• | | | |

    Levensverhalen: mens in tijd en ruimte

    DoorTitia Liese

    Levensverhalen: mens in tijd en ruimte

    Vorige week plaatste ik mijn blog De schoonheid van littekens, waarin ik schreef over twee (jonge) mannen. De een kunstenaar Levi van Veluw. De andere schrijver/filosoof Daniël Schreiber. Beiden op hun eigen manier gefascineerd door levensverhalen in tijd en ruimte. Ik beloofde een vervolgblog.

    Labyrinth of memories

    Labyrinth of memories is deel van de heel bijzondere expositie van Levi van Veluw in Singer Museum Laren. Niet alleen ik, maar veel bezoekers met mij raakten onder de indruk van het werk van Levi van Veluw. De tomeloze werk-kracht waarmee hij uitdrukking geeft aan zijn verlangen gevoelens zichtbaar en ervaarbaar te maken. Onder de indruk van de manier waarop hij niet alleen zichzelf een plaats geeft in tijd en ruimte, maar ook de mens. De ander. Ik kan je alleen maar aanraden – als het je lukt – deze expositie te gaan zien. Zelf te ervaren wat zijn werk doet met jou.

    Thuis

    Samenvallend met mijn bezoek aan Singer Museum lees ik het boek van filosoof Daniël Schreiber Thuis. Een citaat uit dit boek wil ik graag in deze blog over Levensverhalen: mens in tijd en ruimte met je delen.

    Citaat

    ……’Misschien draait het bij de zoektocht naar een thuis ook wel precies daarom: dat je het goed genoeg doet en dat het thuis dat je voor jezelf vindt goed genoeg is voor je eigen leven. Ons innerlijke leven wordt voor een belangrijk deel bepaald door de levenspaden die we niet verwezenlijken, door verlangens naar de levens die we in theorie zouden kunnen leiden’…….

    ……Soms willen we iemand anders zijn, iemand die vrij is van pijn en angsten, vrij van eenzaamheid en terugkerende problemen. Soms willen we iemand zijn die een ander leven op een andere plek leidt. We moeten op een gegeven moment leren accepteren dat deze fantasieën bij ons horen. Net als onze beperkingen, zwaktes en verschillende vooronderstellingen die we over het leven hebben, horen ze bij ons leven – of we het willen of niet’…….

    ……..’Zulke fantasieën ervaren we alleen als iets tragisch zolang we ze niet in ons leven integreren. Maar als dat ons wel lukt, zijn ze alles behalve problematisch. Integendeel: zonder die fantasieën zouden we niet groeien…. ‘

    ……’Het zal ons in staat stellen het leven dat we hebben zo goed mogelijk te leven. Een thuis kan goed genoeg zijn, zelfs wanneer het niet beantwoordt aan de voorstellingen die we ooit van ons leven gemaakt hebben, zelfs als er soms donkere periodes zijn.’…..

    …..’Misschien zijn we eigenlijk, veel vaker dan we zelf geloven, al daar waar we moeten zijn.’…. 

    blzz 161-163

    Lees meer

  • | |

    Geerte Cammeraat: Water-Stilte-Quest in augustus 2024

    DoorTitia Liese

    Geerte Cammeraat

    Vorige week kreeg ik een berichtje van Geerte Cammeraat met de vraag of ik de Water-Stilte-Quest – die ze in augustus in samenwerking met Isabelle Vitoz aanbiedt – zou willen delen in mijn netwerk. Verlaat Verdriet-ers die mij al langer volgen weten dat ik jarenlang intens en intensief heb samengewerkt met Geerte, onder meer in onze jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet. Isabelle Vitoz was deelneemster aan een van de eerste jaartrainingen.

    Na een samenwerking van ruim tien jaar in onze jaartraining was het voor ons beiden tijd om onze wegen in andere vormen te vervolgen. Contact hebben we altijd gehouden, ook als ons contact op een lager pitje stond. Vanochtend spraken we elkaar aan de telefoon. Zoals altijd met ons het geval is geweest: ook als we niet samenwerken blijken onze levens- en werkthema’s synchroon te lopen. Geerte in haar sjamanistische werk, ikzelf in mijn Verlaat Verdriet-werk. Met liefde geef ik daarom de Water-Stilte-Quest van Geerte aan je door.

