Rondom Allerzielen 2

Ik ben enthousiast over onze plannen rondom Allerzielen en naarmate de tijd verder gaat word ik steeds enthousiaster. Wat een mooie kans om mijn beide harten (voor Verlaat Verdriet en voor boeken) een plek te geven!
Tijdens mijn tweede en derde gesprek met Carin krijgen onze ideeën verder vorm en inhoud. Dit (eerste) symposium/seminar zal gaan over ouderverlies en de helende kracht van schrijven. Over kinderen die een ouder hebben verloren door de dood, of gaan verliezen. Over volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door de dood en daarover hebben geschreven, gaan schrijven of willen gaan schrijven. Over volwassenen die hun ouder(s) hebben verloren, of gaan verliezen door de dood en daarover hebben geschreven, gaan schrijven of willen gaan schrijven.
We spreken af dat ik contact opneem met mensen die mee zouden kunnen werken aan de invulling van deze dag. Bijvoorbeeld door het verzorgen van een workshop. Onder hen Mary de Keijzer. Jaren geleden interviewde Mary ons – drie dochters-zonder-moeder – voor de radio (NPS). Wie weet heeft Mary zin, en tijd, om ons bij te staan bij het verder maken van onze plannen.

Gesprek met Mary

Ik bel Mary meteen dezelfde dag. Leg haar uit waar we mee bezig zijn en vraag haar of ze het leuk vindt mee te denken in het proces van voorbereiding. Mary reageert meteen even enthousiast als wij zijn. ‘Doe ik graag’ roept ze prompt. ‘En ik heb wel ideeën ook!’ We maken een afspraak. Binnenkort komt Mary naar me toe. Ben ik heel erg blij mee!

Niet in 2015

Intussen krijg ik bericht van Carin. ‘Het lukt me niet om al in oktober 2015 een symposium/seminar te organiseren. Er is teveel gaande in mijn werk en oktober 2015: dan moeten we nu al beginnen met de PR. Dat lukt me echt niet. Sorry, ik hoop dat je het begrijpt.’
Ik begrijp het. Was eigenlijk al een beetje nieuwsgierig hoe Carin deze klus er ineens bij kon nemen. Ik begrijp heel goed dat ze dat op korte termijn niet voor elkaar krijgt.

Allerzielen 2016

Wel betekent het, dat ik een aantal mensen die ik had gevraagd mee te werken aan de invulling van het symposium/seminar moet laten weten dat 2015 niet door kan gaan. Heel jammer om dat te laten weten aan de mensen die –  even enthousiast als ik ben – hun medewerking voor 2015 direct hebben toegezegd. Gelukkig kan ik ze zeggen dat we uit zullen wijken naar 2016.
Een datum rondom Allerzielen is toch wel een hele mooie datum voor dit symposium/seminar!

Rondom Allerzielen 1

‘Het meest heb ik gehad aan boeken van mensen die dezelfde ervaring hebben gehad als ik’ vertelt Carin Wormsbecher me tijdens ons eerste gesprek. Acht jaar geleden verloor Carin plotseling haar man Gerard. Haar man was directeur van drukkerij Wedding in Harderwijk. ‘Gerard was de drukkerij’ zegt Carin uit de grond van haar hart. ‘Toen ik weer een beetje bij zinnen was realiseerde ik me dat ik maar één ding kon doen om Gerard te eren, en dat was de drukkerij voortzetten. En zo werd ik directeur van Drukkerij Wedding.’
Geen gemakkelijke opgave in een tijd waarin drukkerijen het moeilijk hebben. Om niet te zeggen: het heel erg moeilijk hebben. ‘Ik geloof in de kracht van een gezamenlijk doel’, zegt Carin. ‘Ooit zijn we met honderdduizenden mensen naar Amsterdam (1981) en Den Haag (1982) gegaan om te demonstreren tegen de kernwapens.’ Vanuit die gedachte van gezamenlijkheid startte Carin met 1 miljoen boeken.
‘In een tijd waarin uitgevers vooral op jacht zijn naar boeken met bestseller-potentie, blijven heel veel goede boeken on-uitgegeven. Boeken die de moeite waard zijn om te lezen. Boeken die andere mensen helpen, zoals ik me geholpen heb gevoeld door de boeken die zijn geschreven door mensen die hun partner verloren’. En zo ontstond Heel Nederland schrijft.

