• | | |

    Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet…

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit niet

    Valt het jou ook op? Zie jij ook steeds weer Verlaat Verdriet opduiken in allerlei vormen en gedaanten? Alleen dan zonder de naam Verlaat Verdriet? De mensen die je in die gevallen ziet of hoort lijken niet één ding gemeenschappelijk te hebben namelijk, het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd, maar minstens twee. Een vaste overtuiging dat het hun persoonlijke unieke probleem is. In plaats van een groter, breder, universeler probleem, dat bij veel meer volwassenen voorkomt.

    Ik noem een paar

    Onlangs presenteerde Arjen Lubach Joost Klein als deelnemer aan het komende songfestival. Arjen Lubach verloor jong zijn moeder. Hij schreef daarover zijn boek: Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend.

    Joost Klein, die zonder schaamte de wereld laat weten wat het vroege verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan in wat hij zingt, zegt en doet. Wat het voor hem heeft betekend dat zijn zoektocht naar adequate hulp steeds opnieuw een faliekant doodlopende weg bleek te zijn, in een tijd dat hij die hulp heel hard nodig had.

    Samen spraken deze twee mannen over Stromae, de Belgische artiest met de stormachtige carrière, die jong zijn vader verloor en steeds weer verdwijnt in diepe gaten van depressies.

    Aaf BrandtCorstius in haar theatervoorstelling Welkom in mijn zielige jeugd.

    Ap Dijksterhuis, psycholoog en hoogleraar die de zoektocht naar de vader die hij in vroege jeugd verloor deelt in zijn boek Vader.

    Eva Crutzen die verlies – onder meer het verlies van haar moeder in haar jeugd – en rouw deelt in haar dramaserie Bodem.

    Alma Mathijsen die in haar boek Bewaar de zomer haar ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van haar vader in haar jeugd beschrijft.

    Hun eigen persoonlijke sores

    Wat mij steeds weer opvalt is dat de mensen die het betreft de gevolgen van het vroege verlies van hun ouder(s) zien als hun eigen unieke probleem. Hun eigen, persoonlijke, unieke sores. En dat is het natuurlijk ook. Maar dat het individu-overstijgend is, veel universeler, dat lijken veel van deze mensen zich niet te realiseren. Soms denk ik dan: denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld die dit is overkomen? Denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld (of zelfs maar in Nederland) die worstelt met de problemen waar jij mee worstelt? Komt het zelfs niet eens bij je op om dit te bedenken? Besef je echt niet dat er zoveel Verlaat Verdriet-ers zijn die zijn als jij?

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit wel

    Juist dat heeft mij, vanaf het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk, gefascineerd. Vooral nadat ik me in mijn eigen proces van verwerken en helen realiseerde: maar ik ben helemaal niet de enige! Ik ben helemaal niet zo uniek als ik altijd heb gedacht!

    Hoe verschillend de levensverhalen van Verlaat Verdriet-ers ook zijn: bijna altijd spelen dezelfde thema’s. Thema’s die ik heb ondergebracht in de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Kenmerkende patronen waarin Verlaat Verdriet-ers zich herkennen. Waarvan sommige Verlaat Verdriet-ers zeggen: ik heb ze (bijna) allemaal.

    Tip

    Wil je weten hoe dat zit bij jou: lees de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Doe de Zelftests.

    Vragen aan jou

    • Wie ziet dit niet voor jouw gevoel?
    • Wat wordt dan niet gezien voor jouw gevoel?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet: wat zie jij? Wat zie jij niet?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit wel: wat zie jij niet? Wat zie jij wel?

    Lezen

    Meer lezen

    Zien

    Bodem

    Boeken over Verlaat Verdriet van Titia Liese

  • | | |

    Veel gestelde vragen over het symposium

    DoorTitia Liese

    In verband met ons Verlaat Verdriet-symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op zaterdag 2 maart 2024 in De Ontmoeting in Nunspeet zijn verschillende vragen bij ons binnengekomen. Het lijkt ons goed deze vragen hier met jullie te delen.

    Verlies vader en verlies moeder

    Vraag
    Is dit symposium ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren?

    Antwoord
    Jazeker, dit symposium is ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren. Kernthema van deze dag is je angsten overwinnen. Het proces aangaan. Horen van andere Verlaat Verdriet-ers wat het ze heeft gebracht hun proces aan te gaan. Gezien het feit dat de aanleiding voor deze dag Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is naar aanleiding van zijn ervaringsboek Vader zal het geen verbazing wekken dat vaders op deze dag waarschijnlijk iets centraler staan dan moeders. In de schrijfworkshops houden we daar zeker rekening mee. Dus jazeker: deze dag is ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren.

