• | | | |

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen

    DoorTitia Liese

    Het warme bad

    Het warme bad van de Kenmerkende Patronen. En het warme bad van de ontmoeting met ervaringsgenoten. Ervaringsgenoten brengen onder woorden wat je zelf nooit onder woorden kon brengen. Jij brengt onder woorden wat zij nooit onder woorden konden brengen. Samen kom je tot de verrassende conclusie: ZIE JE WEL, WE ZIJN NIET GEK!

    Ervaringsgenoten ontmoeten

    Ervaringsgenoten ontmoet je in levenden lijve, bijvoorbeeld tijdens de Verlaat Verdriet-workshops. Tijdens de schrijfretraite De weg van liefde. Of tijdens symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.

    Ervaringsgenoten lezen

    Ervaringsgenoten ontmoet je ook in boeken. In romans. In (literaire) thrillers. Biografieën. Autobiografieën. Of in levensverhalen. Dan kan het bij het lezen helpen de taal van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers te kennen. Je bent dan voorbereid. Herkent de thema’s. Voelt je erkend. Wat je leest gaat op een bijzondere manier voor je leven. Om je hierbij te helpen breng ik de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet nog eens onder je aandacht. Print ze vooral uit. Leg ze naast je boek. Je leest dan een heel ander boek dan je gelezen zou hebben als je je niet bewust bent van de meest bekende Verlaat Verdriet-thema’s. Van de taal van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers.

    Tip

    In mijn blogs plaats ik regelmatig titels van boeken met opvallend veel Verlaat Verdriet-thema’s. Ik wens je veel leesplezier met deze bijzondere vorm van het warme bad. Je leest mijn blogs op mijn site.

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

      • Je altijd aanpassen
      • Niet om kunnen gaan met grenzen
      • Abrupt de verbinding kunnen verbreken
      • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid
      • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen
      • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst
      • Moeite hebben met ruimte innemen
      • Altijd geven
      • Moeite hebben met intimiteit
      • Gehinderd worden door verliesangsten

    Kenmerkende patronen 2

      • Je anders voelen dan andere mensen
      • Onverschilligheid
      • Weinig incasseringsvermogen hebben
      • Altijd zorgen voor anderen
      • Je vaak afvragen wat ‘missen’ eigenlijk is
      • Er van buiten stoer en zelfstandig uitzien, maar van binnen een zwart gat voelen
      • Angst voor eigen ouderschap
      • Niet kunnen ontvangen
      • Gehinderd worden door angsten voor verandering
      • De lat altijd heel erg hoog leggen

    Kenmerkende patronen 3

      • Angst niet ouder te worden dan je moeder/je vader werd
      • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen
      • Geen hulp kunnen vragen
      • Altijd alles onder controle houden
      • Geen afscheid kunnen nemen
      • Gezondheidsproblemen
      • Geen of weinig besef hebben van eigen kwaliteiten
      • Niet kunnen genieten
      • Een scheiding in jezelf voelen tussen gevoel en verstand
      • Geen basis onder je bestaan voelen

    Kenmerkende patronen 4

      • De neiging hebben tot bagatelliseren van het verlies van je ouder
      • Geen kritiek kunnen incasseren
      • Leven vanuit een gevoel van tekort
      • Twijfel aan je bestaansrecht
      • Altijd waakzaam zijn
      • Autoriteitsproblemen
      • Angst voor het cascade-effect
      • Geen complimenten kunnen incasseren
      • Je snel buitengesloten voelen
      • Weinig of geen gevoel van eigenwaarde hebben

    Doen

    Zelftests

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

     

  • | | |

    Ik kreeg tranen in mijn ogen

    DoorTitia Liese

    Ik kreeg tranen in mijn ogen

    Gisteren kreeg ik, ter goedkeuring, de brief die rond gestuurd gaat worden naar leden van kerkgenootschap De Ontmoeting in Nunspeet. De plek waar we op 2 maart a.s. te gast zijn met ons symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis. Ik kreeg tranen in mijn ogen bij het lezen van deze brief. Graag wil ik met jullie delen hoe welkom we daar zijn. Hoe het komt dat we te gast zijn in een kerkgebouw met de naam De Ontmoeting. Hoeveel steun er voor ons, Verlaat Verdriet-ers, is vanuit deze kerk. Hoe we ons daar gezien kunnen voelen. Begrepen. De brief zegt voldoende. Ik deel hem graag met jullie.

