• | | |

    Herkennen in de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Herkennen in de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Als hulpverlener zul je, als je werkt met een Verlaat Verdriet-cliënt, over het algemeen werken met individuele Verlaat Verdriet-ers. Je ziet en hoort dan een cliënt in haar of zijn problematiek waarvoor jouw cliënt bij je is gekomen. In haar of zijn particuliere verhaal. Het zal dan niet altijd duidelijk zijn dat er bij Verlaat Verdriet sprake is van kenmerkende patronen die veel algemener voorkomen bij Verlaat Verdriet-ers dan alleen bij jouw cliënt. Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet waar Verlaat Verdriet-ers zich over het algemeen in herkennen. Die Verlaat Verdriet-ers het gevoel geven: dit gaat over mij! Dit gaat helemaal over mij! Je Verlaat Verdriet-cliënt zal zich gemakkelijker openen als hij/zij zich erkend kan voelen als Verlaat Verdriet-er.

    Kenmerkende patronen

    Vanaf het allereerste begin van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik er door gefascineerd geweest. Altijd weer hoor ik Verlaat Verdriet-ers dezelfde dingen zeggen, meer dan toevallig vaak in exact dezelfde bewoordingen. Ongeacht waar de Verlaat Verdriet-ers vandaan komen. Welke leeftijd ze hadden toen ze hun ouder(s) verloren. Welke leeftijd ze nu hebben. Ongeacht de wijze waarop ze hun ouder(s) verloren. En ongeacht hun opleidingsniveau. Deze opvallende overeenkomende patronen heb ik Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet genoemd. Zeker: je kunt Verlaat Verdriet benaderen vanuit de – vele – verschillen die er ook zijn. Maar het is ook goed om je ervan bewust te zijn hoe belangrijk het is voor Verlaat Verdriet-ers – die zich vaak zo anders voelen dan andere mensen – zich deel te voelen van een groter geheel. De Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet deel ik graag met je. Ze zullen in je werk met Verlaat Verdriet-ers verhelderend werken. Zowel voor jouzelf als hulpverlener, als voor je Verlaat Verdriet-cliënt.

    Voorbeelden van Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    • Je altijd aanpassen;
    • Niet om kunnen gaan met grenzen;
    • Abrupt de verbinding verbreken;
    • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst;
    • Moeite hebben met ruimte innemen;
    • Altijd geven;
    • Moeite hebben met intimiteit;
    • Verliesangst;
    • Je anders voelen dan andere mensen.

    Lees meer over Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

    Kernthema’s en Kenmerkende Patronen 

    Symposium voor hulpverleners

    Teruggaan om verder te kunnen, Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. In dit symposium delen wij, Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen onze kennis en kunde als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. We laten jou, als hulpverlener de complexiteit zien en ervaren van Verlaat Verdriet en verlate rouw. We laten je de rauwe binnenkant zien van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Maar ook de schoonheid van ons proces. Wij, Verlaat Verdriet-ers, nemen je mee op de weg die wij gaan van overleven naar leven. We laten je zien wat ons heeft geholpen. En wat niet. Leer van ons! Meld je aan voor symposium Teruggaan om verder te kunnen op 5 april 2025. 

    Lezen

    Meer Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet in het boek van Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen.
    Boek bestellen: Teruggaan om verder te kunnen

    Horen en zien

    Babette van Drunen: De erfenis van rouw 1 en De erfenis van rouw 2 

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenmerkendepatronenbijverlaatverdriet #symposiumvoorhulpverleners #teruggaanomverdertekunnen

    © Titia Liese 2025

  • | | | |

    Hoe lang ben je als Verlaat Verdriet-er slachtoffer?

    DoorTitia Liese

    Slachtoffer

    Steeds weer kom ik het tegen in mijn Verlaat Verdriet-praktijk. Verlaat Verdriet-ers die zo bang zijn het stempel ‘slachtoffer’ te krijgen dat ze er alles aan doen om de wereld te laten zien: Ik ben geen slachtoffer! NEE! Ik ben geen slachtoffer! Soms al een leven lang laten ze aan de buitenkant zien: ‘Ik ben geen slachtoffer!’, terwijl ze zich van binnen eigenlijk een stuurloos wrak voelen. Maar ze houden vol te laten zien: Ik ben geen slachtoffer! Ironisch genoeg zijn het vaak juist deze Verlaat Verdriet-ers die onder die stoere buitenkant wel degelijk slachtoffer zijn.

    Wat is slachtoffer in Verlaat Verdriet-verband

    Slachtoffer ben je als je wordt geconfronteerd met omstandigheden die groter zijn dan jij. Invloeden die jouw hele leven ingrijpend veranderen, maar waar jij geen invloed op hebt. Die gebeuren zonder dat jij dat kan voorkomen. Verlaat Verdriet-ers hebben dat aan den lijve ervaren. Je ouder overleed. Je hele leven veranderde. Jij kon niets doen om dat niet te laten gebeuren. Je stond machteloos tegenover de invloed die oneindig veel machtiger was dan jij. De dood.

