• | | | |

    De veranderkracht van een weggelaten woord

    DoorTitia Liese

    In 1998, er was toen borstkanker bij mij ontdekt, kreeg ik een tip van een vriendin die een grote verandering teweeg heeft gebracht. Niet alleen in mij waar het om de borstkanker ging, maar ook in het Verlaat Verdriet-werk waar ik toen net mee was begonnen. Zelf was de vriendin toen in therapie. Gaf wat ze daar leerde aan mij door. Vanochtend las ik een artikel over een vrouw die in haar jeugd seksueel werd misbruikt. In dat artikel noemde deze vrouw het misbruik ‘mijn’ seksueel misbruik. En toen was het er weer. De tip die ik kreeg. Die bij mij zo’n bijzondere verandering teweeg bracht. Ik geef de tip op mijn beurt graag aan je door.

    Aanleiding

    De aanleiding was indertijd dat ik het in gesprekken (en in gedachten) had over ‘mijn’ borstkanker. ‘Mijn’ kanker. ‘Noem de kanker niet ‘mijn’ borstkanker’ zei mijn vriendin tegen me. ‘Noem het ‘borstkanker‘. Of gewoon ‘kanker’. Ik deed het. Wende mezelf aan het te blijven doen. Consequent. Ik had nog steeds kanker. Maar ik was er niet meer mee geïdentificeerd. Ik had er innerlijk afstand van genomen.

    veranderkracht

    ‘Dat gaat ook op voor overlevingspatronen bij Verlaat Verdriet‘ realiseerde ik me. Overlevingspatronen. We willen ervan af. We willen ze kwijt. Terwijl we ze ondertussen uit gewoonte hardnekkig ‘mijn’ overlevingspatronen blijven noemen.
    Ik geef deze les graag aan je door. Probeer het eens voor de verandering. Noem in plaats van ‘mijn’ overlevingspatronen overlevingspatronen gewoon overlevingspatronen. Er kan zich zomaar een nieuwe wereld openen. Ook bij jou. Ervaar zelf de veranderkracht van een weggelaten woord.

  • | | |

    Even iets over Verlaat Verdriet-symposium rondom verlies moeder

    DoorTitia Liese

    Vorige week werd ik er weer even aan herinnerd door een Verlaat Verdriet-er, mijn vooruitblik van afgelopen herfst naar een Verlaat Verdriet-symposium rondom verlies van moeder. Dit naar aanleiding van ons voornemen een symposium te organiseren met Ap Dijksterhuis over zijn boek Vader.

    Even bijpraten

    Ik praat je graag even bij. Afgelopen najaar kregen we plotseling en onverwacht de gelegenheid een symposium te organiseren in De Ontmoeting in Nunspeet. Zoals in  zoveel andere kerken in ons land boog het kerkbestuur van De Ontmoeting zich over de vraag: hoe gaan we verder? Kunnen we ons kerkgebouw breder openstellen dan alleen voor leden van onze kerk? Er is behoefte aan plekken waar mensen samen kunnen komen. Elkaar kunnen ontmoeten. Kunnen delen, en leren van elkaar. Zo kregen wij de gelegenheid een idee dat er al lag ten uitvoer te brengen: een bijeenkomst met Ap Dijksterhuis over zijn boek Vader. Op 2 maart 2024 was het zover. Ruim zeventig Verlaat Verdriet-ers kwamen op die dag bij elkaar. Ontmoetten elkaar. Deelden. Leerden van elkaar. Brachten samen een hele mooie en bijzondere dag door in een mooi, gastvrij gebouw.
    Toen we afgelopen najaar deze mooie gelegenheid kregen riep ik meteen: dan doen we nu een symposium rondom vaderverlies en ergens volgend jaar ook nog een symposium voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder verloren. En dat was iets te voorbarig van mij.

    Door het oog van de naald

    Een dergelijke openstelling betekent voor de mensen van de kerk veel. Hun gastvrijheid is van harte gemeend. Maar betekent ook een grote belasting voor de vrijwilligers van de kerk. En ook voor een andere organisatorische kant. ‘Ik moet je de ontbindende factor noemen’ zei de kerkrentmeester me in ons tweede gesprek. ‘Als een lid van de kerk overlijdt dat heeft aangegeven de uitvaart vanuit de kerk te willen laten plaatsvinden, dan gaat dat voor.’ Dat was wel even een grote schrik voor me. Want hoe regel je dat met een symposium als je dat een paar dagen tevoren te horen krijgt? ‘Het is uiterst onwaarschijnlijk dat het gaat gebeuren. Maar ik moet het je zeggen.’ zei de man die mijn schrik zag tot troost. Na afloop van de dag op twee maart hoorde ik dat we door het oog van de naald zijn gekropen. Er was een overlijden. Van een lid van de kerk. Dat haar uitvaart wilde laten plaatsvinden vanuit de kerk. Op die dag.

