• | | |

    Joost Klein en dubbel ouderverlies

    Joost Klein

    Gisteren werd bekend gemaakt dat Joost Klein (1997) voor Nederland naar het Songfestival 2024 in Malmö zal gaan.

    Vandaag las ik in een artikel over hem dat hij op zijn 12e zijn vader verloor. En een jaar later ook zijn moeder.
    Dan kan muziek en tekst ineens een extra betekenis voor je krijgen. Ik deel graag 2 coupletten met je uit zijn lied Wachttijd.

    [Refrein]
    Als het echt te veel wordt
    Als je groen en geel wordt
    En je hebt een hoop verdriet
    Als ze op je vitten
    Als je ’t niet ziet zitten
    Of als je geen uitweg ziet
    Als het echt te veel wordt
    Als je groen en geel wordt
    En je hebt een hoop verdriet
    Als je hard moet leren
    Iets moeilijks moet studeren
    Als het allemaal niet lukt (het lukt me niet)

    [Verse 2: Joost Klein]
    Mijn vader die daar lag
    Gezien maar geen gezag
    We zien wel met de dag
    We zeggen geen gedag
    Mijn moeder die daar lag
    Ik denk vaak aan die dag
    Natuurlijk doe ik dat in mijn natuurlijke habitat
    Ik blijf maar bijvullen
    Martijn van Eijzeren
    Ik ben een film kijkende over een man van ijzeren
    IJzeren metalen, Dikke van Dale
    Ikke wil dat ook maar ik kan dat niet betalen
    Ik en al mijn tranen vullen volle zalen
    Ik heb veel verhalen, ik zit vol met vragen

    Lezen

    Horen

    Wachttijd

  • | | |

    Waar komt toch die aanname vandaan?

    Waar komt toch die aanname vandaan?
    Welke onderzoeken wijzen dit uit? De aanname bij wetenschappers dat de meeste kinderen die jong een ouder verliezen dat kunnen verwerken? (in hun jeugd?).
    Wie heeft die onderzoeken gedaan? Waar? Waar zijn die onderzoeken? Wat staat daar in?

    Recent meldt onderzoeker/specialist op het gebied van kinderen, jongeren en verlies dr. Mariken Spuij het weer in het artikel in Volkskrant Magazine van 11 november 2023 ‘De meeste kinderen en jongeren die een ouder verliezen lukt het dit zelf te verwerken.’
    In het artikel in Volkskrant Magazine drie interviews. Verhalen van jonge ‘wezen’. Heftige verhalen. Van wie je, al lezend, bij een van de ‘wezen’ ontdekt dat ze helemaal geen wees is (hoe onzorgvuldig kun je zijn?). Wat overigens niet wegneemt dat het verhaal van deze ‘wees’ ook een heftig verhaal is. Maar: als één van je ouders nog leeft, ook al woont die ouder in het buitenland, dan ben je geen wees. Dan ben je een zogeheten ‘halfwees’. Dan ben je iemand die jong een ouder is verloren door overlijden. En dan ben je dus, volgens wetenschappelijk onderzoek, in staat dat verlies (in je jeugd) te verwerken.

    Waar komt toch die aanname vandaan?

    Steeds opnieuw de verbazing bij Verlaat Verdriet-ers die ik ontmoet in mijn Verlaat Verdriet-werk. In mijn workshops. Met name bij Verlaat Verdriet-ers die zelf werkzaam zijn als wetenschapper. Als onderzoeker. Docent. Als psycholoog. Als orthopedagoog.
    Waar komt toch die aanname vandaan?
    Over welke onderzoeken gaat dat?
    Wie heeft die onderzoeken gedaan?
    Waar?

    Hoe is het mogelijk dat kennelijk nooit en nergens een wetenschapper zich afvraagt: ‘Doen wij het wel goed?’ ‘Klopt het eigenlijk wel wat wij doen?’
    ‘Bevragen we ooit volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden?’
    ‘Op welke aannames baseren we onze onderzoeken eigenlijk?’
    ‘Waar en hoe vinden we de mensen die we zouden kunnen ondervragen?’
    ‘Wat willen we dan weten?’ ‘Welke vragen zijn dan relevant?’

    Ongestelde vragen

    Of kinderen die een ouder verliezen daar later nog last van kunnen hebben is een onbeantwoorde vraag.’ las ik een aantal jaren geleden in een artikel van de hand van Mariken Spuij bij de presentatie van haar proefschrift in boekvorm.
    Bij wetenschappers: ja, kennelijk.
    Maar zou het kunnen zijn dat die stelling meer te maken heeft met ongestelde vragen dan met onbeantwoorde vragen?
    Wij: volwassen ‘ervaringsdeskundigen’ hebben namelijk een heleboel antwoorden als de juiste vragen worden gesteld.

    Lees meer

    Onderzoeken die Mariken Spuij recent aan mij heeft doorgegeven

    ‘Er wordt geluisterd en er is recent mooi onderzoek gedaan (retrospectief dat wel…). Waarbij ik opmerk dat er tegenwoordig grote cohorten kinderen gevolgd worden (niet specifiek gericht op verlies) dus wellicht kunnen we over 20,30,50 etc jaar veel beter dingen zeggen. Het zal echter altijd genuanceerd zijn en blijven. De mens en zijn context zijn immers complex.’

