• | | |

    Heb ik je ooit verteld : Genevieve Kingston

    DoorTitia Liese

    Heb ik je ooit verteld

    In de trein naar Eindhoven bedenk ik dat ik toch op het vliegveld nog een boek wil kopen voor mijn week in Codiponte. Ik ben al door de Security als ik me realiseer: een boek. De keuze is dan al niet ruim meer. Ik vind geen boek dat me aantrekt. Wel valt mijn blik op een omslag met de titel Heb ik je ooit verteld. Hoe ik mijn leven lang brieven van mijn overleden moeder ontving. Oh nee, deze week even niet, denk ik. Ik ben al doorgelopen naar de vertrekhal als iets in me beslist: terug. Ga het nu kopen. Zo gedacht, zo gedaan. Ik loop terug. Pak het boek. Reken het boek af.

    Denken, mijmeren, voelen, filosoferen

    Op de eerste dag in Codiponte stel ik het nog even uit eraan te beginnen. Maar als ik eenmaal ben begonnen pakt het boek me zoals ik nog zelden word gepakt door een ervaringsboek over Verlaat Verdriet-thema’s. Het ene moment lees ik door, door, door, door. Het andere moment lees ik iets wat me aan het denken zet. Waar ik – in de rust en de stilte van de Concia bij Maartje en Davide – uren over kan denken. Mijmeren. Voelen. Filosoferen.
    Je merkt het al lezend in deze blog. Bij andere boekbesprekingen doe ik m’n best zo neutraal mogelijk informatie te delen. Bij dit boek lukt me dat niet. Dit boek wil ik helemaal met je delen. Zo helder, en zo mooi geschreven. Beeldend. Openhartig. Integer. En vooral ook: leerzaam.

    Dochter en moeder

    Wel vermoed ik dat dit boek vooral een boek is voor dochters die hun moeder verloren door een lang ziekteproces. Deze dochters wil ik vooral zeggen: koop het boek. Leen het. Lees het.

    Ook voor andere Verlaat Verdriet-ers

    Voor Verlaat Verdriet-ers die niet dochter zonder moeder zijn: ook voor jullie een boek dat op een bijzondere manier een werkelijkheid laat zien van jong ouderverlies. Laat zien dat kinderen die een ouder gaan verliezen door de dood hele gewone kinderen zijn. Dat ouders die te jong gaan sterven hele gewone mensen zijn die niet dood willen gaan, terwijl hun kinderen nog jong zijn. Dat ouders die overblijven hele gewone mensen zijn, die ongewenst alleenstaand ouder zijn geworden. Dat niemand heeft kunnen oefenen hoe je dat alles het beste kunt doen. Dat alle tips en goedbedoelde adviezen niet kunnen tippen aan de werkelijkheid van wat er gaande is in een gezin met een levensbedreigend zieke ouder.

    Citaat

    …..‘De vrouw die ik nodig had was de vrouw van het bandje, van de video’s, de vouw die had gevochten, geleden en voor mijn geboorte al een leven had gehad. Ik had alle aspecten van mijn moeder nodig, niet alleen de warmte en tederheid die ze me had gegeven toen ik klein was. Ze had een spoor aan broodkruimels achtergelaten die naar haar, en naar mijn toekomst leidden, maar om die allemaal te vinden moest ik veel beter kijken. Ik moest vragen gaan stellen….’ 

    Complimenten

    Mijn grote complimenten gaan uit, zowel naar de schrijfster van het boek: Genevieve Kingston, als naar de uitgever/uitgeefster die deze parel heeft gevonden, en geschikt heeft gemaakt voor Nederlandstalige Verlaat Verdriet-ers.

    De weg van liefde

    Wil je, net als ik, ervaren wat de rust en de stilte van Codiponte ook jou kan brengen? Lees meer over onze schrijf-retraite De weg van liefde, 2024.

    Meer lezen, zien, doen

  • | |

    Zien als je het ziet. Begrijpen als je het begrijpt.

    DoorTitia Liese

     

    Zien als je het ziet.
    Begrijpen als je het begrijpt.

