• | | | |

    Altijd op zoek naar haar vader: Judith de Kom (93)

    DoorTitia Liese

    In de Volkskrant van dit weekend (21/22 september 2024) een interview met Judith de Kom (93, 13 jaar toen ze haar vader verloor): Altijd op zoek naar haar vader.

    Citaat 1

    Een leven lang was Judith de Kom (93) bezig met haar vader, schrijver en verzetsheld Anton de Kom, die in 1945 in concentratiekamp Neuengamme overleed. Nu is er een boek met haar herinneringen aan hem…..

    Citaat 2

    …….. Het is een raar besef dat ze haar vader Anton de Kom al meer dan tachtig jaar niet gezien heeft. Ze weet niet meer hoe hij rook, of hoe zijn stem klonk. En toch zit haar vader nog altijd in alles wat Judith de Kom (93) doet. Een leven lang was ze bezig met de man die voor anderen een icoon werd, maar die ze zelf als dochter maar veertien jaar meemaakte: Anton de Kom, schrijver, verzetsheld, in 1898 geboren in Paramaribo, Suriname en in 1945 gestorven in concentratiekamp Neuengamme. Ze verdiepte zich in zijn verhaal, in zijn werk, en gaf als voordrachtskunstenaar overal ter wereld lezingen over hem. En nu is er haar boek Ik omhels je onafgebroken.…..  

    Citaat 3

    ……. Ze bewaart nog steeds haar poesiealbum, waarvan haar vader de eerste bladzijde beschreef. Het boekje valt na ruim tachtig jaar bijna uit elkaar. Maar De Koms ragfijne handschrift is nog duidelijk leesbaar. Geen gedichtje over rozen die verwelken en schepen die vergaan, maar een serieus vers met als titel: ‘Suriname, ons vaderland.’…..

    Lees meer

  • | | |

    Gedicht van Wislawa Szymborska: Grote pret

    DoorTitia Liese

    Wislawa Szymborska

    Vandaag kwam ik een gedicht tegen van de Poolse dichteres en winnaar van de Nobel Literatuurprijs 1996: Wislawa Szymborska (1023 – 2012, 13 jaar toen ze haar vader verloor). Haar oeuvre is klein, slechts 400 gedichten, maar ze zijn wereldberoemd en uitgebracht in 40 talen. Ze won de Nobelprijs voor Literatuur in 1996.
    Haar gedicht Grote pret wil ik graag met je delen.

    Grote pret

    Eindelijk heeft mijn geheugen gevonden wat het zocht.
    Moeder is terecht, vader is aan mij verschenen.
    Ik droomde een tafel en twee stoelen, en ze gingen zitten,
    weer waren ze van mij, weer leefden ze voor mij.
    Met twee lampen van gezichten schitterden ze in de schemer
    als voor Rembrandt.

    Nu kan ik eerst vertellen
    door hoeveel dromen ze hebben gedoold, in hoeveel oploopjes
    ik ze onder de wielen vandaan heb moeten trekken,
    in hoeveel agonieën ze dood hoeveel handen van me zijn gevlogen.
    Afgesneden van me groeiden ze scheef aan.
    De ongerijmdheid dwong hen tot een maskerade.
    Wat hielp het dat ze buiten mij geen pijn meer leden,
    als ze pijn leden in mij.
    Het droomgepeupel hoorde dat ik mamma riep
    tegen iets dat piepend op een takje sprong.
    Er werd gelachen omdat mijn vader een kokarde droeg,
    van schaamte brandend werd ik wakker.

    Eindelijk dan.
    In een gewone nacht
    van een doodnormale vrijdag naar een zaterdag,
    kwamen ze plotseling zo als ik hen wilde zien.
    In een droom, maar als verlost van alle dromen
    alleen zichzelf gehoorzamend, en verder niets.
    Achter op het schilderij doofden alle mogelijkheden,
    het noodlot had zijn onherroepelijkheid verloren.
    Alleen zij lichtten, mooi omdat ze op zichzelf leken.
    En lang, lang gelukkig schenen ze te zijn.

    Ik werd wakker. Deed mijn ogen open.
    Raakte de wereld aan, een uitgesneden lijst.

    Wislawa Szymborska
    13 jaar toen ze haar vader verloor

    Lees meer

    Wislawa Szymborska

    • Agonie – nood
  • | | |

    Een opsomming van tekortkomingen: Ine Boermans

    DoorTitia Liese

    Een opsomming van tekortkomingen

    Roman van Ine Boermans

    Lot probeert haar weg te vinden in een karig met familiegeluk bedeeld leven. Haar psycholoog raadt haar aan om de sluizen maar eens goed open te zetten, wat echter maar matig lukt. Natuurlijk heeft haar jeugd ermee te maken. Die werd immers bepaald door een weinig complimenteuze vader, een pijnlijke echtscheiding en de vroege dood van haar moeder. En ook nu nog heeft haar vader een verlammende invloed op haar leven. Pas wanneer Lot haar eigen gezin vormt en een soort monument voor haar moeder begint te bouwen lijkt er iets te veranderen.