    Machteloosheid

    Dat betekent dat je slachtoffer was. Slachtoffer van een invloed die jouw leven onomkeerbaar veranderde. Waar jij geen invloed op had. Op dat moment was je machteloos. Slachtoffer. In mijn visie is het van doorslaggevend belang te erkennen dat je slachtoffer was. Pas dan kun je onderzoeken wat dat voor jou heeft betekend. Wat dat nu nog voor je betekent. Je kunt pas veranderen als begrijpt waar die gevoelens van machteloosheid vandaan komen. Hoe ze jou parten spelen in een rouw- en veranderproces dat zoveel van je vraagt.

    Veranderkracht

    Een verlaat rouwproces is een ingrijpend proces van rouw en verandering. Een proces waarin je, vaker dan je lief zal zijn, overvallen kunt worden door gevoelens van machteloosheid. Gevoelens die jou verlammen. Oude gevoelens van machteloosheid, die jou ervan weerhouden verder te gaan. Een verlaat rouwproces is een proces waarin je ervaringen uit je jeugd onder ogen moet zien, voordat je de invloed die ze nu nog op je hebben kunt veranderen. Veranderen van gevoelens van machteloosheid naar gevoelens van veranderkracht. Je was slachtoffer. Maar je hoeft het niet te blijven.

    Erkennen

    Erkennen dat je slachtoffer was. Dat slachtoffer zijn betekent dat gevoelens van machteloosheid keer op keer op kunnen spelen in je proces. Gevoelens die jou keer op keer verhinderen te doen wat je te doen staat, zolang je ze niet herkent als oude gevoelens die als een duveltje uit een doosje op kunnen spelen als je ze het minst verwacht. Kies voor de moed om verder te gaan. Te onderzoeken wat onderzoek nodig heeft. Er zal een nieuwe wereld voor je opengaan. Je hebt een leven te winnen!

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Verlaat Verdriet-symposium Teruggaan om verder te kunnen neemt je als hulpverlener mee naar kennis en kunde uit ervaring. Kennis en kunde die ontwikkeld is door vele jaren werken met Verlaat Verdriet-ers in de praktijk. Uit een gedeelde ervaring: jong ouderverlies, en de invloed van jong ouderverlies op de langere termijn. Kennis en kunde die je nergens anders op kunt doen dan uit de bron. Die bron delen graag met je! Lees meer over symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen en meld je aan via Kenniscentrum Verlaat Verdriet. 

    Teruggaan om verder te kunnen

    Bestel het boek en geef de titel door aan je Verlaat Verdriet-cliënten.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners

  • | | | | |

    Ervaringsgericht werken met Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Ervaringsgericht werken met Verlaat Verdriet-ers

    Zoveel soorten van therapieën en werkvormen zijn er tegenwoordig. Je ziet door de bomen het bos bijna niet meer. Allemaal bieden ze op verschillende manieren oplossingen voor problemen waarmee mensen kunnen worstelen. Sommige vormen waren er allang. Andere vormen zijn nieuw. Hulpverleners kiezen voor de ene benadering, voor de andere benadering of voor een mix van benaderingen. Allemaal bieden ze op hun eigen manier hulp bij problemen.

    Levensverhaal

    Wie zijn de hulpverleners die het verhaal kunnen horen? Het verhaal van Verlaat Verdriet-ers? Hulpverleners die Verlaat Verdriet-ers uitnodigen hun verhaal te delen? Die het verhaal kunnen horen achter het verhaal? Ervaringen kunnen plaatsen in het levensverhaal van Verlaat Verdriet-ers? Samenhang kunnen zien tussen moeilijkheden die Verlaat Verdriet-ers ervaren in hun leven van nu, en het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd? Die de ervaringen van toen en nu kunnen duiden? Hulpverleners die – samen met hun Verlaat Verdriet-cliënt – betekenis kunnen geven aan hun ervaringen? Hulpverleners die kunnen werken met het levensverhaal van hun Verlaat Verdriet-cliënten als weg van verwerken naar helen. Zo dichtbij, en toch vaak zo gecompliceerd?

