• | | |

    Jong ouderverlies, educatie en cultuur

    DoorTitia Liese

    Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen veel meer dan die ouder alleen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Vertrouwen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook educatie van de ouder die is overleden. Ze verliezen ook de cultuur van de ouder die er niet meer is.

    Educatie en cultuur

    Je verliest de educatie en de cultuur van jouw overleden ouder. Je verliest de manier van opvoeden van jouw overleden ouder. De kennis. De kunde. Haar/zijn interesses. Haar/zijn levensovertuiging. Geloofsovertuiging. Politieke opvattingen. Sport. Kunst. Liefde voor boeken. De liefde, de zorg, de aandacht van de ouder die er niet meer is. De normen en de waarden die belangrijk waren voor jouw overleden ouder. Wat vond jouw overleden ouder belangrijk in het leven. Wat betekende jij voor jouw overleden ouder. En wat wilde jouw overleden ouder doorgeven aan jou. Wat betekende de manier van opvoeden van jouw overleden ouder voor jouw gevoel van eigenwaarde. Voor jouw identiteit. Jouw gevoel van bestaansrecht. Voor jouw zelfvertrouwen.

    Mijn vader

    …. ‘Mijn vader had een werkplaats in de grote schuur naast ons huis. Altijd was ik bij hem te vinden als hij daar aan het werk was. Hij leerde me alles over gereedschap. Over hoe je dingen moet doen. Hoe je dingen moet maken. Ik was 9 jaar toen hij plotseling overleed.’….. 

    Mijn moeder

    ….. ‘Mijn moeder overleed toen ik 12 jaar was. Ze is lange tijd ziek geweest. Gezinsverzorgsters kwamen en gingen. Anderhalf jaar na het overlijden van mijn moeder kwam de nieuwe vrouw van mijn vader bij ons in huis. Zij wilde in nieuwe start maken. Er kwamen nieuwe meubels in huis. Wat van mijn moeder was geweest verdween. Waarheen? Ik heb geen idee.’……..

    Om over na te denken

    • Hoe was de samenstelling van jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder;
    • Welke plaats nam jij in;
    • Omschrijf in een paar zinnen de gezinscultuur in jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder (als je te jong was voor eigen herinneringen probeer dan op een andere manier kenmerken te achterhalen van de gezinscultuur voor het overlijden van jouw ouder);
    • Noem drie waardevolle overtuigingen voor het leven die jij leerde van jouw overleden ouder;
    • Welke veranderingen vonden plaats in jouw gezin van herkomst na het overlijden van jouw ouder;
    • Wat betekenden die veranderingen voor jou?
    • Wat betekenen die veranderingen in jouw leven van nu?

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Zien

    Rouw kent geen tijd: Het mijnenveld  

  • | | | |

    Verlaat Verdriet en de ouder van je voorkeur

    DoorTitia Liese

    ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    Al een paar weken is het actief in mijn brein aanwezig. Ik wil een blog schrijven over vaderskind/moederskind. Een blog speciaal voor Verlaat Verdriet-ers, omdat ik denk dat het een eye-opener kan zijn voor Verlaat Verdriet-ers. De gedachten zijn er. Genoeg. De woorden zijn er. Genoeg. Maar de vorm wil me maar niet lukken. Zelden heb ik zoveel A4-tjes volgeschreven over een onderwerp dat ik met jullie wil delen.
    Een verlaat rouwproces is ook, en misschien wel vooral, een proces van onderzoek. Waar vind ik kennis? Inzicht? Waar vind ik kunde? Wat betekent dat voor mij? Ik leg je dus iets voor om te onderzoeken. Ik verkondig geen waarheid.

    Voorkeur

    Vorige week ontving ik bovenstaand bericht van een Verlaat Verdriet-ster. Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de veertig, verloor haar vader voor haar tiende jaar. In dit bericht staat precies wat ik bedoel met de ouder van jouw voorkeur. ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    De ouder van jouw voorkeur

    Door mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers ben ik het gaan zien. Gaan onderscheiden. De ouder van je voorkeur. Vaderskind. Moederskind. Een instinctieve keuze van een kind. Een keuze die niet te maken heeft met de tijd die je, wel of niet, hebt gehad om je te hechten aan je ouder. Een instinctieve keuze vanaf je geboorte voor een ouder aan wie je als kind je basisgevoel van geborgenheid ontleent. Van veiligheid. Van continuïteit en vertrouwen. Aan je vader als je een vaderskind was. Aan je moeder als je een moederskind was. De ouder van jouw voorkeur.

    Geborgenheid

    Op het moment dat de ouder van jouw voorkeur overlijdt is de ouder er niet meer aan wie jij je gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen ontleende. Je overgebleven ouder kan jou niet het gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen bieden van dezelfde kwaliteit als je overleden ouder jou bood. En dat op het moment dat je, als gevolg van de dood van de ouder van jouw voorkeur, juist extra behoefte hebt aan geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen.