    Hoe vertel ik Verlaat Verdriet-ers die aan het begin staan van hun verlate rouwproces dat verlate rouw een omvangrijk, complex en gelaagd proces is, zonder ze het gevoel te geven voor een onmogelijke taak te staan? En hoe laat ik ‘de buitenwereld’ zien dat Verlaat Verdriet en verlate rouw over veel meer gaan dan alleen over de overleden ouder, en de vraag of je als kind wel of niet hebt kunnen rouwen om het verlies van je ouder(s)?

    Vorm en Restvorm

    Giraffe??? zal mogelijk je eerste gedachte zijn geweest bij het zien van de afbeelding. Mijn verhaal van de giraffe is een verhaal met een lange geschiedenis. De korte geschiedenis deel ik graag op deze plaats met je. Mogelijk wist je het al. Mogelijk wist je het niet. Ooit ben ik opgeleid tot tekenlerares. VORM en RESTVORM hebben me altijd gefascineerd.

    Soms doe je een ontdekking die al heel lang ergens in je verborgen ligt. En dan, ineens, is het er. Iets zo simpels dat je je afvraagt: hoe komt het dat ik dat niet eerder heb gezien? Waarom heb ik dat niet eerder begrepen? Ineens begreep ik waarom het verhaal van VORM en RESTVORM me in Verlaat Verdriet-verband altijd heeft bezig gehouden, zonder er goed de vinger op te kunnen leggen wat ik dan daar mee wilde. Ik ga proberen dat wat ik niet eerder zo heb gezien en heb begrepen duidelijk voor je te maken.

    Zie de afbeelding hierboven. Tien tegen een dat je een giraffe ziet. Dat je bent gefocust op het beeld van de giraffe. VORM.
    Wat je niet bewust ziet is de vorm om de giraffe heen. RESTVORM. Toch is die RESTVORM net zo belangrijk voor het beeld als het beeld van de giraffe. De RESTVORM geeft het beeld kaders. Maakt het beeld compleet.

    Verlaat Verdriet: Vorm en Restvorm

    Bij Verlaat Verdriet zijn we meestal gefocust op VERLIES. Het verlies van je ouder(s) in je jeugd. Daar gaat het verhaal om dat je vertelt. Dat is de VORM. Wat gebeurde er? Wat betekende dat voor jou? En wat betekent dat nu nog voor jou? Logisch, want dat is waarom je je bezig houdt met Verlaat Verdriet.

    Wat we vaak veel minder goed zien is de RESTVORM. De context. De context maakt jouw verhaal compleet. Maakt jouw verhaal van verlies tot jouw levensverhaal. Jouw levensverhaal in de context van plaats en tijd. Hoe zag het gezin eruit waarin jij bent geboren, en opgegroeid? Wat was jouw plaats in je gezin van herkomst? Wanneer werd je geboren? Hoe zag de tijd eruit waarin jij bent geboren, en opgegroeid? Waar ben je geboren? In welke cultuur ben je geboren, en opgegroeid?
    En toch hoort het allemaal bij elkaar. VORM en RESTVORM maken het beeld compleet. Maken het verhaal van jouw leven compleet. Jouw levensverhaal. Jouw biografie.

    Wat zie jij?

    • Beschrijf wat jij ziet in VORM;
    • Beschrijf wat jij ziet in RESTVORM;
    • Wat raakt jou in deze blog?
    • Wat verrast jou in deze blog?
    • En wat inspireert jou in deze blog?
  • | | |

    Mensen zonder uitstraling: Jente Posthuma

    DoorTitia Liese

    Jente Posthuma: Mensen zonder uitstraling

    Wat gebeurt er in het leven van een meisje van 13 als haar moeder overlijdt na een lange tijd van ziekte en aftakeling.
    Wat gebeurt er met je als je moeder een schimmige carrière als actrice had. Een moeder die haar dochter altijd voorhield dat mensen zonder uitstraling nog erger zijn dan lelijke mensen.
    Een vader die directeur is van een psychiatrische inrichting. Een man die als professional wist wat hem te doen stond met patiënten, maar die er als (huis)man niet zoveel van maakt. Laat staan als vader en beschermer van een stuurloze dochter zonder moeder.