    ‘Ik wijs je graag op recente publicaties. Stapje voor stapje komt er meer data. Maar nogmaals retrospectief… en niet prospectief…’

    Je vroeg naar de bronnen waar de journaliste zich op baseert. Zij baseert zich echter op iets anders van Bonnano. Ik heb het even voor je nagevraagd.

    https://www.researchgate.net/publication/5607614_The_Human_Capacity_to_Thrive_in_the_Face_of_Potential_Trauma

    Mijn dank aan Mariken Spuij!

    Rouw bij kinderen en jongeren 

  • | | |

    Drie jonge wezen vertellen in Volkskrant Magazine

    In Volkskrant Magazine In Beeld van 11 november 2023 vertellen drie jonge wezen hun verhaal.
    Hoe is het om op jonge leeftijd je beide ouders kwijt te raken?
    Wat mis je het meest?
    En: wat heb je nodig om uit te groeien tot een stabiele volwassene?

    Rutger (23) en Finette

    Op zijn 20e verliezen Rutger en zijn jongere zusje Finette hun beide ouders.
    ‘Op dinsdag, de eerste vakantiedag van mijn ouders, kreeg ik ’s morgens al om half acht een appje van mijn moeder, of ik mijn bed wel uit was. Woensdag bleven onze telefoons stil. Het werd acht uur, negen uur. Om half tien zei mijn zusje: ‘Er staat politie voor de deur.’………..

    Lindsay (19)

    Lindsay’s moeder overleed in 2015 aan kanker. Haar pleegmoeder stierf in 2022 aan dezelfde ziekte.
    ‘Ik ben altijd alert. Laatst was ik panellid op een symposium van jeugdzorg. Tijdens het gesprek bekroop me het gevoel: die man met die rode trui, daar helemaal achterin, die is niet te vertrouwen. Zo’n angst kan me zomaar overspoelen, zonder dat ik weet waarom.’………

    Amber (24)

    Ambers moeder overleed in 2007 aan een longembolie. Haar vader maakte in 2020 een einde aan zijn leven.
    ‘Bij elke keuze die ik maak, denk ik: zouden papa en mama dat ook zo doen? Ik vraag me vaak af of ze trots op me zouden zijn. Vooral op speciale dagen, zoals onze verjaardagen, mis ik ze erg.’…. 

    Volkskrant Magazine

    En dan ben je wees

    Workshop Dubbel Ouderverlies

    Basisworkshop Dubbel Ouderverlies

    Weeswijzer

    Weeswijzer

    Lezen en zien

    Anny Duperey: Schaduw en stilte

    Nawoord

    Naar aanleiding van de stelling bij het artikel Drie wezen vertellenDe meeste jongeren die één ouder verliezen lukt het dit zelf te verwerken, blijkt uit onderzoek van Columbia University in New York’ heb ik (Titia Liese) via haar site contact gezocht met Mariken Spuij. Ik heb haar uitgenodigd voor een gesprek over deze stelling, en over de gevolgen die deze overtuiging heeft voor Verlaat Verdriet-ers.
    Ik ben benieuwd naar haar reactie!

  • | | |

    Tien essentiële vragen aan Verlaat Verdriet-ers

    Ik ben verbijsterd. Dat was ik al. Ik weet het. En toch ben ik weer verbijsterd. En ik vrees dat ik het nog wel even blijf.

    Verbijsterd

    Verbijsterd ben ik door het totale gebrek aan kennis binnen de GGZ als het gaat over Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Maar niet alleen ben ik verbijsterd door het totale gebrek aan kennis. Ook ben ik verbijsterd door de desinteresse om de kennis die er wel is in huis te halen. Om gebruik te maken van de kennis die er wel is. Niet alleen om Verlaat Verdriet-ers beter te kunnen helpen. Maar ook om ervoor te zorgen dat hulpverleners beter en met meer resultaat kunnen werken met Verlaat Verdriet-ers.

    Vragen stellen

    Gisteravond, na afloop van een bijzondere drie-daagse Verlaat Verdriet-workshop bedacht ik: het minste wat hulpverleners kunnen doen is Verlaat Verdriet-ers vragen stellen.
    Tien vragen kwamen meteen bij me op die hulpverleners zicht geven op essentiële Verlaat Verdriet-thema’s. Die zicht geven op de omvang en de complexiteit van Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    Voordelen: de Verlaat Verdriet-er voelt zich om te beginnen gezien – en als het goed is – gehoord. En de hulpverlener heeft meer zicht op Verlaat Verdriet, en de persoonlijke omstandigheden van de Verlaat Verdriet-er.

    Tien essentiële vragen aan Verlaat Verdriet-ers

    1. Welke ouder ben je verloren;
    2. Welke leeftijd had je;
    3. Op welke wijze ben je je ouder verloren;
    4. Hoe was de samenstelling van je gezin van herkomst voor het overlijden van je ouder;
    5. Wie zorgde er voor jou na het overlijden van je ouder;
    6. Welke andere ingrijpende verliezen hebben zich voorgedaan in je gezin van herkomst voor het overlijden van je ouder;
    7. Welke veranderingen hebben plaatsgevonden in de samenstelling van je gezin van herkomst na het overlijden van je ouder;
    8. Wat betekende school voor jou;
    9. Met welke problemen in je leven van nu worstel je;
    10. Wat verwacht je van mij ([GGZ]-behandelaar).

    Ik deel de vragen graag met je. En hoor graag wat je mist als je iets wezenlijks mist wat ik voor deze lijst van tien vragen heb overgeslagen.
    Reageer naar titia@verlaatverdriet.nu
    Je reactie is van harte welkom!