Wat Carin en ik delen

Al pratend blijken we veel te delen.
Beiden hebben we een levens-veranderende verlieservaring omgezet om naar werk-met-hart-en-ziel. Carin in Drukkerij Wedding, ikzelf in mijn Verlaat Verdriet-werk.
Beiden hebben we een groot vertrouwen in de kracht van het delen van ervaringen. En een groot vertrouwen in de kracht van een gezamenlijk doel.
Beiden hebben we een groot boekenhart en delen we een grote liefde voor uitgeven in eigen beheer.
Beiden hebben we hart voor sociaal ondernemen. Voor delen van kennis en kunde. Voor ondernemen waarin een balans is tussen geven en ontvangen, tussen ontvangen en geven.

Rondom Allerzielen

Al snel zitten we te praten over de mogelijkheid een symposium/seminar te organiseren rondom het thema Rouw en Schrijven. Beiden zijn we enthousiast. Een nieuwe afspraak om verder te praten is meteen gemaakt. We gaan zien of we van onze ideeën plannen kunnen maken. In principe hebben we al een datum gevonden voor het symposium/seminar, in de buurt van Allerzielen 2015. Namelijk op zaterdag 31 oktober 2015.

Gids voor Verlaat Verdriet: de dummy

Ik wist dat het er aan zat te komen, en toch is het een verrassing. Ik kom thuis, en op de deurmat ligt de envelop. Ik wist dat daar twee dummies (dummy = proefdruk) van de Gids voor Verlaat Verdriet in zouden zitten. De drukker had me aangeboden twee verschillende dummies voor me te maken, zodat ik beter een keuze kan maken over de omslag van het boek. We gaan de CD van Ingrid Schudde in de Gids meezenden. Een wat steviger kaft is daarom raadzaam.

Spannend is het wel! Ik ben heel benieuwd. Hoe zal het boek er in het echt uitzien? Levert de drukker goed werk? Ik maak de envelop open, haal de beide boeken er uit, en zie in één oogopslag: het is goed!
‘Het eerste wat je ziet als je het boek openslaat is een fout’ zei mijn contactpersoon bij de drukker van het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek me jaren geleden toen ik maar bleef corrigeren. Het is niet het eerste wat ik zie, maar in tweede instantie zie ik wel iets wat ik herdruk zal gaan veranderen. Maar goed: herdruk. Daar gaat het nu nog even helemaal niet over. Eerst de eerste druk, dat is nu het meest belangrijke. En mijn besluit: terugslagflap of niet?

In verband met de vakantietijd gaan er nog wel een paar weken overheen voordat de Gids echt beschikbaar is voor verkoop.
Maar de volgende stap is gezet.
Ik heb het boek in handen gehad.
De eerste reacties zijn positief en lovend!

Uitgeven in eigen beheer

Lezers van mijn boeken hebben het mogelijk al geconstateerd: ik ben een groot voorstander van boeken uitgeven in eigen beheer. Uitgevers hebben andere motieven om uit te geven dan ik. Voor een uitgever is continuïteit van haar/zijn bedrijf – geld dus – in de eerste plaats reden om uit te geven. Voor mij is het delen en doorgeven van kennis van en inzicht in gevolgen van jong ouderverlies aanleiding tot het schrijven en uitgeven van Verlaat Verdriet-themaboeken. Ik wil zelf voor de volle honderd procent bepalen hoe een boek eruit gaat zien. Hoe omvangrijk een boek wordt. Hoe groot de oplage wordt. Hoe de inhoud eruit gaat zien. Enzovoort enzovoort.

Zo ging ik voor mijn nieuwe boek, Gids voor Verlaat Verdriet, op zoek naar een drukker, bij voorkeur in mijn buurt.
Zo kwam ik terecht bij Drukkerij Wedding in Harderwijk.
Zo maakte ik kennis met Carin Wormsbecher van drukkerij Wedding.
Zo maakte ik kennis met het boekenhart van Carin: Heel Nederland schrijft. Meteen in het eerste gesprek met Carin was er een geweldige klik tussen haar en mij. We delen een boekenhart! Binnen een uur in ons eerste gesprek bedachten we dat we samen een symposium/congres/seminar zouden kunnen organiseren rondom rouw en het schrijven/maken van (herinnerings)boeken.

Daar zijn we mee bezig.
En hoe!

Nieuwsgierig geworden? Binnenkort meer over onze plannen via mijn blog.

