik een mooi aanbod voor u’, zegt de vrouw op haar beurt. Ik heb het een beetje gehad met al die mensen die me bellen over een mooi aanbod dat ze hebben en reageer nogal kortaf. ‘Geen tijd, bel later nog maar eens’. ‘U kunt gaan kijken op onze site’, zegt ze nog gauw. Pro Book.

Titia en boeken maken: als dat geen kijken wordt. Ondanks mijn eerdere reactie ga ik kijken op de site van Pro Book. En zie al snel de verbinding tussen Pro Book en Callenbach. Callenbach: boekverzorgers met een lange traditie. Ik kijk nog wat rond op hun site, maar laat het vervolgens liggen.

Begin deze maand moest ik naar Zwolle om tegeltjes te halen. Toevallig zie ik dat de tegeltjesverkoop in het zelfde gebouw zit als Pro Book.
Als ik s’ochtends niemand tref in de tegeltjes-shop loop ik door naar Pro Book, waar ik allervriendelijkst word ontvangen. Nu ik er toch ben, vraag ik maar meteen aan de aanwezige dames: ‘Heeft iemand van jullie mij een paar maanden geleden gebeld?’ Ik noem mijn naam en mijn bedrijfsnaam: Bureau Funale. ‘Dat was ik’, reageert degene die mij al te woord stond. ‘Mag ik zien wat jullie te bieden hebben, nu ik hier toch ben?’. Dat mag. Ik word meegetroond naar de computer en krijg formats te zien van alle mogelijke manieren om zelf (herinnerings)boeken te maken. Zoiets als de boeken van HEMA en Kruidvat. Maar dan beter. En berekend op tekst.

Intussen is de tegeltjes-dame gearriveerd, en ik daal af naar de tegeltjes-shop, een heleboel waardevolle informatie rijker.
Gisteren werd ik gebeld door een vriendin die bezig is een boek te schrijven over haar vroeg overleden zoon. Ik vertel haar wat ik bij Pro Book heb gezien. Samen zijn we enthousiast. Ook over de mogelijkheid een workshop van een avond te doen bij Pro Book, om te leren een format te gebruiken. Wij melden ons meteen aan voor de workshop van oktober a.s.

Meer informatie

Wil je meer weten over de mogelijkheden die Pro Book jou te bieden heeft om zelf je (herinnerings)boek in een mooie vorm te zetten?
Lees dan meer op de site van Pro Book pro-book.nl

Rondom Allerzielen 3

Gepubliceerd op donderdag
Beantwoorden

‘Er worden zoveel glossies gemaakt tegenwoordig’ zegt Mary als we elkaar nader spreken over het symposium/seminar rondom Allerzielen. ‘Waarom maken jullie geen glossy bij het symposium/seminar?’
‘We maken een boekje als begeleider bij het seminar’ opperde Carin al meteen in het eerste gesprek. ‘We vragen de inleiders, en degenen die de workshops verzorgen, daar een bijdrage aan te leveren.’
Dat kan heel goed als je een drukkerij ter beschikking hebt! En een boekje: daar ben ik altijd voor te vinden. Maar een glossy (!). Zelf heb ik helemaal niets met glossies. Althans: niet om te lezen. Maar om te maken (!), da’s een heel ander verhaal, merk ik direct.
Voor mij voelt het meteen als een goed plan. Zeker als Mary zegt de interviews voor haar rekening te willen nemen. En mee te willen denken bij het vorm en inhoud geven van de glossy. Stof voor inhoud heb ik genoeg. Ik kan makkelijk meer glossies vullen ook!
Maar ja: ik hoef de uitvoering van de glossy niet te doen. Daar moet Carin enthousiast voor worden (en haar fiat aan geven!). Ik heb er alle vertrouwen in dat Carin net zo enthousiast zal zijn al ik. Maar ja: Carin heeft wel aangegeven het zo druk te hebben!

Glossy

Vlak voordat ik naar Terschelling vertrek, heb ik nog een gesprek met Carin. Ik leg haar het idee van Mary voor de glossy voor. En ja: Carin pakt het plan meteen. Even enthousiast als Mary en ik. En: toewerkend naar 2016: dat moet lukken! Dan zouden we in januari 2016 een eerste blad uit kunnen brengen.

Foto’s

‘In een glossy moet vooral ook goed en mooi fotomateriaal’, reageert Carin meteen. ‘We moeten op zoek naar fotografen die mee willen werken aan onze glossy’.

Op zoek naar fotografen

Ben je fotograaf (of ken je een fotograaf)? Wil je mee werken aan het tot stand brengen van onze glossy?
Neem dan contact op met Titia Liese via