    Jij en je overgebleven ouder

    Jouw overgebleven ouder kan jou dat niet geven. Niet omdat die ouder geen liefhebbende, zorgende ouder zou zijn, maar omdat je overgebleven ouder niet kan voorzien in dat basisgevoel van geborgenheid. Van veiligheid, continuïteit en vertrouwen. Er mist iets in de aansluiting tussen jullie. Jij wilt iets. Hebt iets nodig. Er is een tekort in je ontstaan. Je overgebleven ouder begrijpt niet wat je wilt. Jij kunt niet onder woorden brengen wat je nodig hebt.

    Kloof

    Iets schuurt. Er ontstaat verwijdering tussen jullie beiden. In de loop van de jaren zijn jullie geen van beiden in staat die verwijdering te overbruggen. De kloof wordt groter. En groter. Er ontstaan gevoelens van tekortkomen. Van tekortschieten. Er komen verwijten. Over en weer. Al dan niet uitgesproken naar elkaar. Ieder op haar/zijn eigen eilandje. ‘Het zit in het karakter van mijn moeder. Ze is nu eenmaal zo.’ ‘Het zit in het karakter van mijn vader. Hij is nu eenmaal zo.’ ‘Hij/zij kan het niet (wat niet?).’  ‘Het zit in mijn karakter.’ ‘Ik doe iets niet goed.’
    Je kunt elkaar niet meer bereiken.

    Om te onderzoeken

    • Was ik een moederkind?
    • Was ik een vaderskind?
    • Overleed de ouder van mijn voorkeur?
    • Wat betekent dat voor mij?
    • Wat betekent dat voor mijn overgebleven ouder?
    • Op welke manier kan dit inzicht mijn relatie met mijn overgebleven ouder veranderen?
    • Wat moet ik daarvoor doen?
    • Wat kan ik daarin doen?

    Verlaat Verdriet-ers en therapeuten

    Zijn jouw ogen geopend? Ben je in therapie? Deel dit inzicht vooral met je therapeut! Past dit inzicht bij jou en jouw verlate rouw? Durf je het niet aan dit te delen met je therapeut? Onderzoek dan bij jezelf hoe het bij jou zit met erkennen. In dat geval kan erkennen je veel brengen. Mogelijk durf je het dan wel aan om meer te delen met je therapeut. Ben je nog onzeker? Lees dan nog eens Teruggaan om verder te kunnen. Verwijs je therapeut naar www.verlaatverdriet.nu  of bekijk de video’s op YouTube: Rouw kent geen tijd.

    Lees ook

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    Informatie over verlaat verdriet en verlate rouw

    Toestemming citaat

    Bovenstaand citaat is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster die mij haar bericht toestuurde.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet en de ouder van je voorkeur

    DoorTitia Liese

    ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    Al een paar weken is het actief in mijn brein aanwezig. Ik wil een blog schrijven over vaderskind/moederskind. Een blog speciaal voor Verlaat Verdriet-ers, omdat ik denk dat het een eye-opener kan zijn voor Verlaat Verdriet-ers. De gedachten zijn er. Genoeg. De woorden zijn er. Genoeg. Maar de vorm wil me maar niet lukken. Zelden heb ik zoveel A4-tjes volgeschreven over een onderwerp dat ik met jullie wil delen.
    Een verlaat rouwproces is ook, en misschien wel vooral, een proces van onderzoek. Waar vind ik kennis? Inzicht? Waar vind ik kunde? Wat betekent dat voor mij? Ik leg je dus iets voor om te onderzoeken. Ik verkondig geen waarheid.

    Voorkeur

    Vorige week ontving ik bovenstaand bericht van een Verlaat Verdriet-ster. Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de veertig, verloor haar vader voor haar tiende jaar. In dit bericht staat precies wat ik bedoel met de ouder van jouw voorkeur. ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    De ouder van jouw voorkeur

    Door mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers ben ik het gaan zien. Gaan onderscheiden. De ouder van je voorkeur. Vaderskind. Moederskind. Een instinctieve keuze van een kind. Een keuze die niet te maken heeft met de tijd die je, wel of niet, hebt gehad om je te hechten aan je ouder. Een instinctieve keuze vanaf je geboorte voor een ouder aan wie je als kind je basisgevoel van geborgenheid ontleent. Van veiligheid. Van continuïteit en vertrouwen. Aan je vader als je een vaderskind was. Aan je moeder als je een moederskind was. De ouder van jouw voorkeur.

    Geborgenheid

    Op het moment dat de ouder van jouw voorkeur overlijdt is de ouder er niet meer aan wie jij je gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen ontleende. Je overgebleven ouder kan jou niet het gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen bieden van dezelfde kwaliteit als je overleden ouder jou bood. En dat op het moment dat je, als gevolg van de dood van de ouder van jouw voorkeur, juist extra behoefte hebt aan geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen.

