• | | | | |

    Laat symbolen met je spreken

    Gisterochtend, op m’n laatste Terschellingse ochtend loop ik naar het strand om deze zomer nog één keer de zee in te gaan. Als ik terugloop naar de duinen zie ik op het strand twee puntjes uit het strand steken. Nieuwsgierig geworden trek ik aan de puntjes. Er komt een stokje tevoorschijn dat eruit ziet als een wichelroede. Verrast kijk ik naar het stokje in m’n hand. Wat trek ik hier zo onverwacht uit het zand?

    Laat symbolen met je spreken

    Ik kijk naar het stokje. Als in een flits zie ik de symboliek. Onmiddellijk komen mooie schrijfoefeningen in me op:

    • Waar viel mijn aandacht op?
    • Wat riep mijn nieuwsgierigheid op?
    • Wat trek ik uit het zand?
    • Waarin word ik geraakt bij het vasthouden van dit stokje?
    • Wat raakt me bij het zien van dit stokje?
    • Sta ik met mijn levensweg in m’n hand?
    • Zie ik hoe mijn levensweg zich vertakt in twee gelijkwaardige wegen?
    • Welke wegen zijn dat?
    • Als ik het stokje ondersteboven houd, houd ik dan twee levenspaden in mijn beide handen die in één weg samenkomen?
    • Welke levenspaden zijn dat?
    • Hoe gaat mijn levensweg er verder uit zien?

    Een heel ander perspectief

    Als ik op een heel andere manier kijk naar dit stokje zie ik een ‘wichelroede’.

    • Stel dat dit een wichelroede zou zijn, kan deze wichelroede me dan naar een onontdekte bron brengen?
    • Welke onontdekte bron zou ik graag willen ontdekken?
    • Wat zou ik doen als ik met deze wichelroede die bron ontdek?

    Als je de tijd neemt, zie je meer

    In de complexiteit van het hedendaagse leven zijn we vergeten hoe simpel dingen kunnen zijn (wat iets heel anders is dan gemakkelijk). Hoe weinig je nodig hebt. Hoe (schijnbaar) kleine symbolen of vormen waar jouw aandacht op valt je kunnen inspireren. Je kunnen later ervaren wat belangrijk is voor jou. Je dichter brengen bij jezelf. Jou als vanzelf woorden laten vinden voor gevoelens. Helen door schrijven.

    De weg van liefde, 2024

    Laat symbolen ook met jou spreken tijdens De weg van liefde in Codiponte, 2024.
    De rijkdom aan vormen en symbolen in Codiponte. De tijd die je neemt om stil te staan bij de vormenrijkdom die je stap na stap ontdekt. Vormen en symbolen die jou aanspreken. Die met jou spreken. Helen door schrijven. Codiponte waar oud zeer heelt.

    Lees meer

    De weg van liefde 2024

  • | | |

    Kenmerken en patronen bij Verlaat Verdriet

    Bang zijn dat je niet ouder wordt dan je ouder is geworden.’ Ik zit in een radiostudio in Hilversum. Een paar jaar daarvoor ben ik begonnen met mijn Verlaat Verdriet-werk (dat toen nog niet Verlaat Verdriet heette, maar Zonder Moeder). We zijn met z’n vijven. De interviewster, drie Verlaat Verdriet-ers, van wie ik er een ken uit de workshop die ze kort daarvoor bij mij heeft gedaan, twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers en ik.

    Wat is er nou toch zo bijzonder aan jong ouderverlies?’ vraagt de interviewster aan mij. Ik schrik. Ik ben nog bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te ontwikkelen. Bij zo’n rechtstreekse vraag sla ik dicht. Weet ik niet meer wat ik moet zeggen. Ik zeg het eerste wat me te binnenschiet. ‘Volwassenen die jong een ouder hebben verloren zijn bang niet ouder te worden dan hun ouder is geworden.’ De twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers kijken me stomverbaasd aan. ‘Nou, dat heb ik nooit gehad hoor!’ roepen ze als in koor uit. Ik schrik. Wat moet ik nu nog zeggen? Wat kan ik nu nog zeggen?

