• | | | | | | | |

    Tijd voor verandering: time out

    DoorTitia Liese

    De signalen waren er een jaar geleden al volop: ik was moe. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Doodmoe. Twintig jaar Verlaat Verdriet-werk + de voorafgaande jaren van mijn eigen intense en intensieve proces waren bepaald niet langs me afgegleden. Ik deed het een tijdje rustiger aan, maar pakte mijn werk weer op zodra de energie zich aandiende. Te vroeg!
    Begin april van dit jaar maakte ik een heel bijzondere en indrukwekkende reis door IJsland. Meteen daaraan sluitend kreeg ik griep. Een heftige griep, waar ik maar moeizaam van herstelde. Te moeizaam. En veel te langzaam. Alles wat ik van mezelf moest in de afgelopen weken kon rekenen op een intens gevoel van weerzin.

    Jippie! Ik heb er weer ZIN in

    Vanochtend vroeg fietste ik naar Elburg voor een behandeling bij de osteopaat. Ineens voelde ik door mijn hele lijf: Jippie, ik ben er weer! Ik heb er weer ZIN in! En meteen wist ik: dit ga ik anders doen dan vorig jaar. Dit is het moment om niet alleen van binnen te besluiten, maar het ook naar buiten toe te zeggen: het is tijd voor een time-out. Het is tijd voor verandering. Het is tijd voor veranderkracht. Het is tijd om verandering tijd en ruimte te geven. Het is tijd om tijd en aandacht te besteden aan mijzelf. Ik neem een time out. En ik neem alle tijd en alle ruimte om te onderzoeken:

    • Hoe kan ik in de komende jaren, naast de basisworkshops en de jaartraining De kunst van het verbinden Verlaat Verdriet-ers van dienst zijn;
    • Hoe zet ik in de komende jaren Verlaat Verdriet verder op de kaart en creëer ik meer maatschappelijk bewustzijn omtrent de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder;
    • Hoe zet ik in de komende jaren de kennis en de inzichten die ik heb verworven – en verder heb ontwikkeld – in;
    • Hoe geef ik dat vorm;
    • Welke plaats geef ik mijzelf daarin;
    • Wat is goed voor mij.

    Met dat laatste: wat is goed voor mij ben ik al begonnen. De rest komt mee als ik mezelf de tijd en de ruimte daarvoor gun.

    Nieuwe berichten

    De komende zomermaanden ga ik vooral ook genieten van het vorm en inhoud geven aan ons nieuwe verblijf op Terschelling.
    Begin september 2015 starten we een nieuw seizoen, met de tweede bijeenkomst van de jaartraining De kunst van het verbinden en een dag later met de presentatie van mijn nieuwe boek: Gids voor Verlaat Verdriet.

    Maar: wees niet verbaasd als je van tijd tot tijd toch een nieuw bericht van me onder ogen krijgt. Want dat gebeurt vooral ook met mijn Verlaat Verdriet-werk: Verlaat Verdriet houdt me altijd bezig. Letterlijk: dag en nacht. Altijd weer dienen zich nieuwe thema’s en inzichten aan. Thema’s en inzichten die gedeeld willen worden. Ook wat dat betreft is het fijn weer ZIN te hebben. Dan kunnen (nieuwe) thema’s en inzichten – zoals nu in dit bericht het geval is – letterlijk gedeeld worden.

  • | | | | | | | | | |

    Nieuwe data basisworkshop Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Nieuwe data basisworkshop Verlaat Verdriet

    2015

    24, 25 en 26 september

    Basisworkshop Verlaat Verdriet

    Het volgen van de basisworkshop Verlaat Verdriet biedt je de gelegenheid gedurende 2,5 dag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je ouder, te delen met ervaringsgenoten en te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw die Titia Liese in de workshop biedt.
    In de tijd tussen de workshop en de Terugkomdag geef je uitvoering aan voornemens die je tijdens de workshop formuleert en die passen bij jou, bij jouw specifieke situatie, bij jouw wensen en bij jouw mogelijkheden.

    Lees meer

    Lees meer over de basisworkshop Verlaat Verdriet

    Contact

    Neem contact op met Titia Liese via het Contactformulier of telefonisch 0341- 260 289 als je meer wilt weten.

    Ik mag verdrietig zijn

    Arm
    Heel even
    Om me heen
    Ik mag verdrietig zijn
    Traan

    Deelnemers aan het woord

    “Ik kan eindelijk naar de foto van mijn vader kijken.”
    “Ik heb zoveel gehuild, en het heeft me zo opgelucht.”
    “Wat een herkenning, en wat een erkenning voor het verdriet om mijn moeder.”
    “Ik ben er nog niet, maar ik weet nu dat ik op de goede weg ben.”
    “Mij heeft  de workshop weer een hele stap verder geholpen en ik gun dit veel meer mensen die worstelen met Verlaat Verdriet.“

  • | | | | | | | |

    Het menselijk tekort: mijn vader

    DoorTitia Liese

    Mijn vader was een beschadigd man. Beschadigd geraakt in zijn jeugd, met name door de slechte relatie die hij met zijn vader – mijn opa – had.
    Mijn opa was een beschadigd man, beschadigd geraakt als gevolg van het feit dat zijn vader het gezin veel te vroeg verliet voor een andere vrouw en aan de drank raakte.