 

 

Gids voor Verlaat Verdriet. Wegen naar herstel

Eindelijk is het zo ver. Gids voor Verlaat Verdriet. Wegen naar herstel is naar de drukker.
Ik heb het zelf gedaan. Zelf op de knop Verzenden gedrukt. Ik weet het heel goed, en toch voelt het onwerkelijk. Het manuscript is echt weg. Nu is het wachten op de volgende stap: de dummy van de drukker toegestuurd krijgen.

Hulde aan Marieke

Hulde daarom aan Marieke, de boekvormgeefster, voor haar geduld met mij.
In oktober vorig jaar mijn vraag aan haar: wil je weer? Marieke’s antwoord: JA.
In december 2014 is het boek voor mijn gevoel klaar om naar Marieke te sturen.
Manuscript naar Marieke gestuurd.
Naar de fotograaf voor een goeie foto op de omslag.
Marieke zet het boek binnen een week in vorm.
Nadenken over de vorm: is dit wat ik wil?
Klopt het beeld dat ik voor de omslag heb gebruikt?
Naar Marieke: ik heb veel tekst veranderd/aangepast. Het hele boek zal opnieuw in vorm gezet moeten worden.
Voorstel van Ingrid: ik heb mijn lied ingezongen in een professionele studio. Zullen we een CD toevoegen aan het boek?
Reactie van mij: geweldig Ingrid! Graag!
Januari 2015, in een gesprek met vrienden weet ik het ineens. Het beeld op de omslag wordt anders. Hoe doe ik dat?
Naar de grafisch vormgeefster: Erline wil jij dat doen? Antwoord van Erline: JA.
Naar Marieke: ander beeld op de omslag.
Maart 2015, naar Marieke: andere titel.
Naar Marieke: formaat veranderen, er komt een CD in.
April 2015: naar Marieke: lig met griep in bed.
Naar Marieke: lig nog steeds met griep in bed.
Mei 2015: naar Marieke: ben nog steeds niet hersteld. Wil even helemaal niet werken.
Juni 2015: naar Marieke: er komt een subtitel. Kun je daar nog plaats voor maken?
Juli 2015: naar Marieke: ik heb nog een heleboel correcties en aanpassingen.

Het zijn zo wat complicaties op het pad van de vormgeefster – en van mijzelf, als je tegelijkertijd auteur, redacteur, corrector, ontwerper en uitgever wilt zijn.

Gids voor Verlaat Verdriet

Maar zie: er is weer een wezenlijke stap gezet.
Het boek is naar de drukker.
In verband met de vakantietijd zal de Gids voor Verlaat Verdriet begin september 2015 beschikbaar zijn voor verkoop. Over de beschikbaarheid van de Gids stuur ik begin augustus nader bericht rond.

CD

Het voorstel van Ingrid om haar lied bij het boek te voegen heeft een prachtig resultaat: inmiddels staat een doos met CD’s bij mij  thuis. Klaar om voor verzending aan de Gids toe te voegen.
Met het lied van Ingrid wil ik je graag vast kennis laten maken.

Over Leven

Op zoek naar mezelf
weggestopt gevoel
Op zoek naar mezelf
weggestopt verdriet

Ik voel me verward
Weet niet wat er gebeurt
Opeens doet het pijn
dan voel ik weer niets

Wegstoppen, negeren, ontwijken.
Aanpassen, het is mijn tweede natuur…
Ik ben het zelf

Maar ik wil niet leven puur met mijn verstand
Ik wil meer gaan leven met gevoel
Ik wil van overleven naar leven

Maar dit verlangen is ook mijn grootste angst
Te leven in mijn onontgonnen land

maar ik wil niet leven puur met mijn verstand
Ik wil meer gaan leven met gevoel
Ik wil van overleven naar leven
Ik wil van overleven naar leven
Ik wil van overleven….
naar leven!

Thuis bij mezelf
ruimte voor gevoel
Thuis bij mezelf
ruimte voor verdriet….

Drie masterclasses rond het levensverhaal

Van Titia Liese

Vorige week vrijdag ontmoette ik José Franssen. We hadden al sinds enige tijd mail-en telefooncontact, maar life-contact was er nog niet. We ontmoetten elkaar op een hete dag in Maastricht, liepen in de hitte naar de Pietersberg en hadden elkaar heel veel te vertellen.

Levensverhalen

José heeft zich gespecialiseerd in Levensverhalen. Gisteren stuurde ze me haar bericht over de drie schrijf-masterclasses die ze komende herfst aanbiedt in Roermond. Ik geef haar bericht graag aan je door.