    Brief

    De Ontmoeting geeft gelegenheid om mensen op het podium te zetten die een boodschap hebben voor de samenleving en waarvan de missie past bij de missie en visie van De Ontmoeting.

    Verlaat Verdriet is een groep volwassenen die met elkaar delen dat ze voor hun 20e levensjaar hun ouder(s) verloren hebben. De gevolgen hiervan ervaren ze hun leven lang. De erkenning en het hanteren van het effect van dit verlies staat centraal in de samenkomsten en symposia. Helaas is de problematiek die veel van deze volwassenen in de loop van hun leven hebben ontwikkeld een nog steeds onderbelichte problematiek.

    Vandaar onze inspanningen om deze problematiek meer zichtbaar te maken. De fototentoonstelling in ons  kerkgebouw van Rosa van Ederen, twee jaar geleden over het onderwerp ‘16 x Ver(t)rouwen’ was eveneens gebaseerd op dit verdriet. In april en mei is er in De Ontmoeting de tentoonstelling ‘Nesten’ van Elly Binkhorst waarin ook het thema van Verlaat Verdriet een grote rol speelt.

    Ap Dijksterhuis

    Albert Jan (Ap) Dijksterhuis (Zutphen, 12 november 1968) is een Nederlandse psycholoog, ondernemer, spreker en schrijver en voormalig hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij zal een lezing geven over zijn ervaringen van vroegtijdig verlies van ouders. Over dit onderwerp heeft hij ook gepubliceerd.

    De Ontmoeting

    De Ontmoeting biedt op 2 maart onderdak aan het symposium van Verlaat Verdriet. Het is opgebouwd uit een open en besloten deel. Gemeenteleden en gasten kunnen deelnemen aan het open deel (lezing en gelegenheid vragen te stellen) met Ap Dijksterhuis. De lezing begint om 10 uur. Vanaf half tien kunt u binnenlopen in de kerk.

    Besloten gedeelte

    Na de pauze tot 11.30 uur begint het besloten deel. De betalende deelnemers van Verlaat Verdriet nemen hieraan deel. Zij kunnen in gesprek gaan met Ap Dijksterhuis en hebben ’s middags een schrijfworkshop.

    Lydia

    Voor Verlaat Verdriet-ers die tijdens de Verlaat Verdriet-workshops overnacht hebben in het appartement bij Lydia en Arnold: het is vooral te danken aan het pleidooi en de praktische inzet van van Lydia, bestuurslid van De Ontmoeting, dat wij gebruik mogen maken van dit kerkgebouw.  Lydia zag in de afgelopen jaren zoveel deelnemers van de workshops. Hoorde hun ervaringen. Zag wat de workshop met hen deed. Mijn tranen – van vreugde – betreffen vooral ook Lydia. Lydia, dank voor jouw inspanningen. Niet alleen vooraf, maar ook nu tijdens de voorbereidingen van het symposium.

    Verdriet
    Verlaat Verdriet
    Verlaat Verdriet verwerken
    Samen in De Ontmoeting
    Symposium 

    Meer informatie over het symposium

    Aanmelden

    Meld je aan voor dit symposium dat steeds meer een heel bijzondere ontmoetingsdag aan het worden is symposium@verlaatverdriet.nu 
    NB: vermeld je naam op je aanmeldingsmailtje.

    Meer lezen

    Workshop Verlaat Verdriet

  • | | | | |

    HERLEEF – act van Tamar bij het symposium van 2 maart a.s.

    DoorTitia Liese

    Herleef

    Een heel mooi nieuwtje voor ons allemaal. Tamar van der Steen deelt haar act HERLEEF met ons in het besloten deel van ons symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op 2 maart aanstaande.