    Water-Stilte-Quest

    Wil je dieper op onderzoek in een meerdaagse retraite naar hoe jij:

    • met jouw hoofd tot rust komt;
    • met meer bezieling en balans in het leven kunt staan;
    • jezelf een veilige basis kunt geven;
    • je dieper kunt verbinden met de natuur;
    • met mildheid en zachtheid leert kijken naar jezelf;
    • jezelf volledig lief kunt hebben;
    • meer kunt gaan genieten in het moment?

    Vier dagen en nachten in stilte. Met de spiegeling en stroming van het water in de natuur. Dicht bij jouw stroom, dicht bij jouw natuur. Gewaar worden hoe het leven door jou heen stroomt. Waar het stagneert en hoe de spiegeling jou ten diepste mag raken. Vier dagen en nachten leven en slapen rond het water. Samen een gemeenschap vormen. Met jezelf zijn, met elkaar zijn, de stilte laten spreken. Ondersteund door afgestemde ceremonies. Laat jezelf inspireren, voeden en koesteren. In de bedding van de gemeenschap. Water Stilte Quest van 3 – 9 augustus 2024

    Isis Sofia

    We vertoeven met het basiskamp op een prachtig ongerept stuk natuur van het landgoed van Isis Sofia in het buitengebied van Dalfsen. Hier is ruimte om je shelter op te zetten, in stilte samen te komen aan het water. Ceremonies en meditaties te doen. Geraakt en gevoed te worden.

    Ervaringen in het afgelopen jaar

    • ‘Vier dagen op mezelf in stilte in de natuur om dichter bij mijn bron – bij mezelf – te komen. Me dagelijks verbinden met het water en me door de natuur laten spiegelen. Een reis naar binnen.’
    • ‘De kracht van de stilte in mezelf opnieuw ontdekken. Het verblijf in de natuur, de dagelijkse rituelen bij het water.’
    • ‘In verbinding met mezelf, met elkaar. Het heeft me dichter bij mezelf gebracht. Ik voel me krachtiger, meer in mezelf; neem mezelf meer serieus en hoef me niet meer met anderen te vergelijken.’
    • ‘Een prachtig, creatief en inspirerend avontuur met elkaar in bijzonder liefdevolle begeleiding.’

    Lees meer

    NB

    De Water-Stilte-Quest is geen aanbod specifiek voor Verlaat Verdriet-ers.
    De Water-Stilte-Quest is wel aanbod specifiek voor vrouwen.

  • | |

    Dochter van twee Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Vorige week op Terschelling ontmoette ik Alberta. Meer dan tien jaar geleden was Alberta deelneemster aan de biografische cursus De reis van je leven op Terschelling die ik indertijd gaf, samen met ritueelbegeleidster Marijke Serné.

    Vader

    Alberta, nu 70+, verloor niet zelf jong een ouder, maar is de dochter van twee Verlaat Verdriet-ers. Haar vader verloor als heel jong kind zijn vader. Hij bleef achter met zijn moeder en zijn broertje. Abrupt werden beide nog zo jonge kinderen uit huis geplaatst. De vader van Alberta kwam terecht in een liefdeloos, hardvochtig pleeggezin waar hij opgroeide tot een zwaar beschadigde, kwetsbare en emotioneel gehandicapte man. Zijn moeder en zijn broertje heeft hij nooit meer gezien.

    Moeder

    Haar moeder verloor als heel jong kind haar moeder. Ze werd geboren in een samengesteld gezin waar al eerder ingrijpende verliezen waren geleden. Na de lagere school moest haar moeder als dienstmeisje de kost verdienen. Ook zij was zwaar beschadigd, emotioneel instabiel, met een kwetsbare fysieke gezondheid.

    Alberta

    Na de geboorte van Alberta volgden in rap tempo nog zes andere kinderen. Zoveel mogelijk kinderen, was de mening van de pastoor. De kwetsbare geestelijke en fysieke gezondheid van de moeder, die haar ongeschikt maakten om zo’n groot gezin te runnen, was van ondergeschikt belang. Haar moeder leunde zwaar op Alberta, haar oudste kind. Vanaf haar aller-vroegste jeugd werd Alberta belast met taken die ze helemaal niet aankon.