    Gelukkig verloopt het interview (een uur!) verder goed. Na afloop van het interview komt een van de twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers naar me toe. ‘Je zei dat, over die angst niet ouder te worden dan je ouder is geworden. Ik zei dat ik dat nooit heb gehad. Dat is niet waar. Ik heb het wel gehad. Ik ben me er alleen nooit bewust van geweest.’

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Welke van de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet herken jij bij jezelf?

    • Je altijd aanpassen;
    • Altijd de dood in je hoofd
    • Een muurtje om je heen hebben;
    • Geen grenzen kunnen stellen;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Je anders voelen dan andere mensen;
    • Angst niet ouder te worden dan je moeder/je vader werd;
    • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen;
    • Geen hulp kunnen vragen;
    • Altijd alles onder controle houden;
    • Niet kunnen genieten;
    • Een scheiding in jezelf voelen tussen gevoel en verstand;

    Lees meer

    Veel Verlaat Verdriet-ers herkennen zich in de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet. Lees meer Kenmerkende Patronen: Kernthema’s en kenmerken 

    Doen

    Zelftest 

    Kijken

    Rouw kent geen tijd

    estellen

    Teruggaan om verder te kunnen

  • | | |

    Paaltjes op jouw pad

    Paaltjes op jouw pad

    Je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Als volwassene worstel je met verschillende thema’s. Je bent je ervan bewust dat het vroege verlies van je ouder(s) bron is van deze thema’s. Dan kan het zijn dat je je herkent in de term Verlaat Verdrieter (of jij je identificeert met de term Verlaat Verdriet-er bepaalt niemand voor jou. Dat bepaal je zelf!).
    Jouw verlate rouwpad is al begonnen. Je hebt kennis gemaakt met de dynamiek van een verlaat rouwproces, de complexiteit en de gelaagdheid van een verlaat rouwproces. Dan kan het je helpen als er paaltjes langs je pad staan waar je je op kunt oriënteren. Dit gaat over mij. Hier ben ik. Dit doe ik. Daar ga ik naartoe.

    Of je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Als volwassene worstel je met verschillende thema’s, maar je hebt geen idee waar die thema’s vandaan komen. Je hebt moeite met hulp vragen, en probeert het zelf uit te zoeken, zoals je altijd in je leven hebt gedaan. Maar je komt maar niet bij de kern.
    Of je staat zo met je rug tegen de muur dat je niet meer anders kunt dan hulp zoeken. Helaas heeft de hulpverlener bij wie je terecht komt geen idee van Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Je voelt je niet gezien, en je voelt je weer niet gehoord. Je staat op het punt af te haken. Dan kan het je helpen als je een pad op kunt gaan waar paaltjes staan waarop je je kunt oriënteren. Dit gaat over mij. Hier ben ik. Dit doe ik. Daar ga ik naartoe.

    Van overleven naar leven

    Geen enkel rouwproces is een lineair proces van elkaar opvolgende fasen. Een verlaat rouwproces is zeker geen lineair proces. Je zult dit verlate rouwproces door z’n complexiteit en z’n gelaagdheid eerder ervaren als een hink/stap/sprong-proces. Een stap vooruit. Twee stappen terug. Drie stappen vooruit. Weer een stap terug. Twee stappen vooruit.

    Haltes van bewust worden bij verlate rouw

    Deze haltes van bewustwording bij verlate rouw kunnen je helpen meer inzicht te krijgen in de dynamiek van verlate rouw.