    Ervaringsgericht werken

    Verlaat Verdriet-ers zijn gebaat bij een ervaringsgerichte benadering. Je verhaal mogen vertellen. Je gehoord voelen. Gezien. Erkend. Ervaringen met elkaar in verband brengen. Ze duiden. Betekenis geven. Voor Verlaat Verdriet-ers is alleen dit al van grote betekenis. In beweging komen. Puzzelstukjes zoeken. Vinden. In elkaar passen. Delen met een hulpverlener die getuige wil zijn van wat je doet. Een geheel maken van al die losse delen waaruit je leven lijkt te bestaan. De koninklijke weg van verwerken en helen, waarin je als hulpverlener gids kan zijn in een proces dat niet alleen angstaanjagend en pijnlijk is, maar dat ook een heel bijzondere schoonheid in zich heeft.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen biedt jou, als hulpverlener, inzicht in de complexiteit van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Biedt jou als hulpverlener handvatten. Laat je zien wat belangrijk is voor Verlaat Verdriet-ers om zich gehoord te voelen. Gezien. Gesteund. Lees meer over symposium Teruggaan om verder te kunnen en/of meld je aan.

    Handvatten voor hulpverleners

  • | | | |

    Verlaat Verdriet; verbinden, vertrouwen, en verdergaan

    DoorTitia Liese

    Verbinden, vertrouwen, en verdergaan

    ‘Ik ben me er voor het eerst van mijn leven echt van bewust wat ik doe. Zodra ik een soort van onveiligheid voel stap ik in bekende overlevingsstrategieën. Dan vertel ik mezelf dat het goed gaat met me. Dat ik het red. En ik geloof dat zelf. Want ik red het’. Aan de telefoon spreek ik een Verlaat Verdriet-ster die ik ken vanaf de allereerste tijd van de Verlaat Verdriet-workshops. Ze verloor jong haar vader. We hebben veel samen gedaan in Verlaat Verdriet-verband. In de loop van de jaren heeft zich een hechte vriendschappelijke band tussen ons ontwikkeld.

    Overlevingsstrategieën

    Afgelopen najaar ontdekte ze een knobbel in haar borst. Haar leven stond ineens helemaal op de kop. Al haar overlevingsstrategieën gingen weer in werking. Inmiddels is er meer duidelijkheid over het te volgen traject. En dus rust. Nu realiseert ze zich wat er met haar gebeurde tijdens de eerste paniek. Ze stapte in alle haar bekende overlevingsstrategieën. En vertelde zichzelf: het gaat goed met me. Ik red het wel. Nu realiseert ze zich hoezeer ook dat een overlevingspatroon is, jezelf – en de buitenwereld – vertellen dat het goed gaat met je. Dat je het redt. Nu voelt ze de steun van mensen om haar heen. Schouder-aan-schouder. Ze voelt wat verbinden en vertrouwen doen met haar. ‘Wat een bijzondere, en leerzame ervaring.’ zegt ze aan de telefoon.

    Schouder-aan-schouder

    Zelf ervaar ik in deze zelfde tijd ook iets van de aller diepste diepte van het verlies van mijn moeder toen ik acht was. Ik voel Verlaat Verdriet-ers naast me staan. Schouder-aan-schouder. Een uitdrukking die ineens in deze tijd voor mij een hele bijzondere betekenis heeft gekregen. Verlaat Verdriet-ers om me heen, met wie ik samenwerk. Schouder-aan-schouder. Bijvoorbeeld bij de organisatie van het symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen. Verlaat Verdriet-ers die naast me staan. Met wie ik samen plannen maak om Verlaat Verdriet en verlate rouw een zichtbare en waardevolle plek te geven in de samenleving.

    Verbinden, vertrouwen en verdergaan

    Schouder-aan-schouder. Verbinden. Vertrouwen. Samen verdergaan. Dat is wat ik nu tot in het diepste van mijn vezels kan voelen. En nu durf ik, voor het eerst van mijn leven, te voelen hoe ik – al in de tijd van de ziekte van mijn moeder – heb besloten: ik moet het alleen doen. Ik moet mezelf redden. Nu er zoveel mensen om me heen staan die me het gevoel geven: samen kunnen we bouwen, durf ik het aan te voelen hoe ik als kind heb besloten: ik moet het alleen doen.

    Patroon

    In het diepste van mijzelf ervaar ik het patroon dat ik in me heb gedragen. Ik moet het alleen zien te redden. Ik moet mezelf – en de buitenwereld – laten zien dat ik het red. Dat het goed gaat met me. Een realisatie die ik nu kan voelen tot in de diepste vezels van m’n lijf. Een realisatie die me doet schudden op m’n grondvesten. Maar die me ook weer zoveel leert over de diepste diepte van het verlies van mijn moeder in mijn kindertijd. Een ervaring waarvan ik hoop dat ook mijn Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten hiervan kunnen leren: dit hoort er ook bij. Mogelijk ook bij jou.

    Symposium voor hulpverleners

    Ben je hulpverlener? Kom je in je werk Verlaat Verdriet-ers tegen? Werk je met Verlaat Verdriet-ers? Leer meer over de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder. Symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. Meld je aan Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    lezen

    Rouw kent geen tijd

    Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw in 13 modules

    #verlaatverdriet #verlaterouw #ruptuur #onomkeerbaarverlies #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners #kenniscentrumverlaatverdriet