    Voor wie

    Vraag
    Voor wie is dit symposium bedoeld?

    Antwoord
    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is een symposium voor Verlaat Verdriet-ers, door Verlaat Verdriet-ers. Alleen: op verzoek van het bestuur van De Ontmoeting starten we deze dag met een openbaar gedeelte. Dit openbare gedeelte is gratis toegankelijk voor ieder die Ap Dijksterhuis wil horen, of wil horen over Verlaat Verdriet. Het openbare gedeelte duurt van 10-11 uur. Van 11-11.30 hebben we koffie/theepauze. Om 11.30 start het besloten gedeelte. In dat gedeelte deelt Ap Dijksterhuis zijn ervaringen in zijn zoektocht met ons.

    Lunch

    Vraag
    Worden we voorzien van lunch?

    Antwoord
    In de middagpauze tussen 13 en 14 uur hebben we een eenvoudige lunch met broodjes (inbegrepen). Gezien de beschikbare ruimte hebben we niet de gelegenheid om vergaand tegemoet te komen aan (medische) dieetwensen. Blijf veilig, en neem zelf mee wat je nodig hebt voor lunch (let op: er is geen winkel ‘om de hoek’). Wij houden zoveel mogelijk rekening met vegetarische en veganistische wensen. Maar ook hier geldt: als je zeker wilt zijn dat de lunch voldoet aan jouw wensen, voorzie dan zelf in je lunch.

    Koffie en thee

    Vraag
    Is er koffie en thee beschikbaar?

    Antwoord
    Jazeker, koffie en thee zijn beschikbaar (inbegrepen).

    Meenemen

    Vraag
    Wat moet ik meenemen?

    Antwoord
    Neem voor de zekerheid pen mee, en papier.

    Is er nog plaats

    Vraag
    Is er nog plaats?

    Antwoord
    Ja, op dit moment is er nog plaats. Voorkom teleurstelling en meld je aan als je zeker  wilt zijn van een plek.

    Aanmelden

    Vraag
    Hoe meld ik me aan?

    Antwoord
    Op dit moment meld je je aan door een mail te sturen naar symposium@verlaatverdriet.nu met de vermelding dat je graag wilt deelnemen aan het symposium. Vergeet niet je naam en je mailadres in je mailtje te vermelden.

    Bereikbaarheid

    Vraag
    Is Nunspeet goed bereikbaar per auto?

    Antwoord
    Nunspeet ligt aan de A28, en is dus goed bereikbaar per auto.

    Vraag
    Is Nunspeet goed bereikbaar per OV?

    Antwoord
    Nunspeet ligt aan de spoorlijn Utrecht-Zwolle. Elk half uur stopt zowel uit de ene richting als uit de andere richting een stoptrein.

    Vraag
    Is De Ontmoeting goed bereikbaar?

    Antwoord
    De Ontmoeting ligt op ± 3 kilometer afstand van het station. Nunspeet heeft geen (stads)bus. Voor OV-fietsen kijk je op de site van NS.

    Eindtijd

    Vraag
    Tot hoe laat duurt het symposium?

    Antwoord
    Tussen 15.30-16 uur sluiten we het samenzijn af.

    Team organisatie symposium
    Els Pronk
    Paul van de Meer
    Stephanie Braggaar
    Titia Liese

    Lees meer

     

  • | |

    Afscheid nemen van je buitenkant

    DoorTitia Liese

    Afscheid nemen van mijn buitenkant

    ‘Willen jullie alsjeblieft niet in m’n buitenkant trappen? Want daar zit nou net mijn probleem.’ Het is inmiddels tientallen jaren geleden. Vrijwel letterlijk met de rug tegen de muur meldde ik me indertijd aan bij het toenmalige RIAGG. En werd afgewezen. Ze zagen geen probleem bij mij.
    Ik weet niet meer hoe, maar mijn smeekbede werd verhoord. Ik werd geaccepteerd. Mocht een traject starten bij een psychologe. Helaas. Zonder succes. Maar achteraf gezien wel een eerste poging om de muur waarachter ik me verborg een beetje te openen. Een poging die me uiteindelijk veel heeft gebracht. Die me – stap na stap – afscheid liet nemen van mijn buitenkant.