    Als de tijd rijp is

    Verdere details zal ik je besparen. Maar ik besef nu al toe goed dat een dergelijk groot evenement als een symposium niet ‘zomaar even’ kan. Het symposium rondom verlies van moeder moet dan ook, hoezeer me dat ook spijt, nog even wachten. (Mocht je je nu afvragen: ‘waarom niet ergens anders’? Dat kan, maar het betekent een hele forse verhoging van de toegangsprijs. Mede om die reden waren/zijn we zo blij met De Ontmoeting. Het gaf ons de gelegenheid de toegangsprijs laag te houden.

    Als de tijd rijp is komen we bij je op terug.
    Het is nog steeds de bedoeling ook een symposium te organiseren met focus op verlies van moeder.
    We houden je op de hoogte.

    Lees meer

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

  • | |

    Wees zacht voor jezelf. Sla jezelf niet zo.

    DoorTitia Liese

    Dat zou ik toch niet meer doen? Ik zou toch mezelf niet zo meer slaan?
    Herken je dat bij jezelf? Er loopt iets mis. Onmiddellijk sta je helemaal in het gevoel: dat ligt aan mij. Het is mijn schuld. Ik heb iets fout gedaan. Herken je dat? Onmiddellijk kwaad worden op jezelf. Woedend. Jezelf slaan. ‘Wat een sukkel ben ik toch.’ Echt. Ik dacht dat ik die gewoonte allang achter me had gelaten. Tot vanochtend.

    Wat er gebeurde

    Anderhalve week geleden maakte ik de kwartaalaangifte voor de BTW klaar. Op tijd. Klaargemaakt voor verzending naar mijn administratiekantoor. Nog even naar de post. Aantekenen. Trots op mezelf was ik. Eindelijk een keer ruim voor de eindstreep. Ik liet dat weten ook. ‘Let op!’ mailde ik. ‘Mijn administratie komt eraan. Deze keer voor de verandering eens riant op tijd.’ Vier dagen later krijg ik bericht terug. ‘Niks ontvangen.’ ‘Kan niet’ mailde ik op mijn beurt terug. ‘Aangetekend verzonden. Moet bij jullie zijn.’

    Wat er niet gebeurde

    Een week later opnieuw mail. ‘Hele kantoor afgezocht. Niks gevonden.’ Ik ben perplex. Dit kan niet waar zijn. Wat heb ik fout gedaan? Ik voel de kwaadheid in me opborrelen. Wat nu weer, sukkel die je bent. Ik been naar het ‘postkantoortje’. ‘U moet Post.NL bellen. Wij kunnen niks voor u doen. Hier is het weggegaan.’ Nog kwaaier been ik terug naar huis. Waarom kom ik hier toch altijd weer in terecht. Waarom lopen dit soort dingen zo vaak mis bij mij. En waarom ben ik toch zo’n uilskuiken dat altijd weer wordt afgerekend op haar eigen slordigheden. Waarom ben ik toch zo slordig. Zo gehaast. (nu hoor ik geloof ik een stem op de achtergrond. Herken ik de stem van mijn vader, die al langer dan de helft van mijn leven dood is?).

    Sla jezelf toch niet zo

    Ik kijk op de site van Post.NL. Track en Trace. Lees een raar en onwaarschijnlijk verhaal. Wat heb ik in ’s hemels naam allemaal fout gedaan? Nog steeds denk ik dat het aan mij ligt. Dan bel ik Post.NL. Ooit gedaan? Niet goed voor je humeur. Hoewel deze keer…. Al bellend met een mevrouw (die vast duizend keer per minuut telefoontjes als de mijne krijgt en ’s ochtend om tien uur al helemaal murw is) wordt me duidelijk: dit ligt niet aan mij. Dit ligt echt niet aan mij. Lang verhaal kort: het is goed gekomen met de envelop. Hij is gevonden.

    Pfff – heb ik nu even tijd om naar mezelf te kijken. Het ligt niet altijd aan mij. Ik zou dat toch niet meer doen? Ik zou toch mezelf niet meer zo slaan? Nergens voor nodig! Goed er weer eens aan herinnerd te worden dat sommige gewoontes hardnekkig kunnen zijn. Erg hardnekkig. Ook al denk je dat ze achter je liggen. Goed om weer eens helemaal te beseffen: dat zou je toch niet meer doen? Wees zacht voor jezelf. Sla jezelf niet zo.