Drie Masterclasses

De tijd, de waarheid en de leraar

2 oktober 2015

Versnellen, Vertragen, Verstillen, Vastleggen: Over de Tijd en het Levensverhaal

Tijdens deze studiedag is de Tijd ons thema. We zullen schrijven over de Tijd in ons leven, nadenken over onze eigen tijdsdecors, uitwisselen en met elkaar in discussie zijn. Ik zal vertellen over wat ik geleerd en ontdekt heb over de Tijd en het levensverhaal. Over verschillende manieren van omgaan met de tijd.

30 oktober 2015

Wat doen we met de Waarheid?: Over de Waarheid en het Levensverhaal

Op deze studiedag zullen we het thema verkennen via schrijfoefeningen, op zoek naar onze eigen waarheden.

4 december 2015

Hoe ben je een goede Leraar?: Over Lesgeven en het Levensverhaal

Hoe word ik een goede leraar? Wat is een goede leraar?
Een studiedag voor schrijfdocenten en mensen die werken met levensverhalen in groepen.

Meer informatie:

Mark Rothko

Ik druk niet mijzelf uit in mijn schilderijen, ik druk mijn niet-zelf uit. 

Mark Rothko

1903-1970
Kunstschilder
11 jaar toen hij zijn vader verloor.

Zelfportret

 

‘Familieopstelling’ helpt bij verlies

Wat als u onverwacht een geliefd mens verloor, kort of lang geleden, bewust of te jong om het u nog te herinneren?

‘Familieopstelling’ helpt bij onverwacht verlies, kort of lang geleden

Bij een plotseling overlijden gaat alles zo snel dat het afscheid voorbij is voordat het goed en wel tot u doordringt.
Gebeurde het toen u klein was, dan herinnert u het zich niet meer. Het speelt echter wel door in uw leven.
Tijdens deze informatieavond maakt u kennis met een ritueel dat u helpt uw verlies te verwerken. Het maakt niet uit of het onverwachte verlies kort of lang geleden is gebeurd. Het ritueel maakt gebruik van een manier die “familieopstellingen” wordt genoemd. Vooraf wordt uitleg gegeven over hoe het werkt. Als aanwezige kunt u er voor kiezen om mee te doen aan de opstelling of rustig aan de kant toe te kijken en het mee te beleven.

Bijzonderheden

Wanneer

Dinsdag 23 juni 2015

Waar

Crematorium Steenbrugge / Deventer
Raalterweg 29
7431 PA  Diepenveen

Tijd

Zaal open 19.00 uur
Start programma 19.30 uur
Einde programma 22.00 uur

Kosten

De toegang is gratis

Aanmelden

Aanmelden voor deze avond kan via de site van Yarden

Sterk en volwassen: een praktijkvoorbeeld

Steeds vaker kom ik het tegen in mijn praktijk, de Verlaat Verdriet-ers die zo zijn vastgelopen dat ze geen andere mogelijkheid meer zien dan hulp te zoeken. Verlaat Verdriet-ers die zich onmiddellijk, in het eerste gesprek met de hulpverlener, niet gehoord, niet gezien, niet serieus genomen, afgewezen en gekleineerd voelen (terwijl de hulpverlener naar alle waarschijnlijkheid de bedoeling heeft gehad de hulpvrager juist een hart onder de riem te steken). Zo ook S. Enkele maanden geleden nam ze contact met me op. S., nu midden 20, verloor als kind haar beide ouders. Ze heeft gevochten als een leeuw om zich staande te houden, en zo goed en zo kwaad als dat ging haar opleiding af te maken. In het eerste jaar van haar studie begon haar lijf te protesteren. Kleine en grotere ongelukjes ‘overkwamen’ haar, ze ontwikkelde zware migraine. Ook psychisch kreeg ze steeds meer klachten. Studeren lukte niet meer. Ze besloot zich aan te melden voor hulp.

Je hebt het tot nu toe prima gered

Zo kwam S. bij een psychiater terecht. Hij hoorde haar aan. Zijn conclusie deelde hij haar al snel aan haar mee: ‘Je hebt je tot nu toe prima gered. Er is niets met je aan de hand’. Volkomen beduusd verliet ze de praktijkruimte. ‘Dan zal ik wel gek zijn’, bedacht ze en probeerde haar leven zoals het was geweest voor ze vastliep weer op te pakken. Dat mislukte volkomen, maar hulp vragen: dat durfde ze eigenlijk niet meer. De reactie van de psychiater was als een koude afwijzing bij haar binnen gekomen. Uiteindelijk, na een zoektocht op het web vond ze mij. En nam, gelukkig, contact met me op.