    Jeugdjaren

    Een jonge vrouw probeert samen met haar psycholoog haar jeugdjaren in kaart te brengen.

    In de pers

    ‘Een indringend debuut over verlies en familiebanden. […] droogkomische scènes vol verrassende observaties en een onderliggende pijn die voortdurend steekt.’– Thomas van der Meer

    ‘Wát een goed boek heeft Ine Boermans geschreven: grappig, fris en intelligent, het grijpt me bij de keel.’ – Jente Posthuma

    Boermans bezit het vermogen om absurde menselijke verhoudingen zo op te schrijven dat de lezer schatert waar hij eigenlijk zou moeten huilen. Ik voorspel Boermans een grote toekomst.’ – Jeroen Thijssen

    ‘‘‘Ik kan zien dat het je raakt,’’ zegt de psych in Een opsomming van tekortkomingen – en raken, dat doet Ine Boermans, in haar droog-absurde stijl. Ze laat je hardop lachen om verstikkend verdriet.’ – Ilonka Leenheer

    Lees meer

  • | | | | |

    Een heel leven leven in een jaar tijd

    DoorTitia Liese

    Ken je dat gevoel dat je een heel leven hebt geleefd in een jaar tijd? Ik hoorde het mezelf een aantal keren zeggen tegen andere mensen. ‘Ik heb het gevoel dat ik het afgelopen jaar een heel leven heb geleefd in een jaar tijd.’

    Paradigma-shift. Ik kende het woord. Lang is voor mij de meest beeldende paradigma-shift de dag geweest waarop de Berlijnse muur viel. Ik was niet in Berlijn op dat moment, ik was wel in Bremen. En voelde hoe alles in Duitsland veranderde.
    Maar voor je eigen leven de betekenis van een paradigma-shift voelen met je hele lijf: dat is toch weer iets heel anders.

    Je kent het fenomeen als Verlaat Verdriet-er mogelijk ook. Daarom wil ik graag met je delen wat er met mij is gebeurd in het afgelopen jaar.
    Jarenlang sijpelen er veranderingen binnen in je bestaan. Soms zo klein dan je ze nauwelijks registreert als verandering. Per stuk veranderen ze je dagelijkse bestaan niet opvallend. Hier raakt een verbindinkje los. Daar ontstaat een nieuw verbindinkje. Er verandert iets, maar je weet niet zo goed wat. En ook niet hoe. Hier bezeer je je aan een verbinding die voor jou lang een waardevolle en mooie verbinding is geweest. Bijvoorbeeld in een relatie met een betekenisvolle persoon. Je vraagt je af: wat gebeurt hier toch? Daar ontstaat een relatie met een persoon die nieuwe wegen voor jou – of met jou – opent. Op een andere manier vraag je je ook af: wat gebeurt hier toch?

    In mijn directe privé-leven is in de afgelopen jaren langzaam maar zeker van alles veranderd. Zo ook in mijn Verlaat Verdriet-werk. Omdat mijn privé-leven en mijn Verlaat Verdriet-werk voor bijna 100% met elkaar verbonden zijn voelde het alsof er voor minstens 200% veranderingen gaande waren. Ontwikkelingen die ik soms (bijna) niet bij kon houden. ‘Mijn lijf trekt dit niet meer’ voelde ik afgelopen jaar sterker dan ooit. ‘Ik moet iets doen.’

    Paradigma-shift

    Een van de dingen die ik ben gaan doen is me goed realiseren: wat gebeurt er met me? Wat is er met me gebeurd? Wat heb ik nodig? Ik heb tijd genomen vorige maand om op mijn Terschellingse plek goed te doorvoelen waar die merkwaardige uitvallen die ik de afgelopen jaren heb gehad vandaan konden komen. Tot het moment waarop ik me echt realiseerde: ik heb het afgelopen jaar een heel mensenleven in een jaar geleefd. Natuurlijk is alles in me moe. Wat zich in werkelijkheid in het afgelopen jaar in mij heeft voltrokken is een paradigma-shift. Al die kleine, binnen-sijpelde, veranderingetjes van jaren en jaren hebben ervoor gezorgd dat ik een intens grote verandering in mijn leven meemaak. Paradigma-shift.

    Casa Matilde

    Een van de hele grote veranderingen in mijn leven is de naamsverandering sinds vorige week van het huis dat ik heb aangekocht in Codiponte. De nieuwe naam van het huis is Casa Matilde. Het huis heeft sinds vorige week ook een beschermvrouwe. Namelijk Matilde van Toscane. Maar dat deel ik graag met je in een andere blog, en op een andere manier..

    Lees meer

    Paradigmashift