  • | | | |

    Depressie: oorzaak en gevolg

    DoorTitia Liese

    Het kan me zo bezighouden. Wat zie ik bij Verlaat Verdriet-ers? Wat hoor ik bij Verlaat Verdriet-ers? Hoe zit het bij Verlaat Verdriet-ers? Wat betekent wat ik zie? Wat betekent wat ik hoor? Gaat wat ik zie over meer Verlaat Verdriet-ers? Gaat wat ik hoor over meer Verlaat Verdriet-ers? Kan ik wat ik zie en hoor veralgemeniseren? Kan ik wat ik zie en hoor interpreteren als Verlaat Verdriet-patronen? Mag ik wat ik zie en hoor zien als Verlaat Verdriet-patronen? Is het veilig patronen te veralgemeniseren?
    Vragen die me bezighouden. Vragen waar ik niet altijd een antwoord op weet. Ik leg mijn vragen daarom ook graag voor aan jou. Als mede-Verlaat Verdriet-er. Als mede-ervaringsdeskundige.

    Verlaat Verdriet-er

    Wat ik in dit geval graag aan je voor wil leggen gaat over depressie. Verlaat Verdriet-ers zijn nogal eens gevoelig voor depressie(s). Dat kan zijn een gevoeligheid voor depressie. Het kan ook zijn angst voor depressie. Angst die jou extra gevoelig maakt voor depressie. Ik geef je een voorbeeld uit mijn eigen leven. Een groot deel van mijn leven ben ik minimaal rand-depressief geweest. Ik gleed erin. Kwam er met veel moeite uit. Liep weer een tijd als een ware evenwichtskunstenaar – een koorddanser – op het randje. Gleed er weer in. Altijd was er die angst er weer in te glijden in tijden dat ik er even niet in zat. Ik heb er hard aan gewerkt. Langdurig. Veel. Op een dag was het weg. Over. Het duurde nog een tijd voor ik me realiseerde: het is over. Het is echt over. En wat ik me ook realiseerde – en eigenlijk was dat nog veel belangrijker –  de angst weer in een depressie te raken is ook over. Weg.

    Depressie

    Depressie. Ik heb er veel over nagedacht. Het is echt een thema voor Verlaat Verdriet-ers. ‘Ik zit weer in een depressie. Ben het contact weer helemaal kwijt.’ Ik hoor het regelmatig van Verlaat Verdriet-ers. Afgelopen dagen was ik even op mijn Terschellingse plek. Om na te denken. Een van de thema’s die deze dagen een rol speelden gaat over mensen die ik ken. Volwassenen die in hun jeugd een gezinslid hebben verloren door overlijden. Dat kan zijn je moeder. Dat kan ook zijn je vader. Of je beide ouders. Of een broertje. Een zusje.

    Afsluiten

    Volwassenen die ik ken die in hun jeugd de ruptuur van het onomkeerbare verlies hebben meegemaakt. Afgescheiden zijn. Afgescheiden voelen. Die als volwassene in een depressie terecht kunnen komen. Soms keer op keer op keer. Die zich afsluiten. In de eenzaamheid terecht komen van zichzelf. Zich nog meer naar binnen keren. Zich nog meer afgescheiden voelen van andere mensen. Van het leven. Niet meer in staat zijn uit te reiken. Niet meer in beweging kunnen komen. Het gevoel hebben dat er geen andere weg voor ze open staat dan af te wachten tot het weer over is.

    Oorzaak en gevolg

    Dit gevoel van afgescheiden zijn, van innerlijke eenzaamheid zien we vaak als gevolg van de depressie. Maar is het niet zo dat de innerlijke eenzaamheid als gevolg van de ruptuur van het vroege verlies in je gezin van herkomst die veel volwassen Verlaat Verdriet-ers kenmerkt in wezen oorzaak is van de depressie waar je als Verlaat Verdriet-er in terecht kunt komen? Veel meer Verlaat Verdriet-ers dan je misschien zou denken.

    Uitnodiging

    Als je dit leest voel je mogelijk als Verlaat Verdriet-er de wens opkomen hierover te delen. Doe dat, als je dat verlangen voelt. Mail me jouw bijdrage aan het verder ontwikkelen van de ervaringskennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn titia@verlaatverdriet.nu 

    ‘Wat maakt het uit als ik er weer in zit’ denk je mogelijk. ‘Wat maakt het uit als ik er in zit of het oorzaak is, of gevolg. Ik weet niet hoe ik eruit moet komen. Daar heb ik mee te maken.’
    Maar juist daarom, om wegen te openen naar heling, leg ik de vraag bij je neer. Is wat wij – Verlaat Verdriet-ers – vaak zelf zien als gevolg van depressie in wezen niet  oorzaak? Hoe is het voor jou? Ervaar jij de eenzaamheid waarin je terecht bent gekomen als gevolg van depressie? Of ervaar jij de eenzaamheid waarin je terecht bent gekomen als oorzaak van depressie?

    Tip