    Jij en je overgebleven ouder

    Jouw overgebleven ouder kan jou dat niet geven. Niet omdat die ouder geen liefhebbende, zorgende ouder zou zijn, maar omdat je overgebleven ouder niet kan voorzien in dat basisgevoel van geborgenheid. Van veiligheid, continuïteit en vertrouwen. Er mist iets in de aansluiting tussen jullie. Jij wilt iets. Hebt iets nodig. Er is een tekort in je ontstaan. Je overgebleven ouder begrijpt niet wat je wilt. Jij kunt niet onder woorden brengen wat je nodig hebt.

    Kloof

    Iets schuurt. Er ontstaat verwijdering tussen jullie beiden. In de loop van de jaren zijn jullie geen van beiden in staat die verwijdering te overbruggen. De kloof wordt groter. En groter. Er ontstaan gevoelens van tekortkomen. Van tekortschieten. Er komen verwijten. Over en weer. Al dan niet uitgesproken naar elkaar. Ieder op haar/zijn eigen eilandje. ‘Het zit in het karakter van mijn moeder. Ze is nu eenmaal zo.’ ‘Het zit in het karakter van mijn vader. Hij is nu eenmaal zo.’ ‘Hij/zij kan het niet (wat niet?).’  ‘Het zit in mijn karakter.’ ‘Ik doe iets niet goed.’
    Je kunt elkaar niet meer bereiken.

    Om te onderzoeken

    • Was ik een moederkind?
    • Was ik een vaderskind?
    • Overleed de ouder van mijn voorkeur?
    • Wat betekent dat voor mij?
    • Wat betekent dat voor mijn overgebleven ouder?
    • Op welke manier kan dit inzicht mijn relatie met mijn overgebleven ouder veranderen?
    • Wat moet ik daarvoor doen?
    • Wat kan ik daarin doen?

    Verlaat Verdriet-ers en therapeuten

    Zijn jouw ogen geopend? Ben je in therapie? Deel dit inzicht vooral met je therapeut! Past dit inzicht bij jou en jouw verlate rouw? Durf je het niet aan dit te delen met je therapeut? Onderzoek dan bij jezelf hoe het bij jou zit met erkennen. In dat geval kan erkennen je veel brengen. Mogelijk durf je het dan wel aan om meer te delen met je therapeut. Ben je nog onzeker? Lees dan nog eens Teruggaan om verder te kunnen. Verwijs je therapeut naar www.verlaatverdriet.nu  of bekijk de video’s op YouTube: Rouw kent geen tijd.

    Lees ook

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    Informatie over verlaat verdriet en verlate rouw

    Toestemming citaat

    Bovenstaand citaat is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster die mij haar bericht toestuurde.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    DoorTitia Liese

    Veel heb ik erover nagedacht. Vaderskind. Moederskind. Bestaan ze? Bestaan ze echt? Bestaan ze theoretisch onderbouwd? Of bestaan ze meer in onze taal als metafoor? Zijn ze eigenlijk verbeelding? Een manier om een bepaald mens aan te duiden?

    Eye-opener

    In mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik ze gaan zien. Ze gaan onderscheiden. Vaderskind. Moederskind. En het heeft een enorme invloed. Een invloed die Verlaat Verdriet-ers vaak herkennen. Mijn gedachten over vaderskind/moederskind deel ik graag met je. Leg ik aan je voor. Zodat je zelf kunt onderzoeken: betekent dit iets voor mij? Zo ja: wat betekent het dan voor mij? Mogelijk is mijn gedachtegang ook voor jou een eye-opener.

    Vaderskind

    Op mijn achtste verloor ik mijn moeder door overlijden. Zelf was ik een uitgesproken vaderskind. Kind van een vader die op mijn achtste de vrouw verloor van wie hij zielsveel hield. Met het verlies van mijn moeder verloor ik ook mijn grote sterke pappie. Maar hij bleef. Hij ging niet dood (althans niet tijdens mijn jeugd). Het vaderskind had nog altijd een vader. Hoe beschadigd hij ook de rest van zijn leven is geweest. En hoe vervreemdend onze relatie zich ook ontwikkelde.

    Vaderskind / moederskind

    Vaderskind. Moederskind. Het fenomeen fascineerde me. En fascineert me nog steeds. In de loop van de jaren heb ik het voorgelegd aan tal van Verlaat Verdriet-ers in de workshops. ‘Heb jij enig idee of je een vaderskind was? Of een moederskind?’ (let op het waardeverschil tussen vaderskind en moederskind. Mocht vaderskind/moederskind theoretisch niet bestaan, dan bestaat het in taal nog steeds wel. En we hebben er een stevig waardeoordeel over ook nog!). Meestal resoneert er iets als ik de vraag stel: heb je enig idee of je een vaderskind/een moederskind bent? En dat wat resoneert wil ik graag hier voorleggen aan jou.

    Vragen

    • Herken je dat in je eigen leven? Was je een vaderskind? Was je een moederskind?
    • Wat betekent deze vraag voor jou? Wat doet deze vraag met jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een vaderskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?