Sterk en volwassen

‘Ik zie een sterke vrouw tegenover me zitten, die het verlies van haar vader heel volwassen heeft verwerkt’, zegt de huisarts tegen M. M, eind 20, verloor op haar 15e haar vader. Ze had zich bij de huisarts gemeld omdat ze vast was gelopen. Ook zij ging naar de huisarts omdat ze voelde dat dringend hulp nodig had om niet te verzanden en nog verder vast te komen zitten. Ook M. voelde zich niet gehoord, niet gezien en niet serieus genomen door de huisarts. ‘Als er nog eens iets is, mag je terugkomen, hoor’, zei de huisarts bij het afscheid. Desondanks voelde M. zich afgewezen. Geraakt op één van de meest kwetsbare Verlaat Verdriet-gebieden: je afgewezen voelen. Ook zij durft niet opnieuw naar de huisarts te gaan. Bang dat ze weer afgewezen zal worden.

Ervaringen

Ken je deze of een soortgelijke ervaring? Je kunt reageren via deze blog, of, als je dat prettiger vindt direct naar mij: .
Ervaringen zijn welkom en helpen ons met deze ervaringen iets te doen.

 

Vijfentwintigduizend namen

Ongeveer de helft van het aantal mensen dat contact met me zoekt in verband met Verlaat Verdriet, verloor als kind een ouder als gevolg van kanker. Het Koningin Wilhelminabos in Dronten is mij dus zeker niet onbekend. Integendeel. Ik kom er met enige regelmaat met Verlaat Verdriet-ers, en ook ik plantte daar een aantal jaren geleden een boom ter nagedachtenis aan mijn moeder en liet haar naam en haar sterfdatum graveren in één van de glazen platen.

Vandaag was ik er weer.
Deze keer met S. S., nu midden dertig, verloor 20 jaar geleden haar vader als gevolg van kanker. S. overweegt dit jaar een boom te planten voor haar vader, en zijn naam in één van de glazen platen te laten graveren. Ze heeft zich grondig georiënteerd en de mogelijkheden rond het Wilhelminabos en de boomplantdag op het web opgezocht.
‘Weet je wel dat het dit jaar (2015) voor de laatste keer mogelijk is?’ vraag S. mij. Nee. Dat weet ik niet. Geen idee gehad van het feit dat dit prachtige initiatief van het KWF, Staatsbosbeheer en de Nationale Boomplantdag eindig zou zijn. Een beetje logisch is het wel. Inmiddels zijn alle bospercelen beplant (en dat zijn er al meer dan in het oorspronkelijke plan was opgenomen).

We lopen wat rond op de gedenkplaats. Die ligt er prachtig bij. Omgeven door de aangeplante bomen die inmiddels gedurende vijftien jaar boomplantdagen zijn geplant – en gegroeid!. Het is er stil. En groen.
Het raakt me als ik zie hoe in de loop van de jaren in stilte (althans: op deze plaats is het stil) een compromis is gegroeid tussen het oorspronkelijke plan de glazen platen zonder meer in het gras te plaatsen en de mensen voor wie deze gedenkplaats betekenis heeft gekregen. De mensen die graag op deze plaats hun eigen tekens voor hun dierbaren achter willen laten – en dat ook deden. En doen. Aan de voet van de glazen platen zijn nu piepkleine ’tuintjes’ aangelegd. Daar groeien en bloeien plantjes, groeien kleine struikjes, staan lichtjes en andere voorwerpen die getuigen van een klein ritueel.

‘We moeten het doorgeven dat er dit jaar voor de laatste keer de mogelijkheid is om mee te doen aan de boomplantdag in het Wilhelminabos’, besluiten we. ‘We moeten het doorgeven aan alle mensen die het eigenlijk al zo lang van plan zijn, maar die het nooit werkelijk hebben gedaan. En die het toch, eigenlijk, nog steeds zouden willen doen.’

Vijfentwintigduizend namen staan er op de glazen platen. Vijfentwintigduizend bomen zijn er geplant. Dit jaar is je laatste kans om je voornemen op deze plaats ten uitvoer te brengen.

Kijk voor meer informatie over de mogelijkheden op de website: www.wilhelminabos.nl
En geef het op jouw beurt alsjeblieft door aan alle mensen van wie jij weet dat het voor hen belangrijk is om dit te weten.