    De reis van je leven

    In de week van De reis van je leven was me al duidelijk geworden hoezeer Alberta had geleden als kind van twee zwaar beschadigde Verlaat Verdriet-ers. Hoeveel invloed dat heeft gehad op haar moeizame leven. ‘De reis van je leven is voor mij het begin geweest van mijn zoektocht. De zoektocht naar ‘wie ben ik eigenlijk’ vertelt Alberta me als ik haar spreek op Terschelling. ‘Wie was mijn vader? Wie was mijn moeder? En wie ben ik? Meer dan tien jaar heb ik gewerkt om de puzzelstukjes bij elkaar te zoeken. In de loop van die jaren schreef ik aan mijn verhaal. Mijn levensverhaal. Wil je het lezen?’

    Terug van Terschelling vind ik het boek van Alberta in mijn brievenbus. Ik ben gaan lezen. Herken haar verhaal uit De reis van je leven. Haar moeizame leven. Lees over de helende werking van de puzzelstukjes die in elkaar zijn gelegd. Die woorden hebben gekregen. Betekenis. ‘Ik had niet durven hopen dat het werken aan de verhalen me zo zou helpen en me zoveel moois zou brengen’ schrijft Alberta in haar nawoord.

    Lees meer

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving, blz 181 e.v.
    Bestellen 

    NB

    In verband met de privacy is dit bericht met aanpassingen geanonimiseerd.

  • | | |

    Jong ouderverlies, educatie en cultuur

    DoorTitia Liese

    Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen veel meer dan die ouder alleen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Vertrouwen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook educatie van de ouder die is overleden. Ze verliezen ook de cultuur van de ouder die er niet meer is.

    Educatie en cultuur

    Je verliest de educatie en de cultuur van jouw overleden ouder. Je verliest de manier van opvoeden van jouw overleden ouder. De kennis. De kunde. Haar/zijn interesses. Haar/zijn levensovertuiging. Geloofsovertuiging. Politieke opvattingen. Sport. Kunst. Liefde voor boeken. De liefde, de zorg, de aandacht van de ouder die er niet meer is. De normen en de waarden die belangrijk waren voor jouw overleden ouder. Wat vond jouw overleden ouder belangrijk in het leven. Wat betekende jij voor jouw overleden ouder. En wat wilde jouw overleden ouder doorgeven aan jou. Wat betekende de manier van opvoeden van jouw overleden ouder voor jouw gevoel van eigenwaarde. Voor jouw identiteit. Jouw gevoel van bestaansrecht. Voor jouw zelfvertrouwen.

    Mijn vader

    …. ‘Mijn vader had een werkplaats in de grote schuur naast ons huis. Altijd was ik bij hem te vinden als hij daar aan het werk was. Hij leerde me alles over gereedschap. Over hoe je dingen moet doen. Hoe je dingen moet maken. Ik was 9 jaar toen hij plotseling overleed.’….. 

    Mijn moeder

    ….. ‘Mijn moeder overleed toen ik 12 jaar was. Ze is lange tijd ziek geweest. Gezinsverzorgsters kwamen en gingen. Anderhalf jaar na het overlijden van mijn moeder kwam de nieuwe vrouw van mijn vader bij ons in huis. Zij wilde in nieuwe start maken. Er kwamen nieuwe meubels in huis. Wat van mijn moeder was geweest verdween. Waarheen? Ik heb geen idee.’……..

    Om over na te denken

    • Hoe was de samenstelling van jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder;
    • Welke plaats nam jij in;
    • Omschrijf in een paar zinnen de gezinscultuur in jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder (als je te jong was voor eigen herinneringen probeer dan op een andere manier kenmerken te achterhalen van de gezinscultuur voor het overlijden van jouw ouder);
    • Noem drie waardevolle overtuigingen voor het leven die jij leerde van jouw overleden ouder;
    • Welke veranderingen vonden plaats in jouw gezin van herkomst na het overlijden van jouw ouder;
    • Wat betekenden die veranderingen voor jou?
    • Wat betekenen die veranderingen in jouw leven van nu?

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Zien

    Rouw kent geen tijd: Het mijnenveld