    Wat gebeurt er in het leven van een jonge vrouw die op haar 30e als een stuurloos wrak, zonder kant of wal te raken, ronddobbert in haar leven. Wetend dat mensen zonder uitstraling nog erger zijn dan lelijke mensen. Maar die geen idee heeft hoe je dat dan wel moet doen: een vrouw te zijn met uitstraling. Moeder te zijn voor haar zoontje. Partner te zijn van een merkwaardige man. Dochter te zijn van een vader die inmiddels de opa is geworden van haar kind.

    Herkenbare thema’s

    Goed geschreven boek dat je meeneemt naar tal van herkenbare thema’s uit het leven van een 30-jarige dochter die als 13-jarige haar moeder verloor.

    Lees meer

  • | | | |

    Levensverhalen: mens in tijd en ruimte

    DoorTitia Liese

    Levensverhalen: mens in tijd en ruimte

    Vorige week plaatste ik mijn blog De schoonheid van littekens, waarin ik schreef over twee (jonge) mannen. De een kunstenaar Levi van Veluw. De andere schrijver/filosoof Daniël Schreiber. Beiden op hun eigen manier gefascineerd door levensverhalen in tijd en ruimte. Ik beloofde een vervolgblog.

    Labyrinth of memories

    Labyrinth of memories is deel van de heel bijzondere expositie van Levi van Veluw in Singer Museum Laren. Niet alleen ik, maar veel bezoekers met mij raakten onder de indruk van het werk van Levi van Veluw. De tomeloze werk-kracht waarmee hij uitdrukking geeft aan zijn verlangen gevoelens zichtbaar en ervaarbaar te maken. Onder de indruk van de manier waarop hij niet alleen zichzelf een plaats geeft in tijd en ruimte, maar ook de mens. De ander. Ik kan je alleen maar aanraden – als het je lukt – deze expositie te gaan zien. Zelf te ervaren wat zijn werk doet met jou.

    Thuis

    Samenvallend met mijn bezoek aan Singer Museum lees ik het boek van filosoof Daniël Schreiber Thuis. Een citaat uit dit boek wil ik graag in deze blog over Levensverhalen: mens in tijd en ruimte met je delen.

    Citaat

    ……’Misschien draait het bij de zoektocht naar een thuis ook wel precies daarom: dat je het goed genoeg doet en dat het thuis dat je voor jezelf vindt goed genoeg is voor je eigen leven. Ons innerlijke leven wordt voor een belangrijk deel bepaald door de levenspaden die we niet verwezenlijken, door verlangens naar de levens die we in theorie zouden kunnen leiden’…….

    ……Soms willen we iemand anders zijn, iemand die vrij is van pijn en angsten, vrij van eenzaamheid en terugkerende problemen. Soms willen we iemand zijn die een ander leven op een andere plek leidt. We moeten op een gegeven moment leren accepteren dat deze fantasieën bij ons horen. Net als onze beperkingen, zwaktes en verschillende vooronderstellingen die we over het leven hebben, horen ze bij ons leven – of we het willen of niet’…….

    ……..’Zulke fantasieën ervaren we alleen als iets tragisch zolang we ze niet in ons leven integreren. Maar als dat ons wel lukt, zijn ze alles behalve problematisch. Integendeel: zonder die fantasieën zouden we niet groeien…. ‘

    ……’Het zal ons in staat stellen het leven dat we hebben zo goed mogelijk te leven. Een thuis kan goed genoeg zijn, zelfs wanneer het niet beantwoordt aan de voorstellingen die we ooit van ons leven gemaakt hebben, zelfs als er soms donkere periodes zijn.’…..

    …..’Misschien zijn we eigenlijk, veel vaker dan we zelf geloven, al daar waar we moeten zijn.’…. 

    blzz 161-163

    Lees meer