    Het menselijk tekort

    Dank zij zijn liefde voor mijn moeder – en de liefde van mijn moeder voor hem – had mijn vader een goed en vervuld bestaan. Rijk aan liefde. Rijk aan cultuur. Rijk aan kunst. Rijk aan toekomst.
    Aan dit alles kwam een einde toen mijn moeder ziek werd en stierf en mijn vader achter bleef met twee kinderen van 5 en 8 jaar.
    Beschadigde man, die door het lot opnieuw beschadigd werd. Die opnieuw geconfronteerd werd met het menselijk tekort. Nu ook nog als alleenstaand vader en opvoeder van twee jonge kinderen.

    Word een dochter je moeder waardig

    Ik zocht – en vind – Rilkes Liebes-lied in het herinneringsboekje dat mijn vader na de dood van mijn moeder voor mij heeft geschreven. Ik vind dit liefdes-lied op één van de laatste bladzijden van het boekje, op de rechter bladzijde. Op de linker bladzijde een foto van de kist waarin mijn moeder ligt. Thuis opgebaard. Op en rondom de kist alle bloemstukken die er op dat moment waren.
    Boven deze foto staat geschreven: ……….‘Ik schreef al, dat Mam zo goed voor jullie zorgde, zó dat geen het haar zou hebben verbeterd. Mam heeft ook een zeer bijzondere vreugde aan het moederschap beleefd en ook al was het haar wel eens wat zwaar, vooral de laatste tijd voor ze echt ziek werd, ik ben toch blij, dat ze jullie heeft gehad en dat ze jullie nog wat heeft zien opgroeien. Ze stelde zich veel van jullie toekomst voor. Ik hoop, dat die zal zijn, zoals zij het graag gezien had en ik hoop dat, wie ook in je leven een plaats van betekenis zal gaan innemen – zij, die je moeder is geweest en die zo ontzettend veel èn van mij èn van jullie beiden gehouden heeft, daarin niet geheel ontbreken zal. Het is hierom vooral, dat ik voor jou dit kleine herinneringsboekje, dat je overal mee naar toe kunt nemen, heb gemaakt.
    Word een dochter je moeder waardig!’

    Mijn vader was een zorgvuldig man. Op bladzijde 1 van het boekje: Nieuwjaarsdag 1958. Gisteren hebben we wat ons van Mammie nog restte naar Dieren gebracht, waar de crematie van haar stoffelijk overschot heeft plaats gehad. Op de laatste bladzijde: gesloten Pasen 1958.

    Beschadigde man.
    Beschadigd mens.
    Het menselijk tekort.
    Hoe had hij het beter kunnen doen? 

  • | | | | | |

    R.M.Rilke: Liefdeslied

    DoorTitia Liese

    Ken je dat? Je weet het ergens wel, maar je gaat niet recht op je doel af. Waarom niet? Mij overkwam dat in de afgelopen dagen weer eens.
    Gisteren schreef ik over de voorstelling Violet, in het papieren theater van Frits Grimmelikhuizen in Deventer ( alle goeie dingen komen ) en mijn zoektocht naar Liefdeslied van Rainer Maria Rilke
    Gezocht op het web. Frits Grimmelikhuizen gemaild met de vraag waar ik het lied dat hij gebruikt in Violet kan vinden (en antwoord gekregen).

    En al die tijd wist ik het eigenlijk wel. Het gedicht staat in het herinneringsboekje aan mijn moeder, dat mijn vader na de dood van mijn moeder (1957) voor mij heeft geschreven. En toch bleef ik elders zoeken, want ik wist het niet zeker dat deze tekst er in zou staan.

    Vanochtend heb ik het boekje eindelijk erbij gepakt en nu weet ik het wel. Mijn vader heeft Liebeslied  in het herinneringsboekje geschreven. Rilke was één van de lievelingsdichters van mijn beide ouders. Stapels Rilkes heb ik geërfd, en allemaal heb ik ze in het verleden weggedaan. Nooit heb ik iets met Rilke willen doen (behalve weg doen dan). Maar nu komt hij ineens – zomaar, maar opnieuw – binnen in mijn leven.
    En hij is welkom!

    Liebes-lied

    Wie soll ich meine Seele halten, daß
    sie nicht an deine rührt? Wie soll ich sie
    hinheben über dich zu anderm Dingen?
    Ach gerne möcht ich sie bei irgendwas
    Verlorenem im Dunkel unterbringen
    an einer fremden stillen Stelle, die
    nicht weiterschwingt, wenn deine Tiefen schwingen.
    Doch alles, was uns anrührt, dich und mich,
    nimmt uns zusammen wie ein Bogenstrich,
    der aus zwei Saiten eine Stimme zieht.
    Auf welches instrument sind wir gespannt?
    Und welcher Geiger hat uns in der Hand?
    O süßes Lied.

     

    Liefdes-lied

     Waar moet ik toch mijn ziel bewaren dat
    zij niet langs de jouwe strijkt? Hoe draag ik haar
    over jou heen en weer naar andere dingen?
    Hoe graag niet liet ik haar in iets verzinken,
    bracht ik haar onder ergens in de nacht,
    verloren in een vreemde stilte waar
    niets verdertrilt wanneer je dieptes klinken.
    Maar alles wat ons aanraakt, jou en mij
    beroert ons samen als een strijkstok die
    twee snaren tot één melodie gebiedt.
    Op wat voor instrument zijn wij gestemd?
    En welke hand heeft ons omklemd?
    O teder lied.

     

    Rainer Maria Rilke
    Neuen Gedichte, 1907
    Vertaald door Menno Wigman, 1996, Uitgeverij Bert bakker, Amsterdam