    • Overleven

      • Op het moment dat je je ouder(s) verloor was je plotseling kind-af. Het kinderleven zoals je het had gekend hield op te bestaan. Leven werd overleven.
    • Herkennen

      • Je hebt Verlaat Verdriet ontdekt. De thema’s waarmee jij worstelt herken je. Er gaat een wereld voor je open. Je bent niet gek!
    • Erkennen

      • Je voelt het. Dit gaat over mij. Dit gaat helemaal over mij. Hier moet ik iets mee.
    • Accepteren

      • Je wordt je ervan bewust dat Verlaat Verdriet over jou gaat. Het gat in je bestaan is veroorzaakt door de vroege dood van je ouder. Je bent bereid jouw verlate rouwproces aan te gaan.
    • Onderzoeken

      • Je onderzoekt wat het vroege verlies van je ouder(s) voor jou en voor jouw leven heeft betekend. En je onderzoekt wat het vroege verlies van je ouder(s) voor jou betekent in jouw leven van nu.
    • Integreren

      • Je geeft het vroege verlies van je ouder(s) en de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) een zichtbare plek in je biografie. In je levensverhaal.
    • Leven

      • Je komt uit de schaduw van de dood die altijd over jouw leven heeft gelegen. Je stapt in het licht. Je hebt de vrijheid verworven voluit te leven.

    Je hebt een leven te winnen

    • Gaat dit over jou?
    • Waar ben jij?
    • Wat doe jij?
    • Waar ga je naartoe?

    Lezen

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Kijken

    Rouw kent geen tijd

    Doen

    Zelftest 

    Bestellen

    Teruggaan om verder te kunnen

     

  • | | | |

    Teruggaan om verder te kunnen verandert je leven

    Verandering

    ‘De verandering die er nu is kon denk ik ontstaan doordat ik beter mijn eigen verlangens kan vervullen. En als ik het zelf niet kan vraag ik het aan iemand die het wel voor me kan doen. Dus het kan echt veranderen. Als je er maar achter bent wat je wilt veranderen.’

    Herkennen en erkennen

    ‘Hoe is het mogelijk dat jij zo precies weet hoe ik me van binnen voel.’ Ik krijg een mailtje van een Verlaat Verdriet-er die mijn boek Teruggaan om verder te kunnen heeft gelezen. ‘Ik heb het in één ruk uitgelezen. Dit gaat echt helemaal over mij. Ik heb mijn vader verloren op mijn vijfde. Jij beschrijft precies wat er met mij aan de hand is.’

    Ervarings-gebaseeerd

    Zelf verloor ik op mijn achtste mijn moeder. Mijn leven was een grote zoektocht. Eerst: wat is er toch met mij aam de hand? Later: wat is er toch met jong ouderverlies aan de hand? Nog later: wat gaat over mijzelf? Wat gaat over andere volwassenen die, net als ik, in hun jeugd hun ouder(s) verloren? Een nieuwe zoektocht ontvouwde zich: mijn onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Niet vanuit theorie/wetenschap, maar vanuit kennis. Kennis uit ervaring. Uit mijn eigen ervaringen. Uit de ervaringen van de honderden Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de loop van vele jaren heb gewerkt. Die ik heb ontmoet. Gesproken. Die me belden. Schreven. Kennis uit ervaring die Verlaat Verdriet-ers stuk voor stuk hebben, maar die bij veel Verlaat Verdriet-ers nog onbewust aanwezig is. Wat die Verlaat Verdriet-ers kunnen gebruiken is een boek. Een boek waarvan ook zij kunnen zeggen: ‘Hoe is het mogelijk dat je zo precies kunt weten hoe ik me van binnen voel.’

    Teruggaan om verder te kunnen

    Dat is wat Teruggaan om verder te kunnen ook voor jou kan betekenen. ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met je leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Teruggaan naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’

    Citaten

    Citaten uit Teruggaan om verder te kunnen

    ‘De verandering die er nu is kon denk ik ontstaan doordat ik beter mijn eigen verlangens kan vervullen. En als ik het zelf niet kan vraag ik het aan iemand die het wel voor me kan doen. dus het kan echt veranderen. Als je er maar achter bent wat je wilt veranderen.’

    ‘Ik hoorde mensen voorheen tegen me zeggen: ga door met je leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Teruggaan naar mijn verdriet. Teruggaan om verder te kunnen.’

    Bestellen

    Teruggaan om verder te kunnen