    Ja, ik wil

    Vorige week zag ik de aanmelding van Tamar voor het symposium van 2 maart a.s. Ontmoeting met Ap Dijksterhuis. Meteen wist ik het. Stuurde een mailtje naar Tamar. ‘Tamar, sinds 2017 heb ik me 1000 keer afgevraagd: zou Tamar het nog doen? Zou Tamar haar act nog doen? Ik zou er 1000 keer spijt van hebben als ik je nu niet meteen zou vragen: wil je jouw act nog een keer doen voor het symposium op 2 maart? Tot mijn grote vreugde reageerde Tamar met een mailtje aan mij: JA, ik wil.

    Vanochtend hebben we elkaar gesproken aan de telefoon. Zaterdag a.s. komt Tamar naar Nunspeet. Samen gaan we kijken in het gebouw waar het symposium plaatsvindt. Zodat Tamar precies weet waar ze optreedt. Hoe het werkt met geluid. Of de piano dienst kan doen. Hoe het zit met de mogelijkheid om deze keer opnames te maken van haar optreden.

    Tamar

    Nog steeds wordt er over gepraat door Verlaat Verdriet-ers die aanwezig waren bij symposium ZEER in 2017. De act van Tamar. De act die ze speciaal schreef, en samenstelde, voor het symposium van toen. Wat HERLEEF deed met de Verlaat Verdriet-ers in de zaal. Ik hoor het nog regelmatig.
    Die deurbel….
    Dat vergiet….
    Die muur….
    De adembenemende manier waarop Tamar haar act deed. Of beter gezegd: hoe Tamar, die in haar hele vroege jeugd haar vader verloor door overlijden, haar act was.

    Tamar weer in ons midden

    Meer dan verheugd kan ik je dus laten weten: ook bij symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is Tamar weer in ons midden. Ze treedt weer voor ons op. Met de act waarmee ze in 2017 zoveel indruk maakte. Tamar, dank je wel dat je ervoor kiest weer in ons midden te zijn.

    Aanmelden

    Meld je aan voor dit symposium dat steeds meer een heel bijzondere ontmoetingsdag aan het worden is symposium@verlaatverdriet.nu 
    NB: vermeld je naam op je aanmeldingsmailtje.

    Meer informatie over het symposium

  • | | |

    Bericht aan mijn lieve pap

    DoorTitia Liese

    Bericht aan mijn lieve pap

    Afgelopen herfst deed Corine mee aan de workshop Verlaat Verdriet. Al voor de workshop was ze begonnen aan een bericht aan haar vader. Haar deelname aan de workshop inspireerde Corine om het bericht nog eens te bekijken. Er aan te schaven. Nog wat puntjes op de i te zetten. Bij de Terugkomdag las Corine haar Bericht aan mijn lieve pap voor. Het kwam bij ons allemaal binnen.

    ‘Je mag het bericht delen met andere Verlaat Verdriet-ers. Ik hoop dat mijn brief anderen mag helpen.’ mailde Corine me. Ik deel het bericht van Corine aan haar vader op deze plek graag met jullie. Corine: dank je wel!

    Lieve pap,

    Toen ik jou op 7-jarige leeftijd verloor, had ik geen besef van de omvang daarvan. Ik kon nog lang niet overzien wat voor een grote rol jouw vroege dood in mijn verdere leven zou gaan spelen.

    Na jouw overlijden, in maart 1973, nam het leven zijn aanvang weer en gingen we door met opstaan, slapen, eten, naar school gaan en spelen, alsof er niks gebeurd was. Althans, zo leek het…

    Anders

    Pas veel later snapte ik waarom ik in die tijd slecht kon slapen, enge dromen had, in mijn bed plaste. Waarom ik diep verdrietig bij een vriendinnetje wegging toen zij met haar vader knuffelde. Waarom ik soms een beetje dwars was op school. Mijn prestaties kelderden. En waarom ik mij anders voelde dan mijn leeftijdsgenootjes.