    Jouw buitenkant

    Als je dit leest ben je waarschijnlijk in je jeugd je ouder(s) verloren. Mogelijk ben je nu 30 jaar en verloor je 25 jaar geleden je vader. Of je bent 56 jaar en je verloor 40 jaar geleden je moeder. Je lijkt te functioneren. Je functioneert. Op je overlevingsmechanismen. Op wat je gespiegeld krijgt door mensen die je ontmoet. Die jou het gevoel geven: wat doe je het toch goed! Terwijl je van binnen weet dat het niet klopt.
    Je gevoel van eenzaamheid wordt nog groter. Met wie kan je je pijn nog delen als jouw buitenkant laat zien: ik red me prima. Met wie kan je je verdriet dan delen? Je angsten? Met wie kan je de ontreddering delen die altijd opnieuw de kop op steekt als je weer alleen bent?
    Dan voel je weer hoe eenzaam je je in werkelijk voelt. Je poetst je buitenkant weer op. Verbergt je littekens maar weer onder een dikke laag make-up. Je trekt je meest extravagante kleding aan. Gaat naar de sportschool. Doet weer extra je best. Om maar weer bewonderd te worden. Voor jouw buitenkant.

    Afscheid nemen van jouw buitenkant

    Totdat je weer alleen bent. De leegte voelt. Weer erkenning moet zoeken bij andere mensen. Je eindelijk tot het besef komt dat je zo niet verder wilt. Dat dit niet leven is, maar verblijven in een schijnwereld. Zoals de veiligheid achter de muur die je hebt opgetrokken in werkelijkheid schijnveiligheid is.
    Als je besluit dat het zo niet langer gaat. Dat je het zo niet langer wilt. Wilt leven in plaats van overleven. Een tipje van de sluier oplicht. Naar buiten gluurt. Besluit: ik ga het doen. Ik ga het aan. Jezelf belooft dat je het werk gaat doen dat gedaan moet worden. Ophoudt met mijmeren. Discipline opbrengt. Doorgaat. Ook als het tegenzit. De moed opbrengt afscheid te nemen van jouw buitenkant.

    Dat zijn de Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de Verlaat Verdriet-workshops mag werken. Dan kunnen we ineens samen een Elfje schrijven. Zoals bij verrassing gebeurde in de Verlaat Verdriet-workshop van de afgelopen dagen.

    Verlies
    Verlate rouw
    Verlate rouw verwerken
    Verbinden en opnieuw vertrouwen
    Volwassen

    Horen, zien, lezen, doen

  • | | |

    Als ze er niet is: Wieke Kapteijns

    DoorTitia Liese

    Als ze er niet is

    Zojuist kreeg ik een tip in verband met de documentaire Als ze er niet is. Ik geef de tip graag aan je door.
    Vanavond, zondag 5 november 2023, EO

    Wieke Kapteijns

    Na het overlijden van zijn moeder bleef Wieke Kapteijns achter met een zwijgzame vader, twee jongere zussen en een beeld van zijn moeder dat door de tijd heen steeds verder vervaagde. Met deze documentaire probeert hij een reconstructie te maken van de vrouw die zijn moeder ooit was.  Aan de hand van objecten, foto’s, homevideo’s en found footage ontstaat langzaam een beeld. Bovendien ontdekt hij voor het eerst wat hij eigenlijk mist.

    Reconstructie van een moeder

    Met de film Als ze er niet is probeert Wieke Kapteijns het beeld van zijn overleden moeder te reconstrueren. Terwijl hij opgroeide, werd er thuis met zijn twee jongere zussen weinig over haar gepraat. Ook zijn vader zweeg. Het beeld van zijn moeder vervaagde in de loop der jaren.

    Kapteijns begint zijn film met de vraag: ‘Wat is eigenlijk een moeder?’ Hij gaat bij mensen in zijn omgeving te rade. Hij vraagt naar hun ervaringen met hun moeders, en naar hoe zij het begrip ‘moeder’ definiëren. Hij zoekt naar beelden van moeders in de kunst. Pas daarna volgen gesprekken met zijn vader en een voorzichtige stap naar de vele foto’s, filmpjes en spullen die er van zijn moeder zijn.

    Lees meer

    Lees met hele interview met Wieke Kapteijns Reconstructie van een moeder

    Recensie

    CineMagazine