    Pas veel later begreep ik ook dat er voor ons als kinderen iets was weggevallen. De veilige basis van een vader en moeder die er voor ons en voor elkaar waren. Van ons en van elkaar hielden. Voor ons zorgden. En ons aan de hand mee de wereld in namen.

    Veilige thuishaven

    Hoe kon ik toen beseffen dat onze veilige thuishaven was gehavend en dat de dingen niet meer vanzelfsprekend zouden zijn. En dat mijn lieve moeder met al haar verdriet alleen de kapitein op ons schip was geworden. En voor de bijna onmogelijke taak stond haar zes kinderen alleen op te voeden en aan te sturen op de toen zo woeste golven van het leven.

    Want dat leven ging door maar het was anders dan daarvoor pap. Er werd niet veel over je gepraat, wat blijkbaar langzaam went als kind. Ik paste me daaraan aan. Toen ik ouder werd vond ik het moeilijk om over je te beginnen. Naar je te vragen of überhaupt over jouw dood te praten. Alhoewel ik dat wel wilde.

    Gemis

    Het gemis sloeg voor de rest van mijn leven een gat in mijn hart. Als jong kind. Maar ook als puber, jonge vrouw én bij het bereiken van de magische leeftijd van 33. De schamele leeftijd die jij maar mocht behalen pap.

    Vaak heb ik me afgevraagd: hoe had hij? Hoe vond hij? Bij het behalen van mijn diploma’s. Mijn relatie met Ton – hadden jullie het met elkaar kunnen vinden? Uit huis gaan. Het kopen van ons huis. Het klussen. De geboorte van onze dochters, jouw kleindochters. Het verdrietige besef dat jullie elkaar nooit zouden leren kennen. En bij tal van andere ogenschijnlijk kleine momenten in mijn leven heb ik me vaak afgevraagd: hoe had hij? Hoe vond hij?

    Lijk ik op je?

    Daarnaast: hoe had je er uitgezien toen je ouder werd? Lijk ik op je in karakter of uiterlijk? Hoe was onze relatie geweest? Wat had je voor werk gedaan? Hoe stond je in het leven? Wat had je ons nog kunnen leren? Zoveel vragen en verlangens. Maar geen antwoorden en vervulling.

    Ik heb ook heel lang een soort van fascinatie gehad in mijn denken van vóór 1973 en ná 1973. Over wat jij wel, en niet meer hebt meegekregen in je leven. En met muziek ontdekte ik dat ik melancholisch werd bij sommige nummers. En pas later inzag dat deze uit begin jaren zeventig kwamen. Zoals ‘Ben’ van Michael Jackson. ‘Eres tu’ van Mocedades. En ‘Un canto a Galicia’ van Julio Iglesias. En begreep dat dat te maken moest hebben met mijn verdriet van toen.

    Tranen

    Inmiddels heb ik leren begrijpen en benoemen wat jouw vroege dood voor mij heeft betekend pap. Ik heb het verlaat verdriet stapje voor stapje toegelaten en de verlate tranen gehuild. Hoe lastig en pijnlijk soms ook. Ik heb stapje voor stapje geleerd dat dat goed is. Dat het opruimt en helderheid geeft in mijn leven van nu.

    Inmiddels ben ik 58 en beginnen de dingen steeds meer op zijn plek te vallen. Het heeft het me ergens ook sterker gemaakt. Al had ik natuurlijk liever gehad dat we samen op hadden kunnen lopen al die jaren. Maar dat is helaas niet hoe het is gegaan.

    Jouw dochter

    Het gaat me goed pap. Ik neem je mee in mijn hart. Jij zal altijd een stukje van mij zijn, en ik van jou. En met ons eerste kleinkind op komst, jullie vijfde achterkleinkind, geven we ook jouw leven weer een stukje door. Hierdoor blijf je, ook al ben je niet echt hier, toch een beetje bij ons.

    Ik hou van jou pap, en ik ben blij dat jij mijn vader bent!
    Liefs, je dochter Corine

    Doen

    Workshop Verlaat Verdriet

    Lezen