• | | |

    Gids voor Verlaat Verdriet. Wegen naar herstel

    DoorTitia Liese

    Eindelijk is het zo ver. Gids voor Verlaat Verdriet. Wegen naar herstel is naar de drukker.
    Ik heb het zelf gedaan. Zelf op de knop Verzenden gedrukt. Ik weet het heel goed, en toch voelt het onwerkelijk. Het manuscript is echt weg. Nu is het wachten op de volgende stap: de dummy van de drukker toegestuurd krijgen.

    Hulde aan Marieke

    Hulde daarom aan Marieke, de boekvormgeefster, voor haar geduld met mij.
    In oktober vorig jaar mijn vraag aan haar: wil je weer? Marieke’s antwoord: JA.
    In december 2014 is het boek voor mijn gevoel klaar om naar Marieke te sturen.
    Manuscript naar Marieke gestuurd.
    Naar de fotograaf voor een goeie foto op de omslag.
    Marieke zet het boek binnen een week in vorm.
    Nadenken over de vorm: is dit wat ik wil?
    Klopt het beeld dat ik voor de omslag heb gebruikt?
    Naar Marieke: ik heb veel tekst veranderd/aangepast. Het hele boek zal opnieuw in vorm gezet moeten worden.
    Voorstel van Ingrid: ik heb mijn lied ingezongen in een professionele studio. Zullen we een CD toevoegen aan het boek?
    Reactie van mij: geweldig Ingrid! Graag!
    Januari 2015, in een gesprek met vrienden weet ik het ineens. Het beeld op de omslag wordt anders. Hoe doe ik dat?
    Naar de grafisch vormgeefster: Erline wil jij dat doen? Antwoord van Erline: JA.
    Naar Marieke: ander beeld op de omslag.
    Maart 2015, naar Marieke: andere titel.
    Naar Marieke: formaat veranderen, er komt een CD in.
    April 2015: naar Marieke: lig met griep in bed.
    Naar Marieke: lig nog steeds met griep in bed.
    Mei 2015: naar Marieke: ben nog steeds niet hersteld. Wil even helemaal niet werken.
    Juni 2015: naar Marieke: er komt een subtitel. Kun je daar nog plaats voor maken?
    Juli 2015: naar Marieke: ik heb nog een heleboel correcties en aanpassingen.

    Het zijn zo wat complicaties op het pad van de vormgeefster – en van mijzelf, als je tegelijkertijd auteur, redacteur, corrector, ontwerper en uitgever wilt zijn.

    Gids voor Verlaat Verdriet

    Maar zie: er is weer een wezenlijke stap gezet.
    Het boek is naar de drukker.
    In verband met de vakantietijd zal de Gids voor Verlaat Verdriet begin september 2015 beschikbaar zijn voor verkoop. Over de beschikbaarheid van de Gids stuur ik begin augustus nader bericht rond.

    CD

    Het voorstel van Ingrid om haar lied bij het boek te voegen heeft een prachtig resultaat: inmiddels staat een doos met CD’s bij mij  thuis. Klaar om voor verzending aan de Gids toe te voegen.
    Met het lied van Ingrid wil ik je graag vast kennis laten maken.

    Over Leven

    Op zoek naar mezelf
    weggestopt gevoel
    Op zoek naar mezelf
    weggestopt verdriet

    Ik voel me verward
    Weet niet wat er gebeurt
    Opeens doet het pijn
    dan voel ik weer niets

    Wegstoppen, negeren, ontwijken.
    Aanpassen, het is mijn tweede natuur…
    Ik ben het zelf

    Maar ik wil niet leven puur met mijn verstand
    Ik wil meer gaan leven met gevoel
    Ik wil van overleven naar leven

    Maar dit verlangen is ook mijn grootste angst
    Te leven in mijn onontgonnen land

    maar ik wil niet leven puur met mijn verstand
    Ik wil meer gaan leven met gevoel
    Ik wil van overleven naar leven
    Ik wil van overleven naar leven
    Ik wil van overleven….
    naar leven!

    Thuis bij mezelf
    ruimte voor gevoel
    Thuis bij mezelf
    ruimte voor verdriet….

  • | | |

    Vijfentwintigduizend namen

    DoorTitia Liese

    Ongeveer de helft van het aantal mensen dat contact met me zoekt in verband met Verlaat Verdriet, verloor als kind een ouder als gevolg van kanker. Het Koningin Wilhelminabos in Dronten is mij dus zeker niet onbekend. Integendeel. Ik kom er met enige regelmaat met Verlaat Verdriet-ers, en ook ik plantte daar een aantal jaren geleden een boom ter nagedachtenis aan mijn moeder en liet haar naam en haar sterfdatum graveren in één van de glazen platen.

    Vandaag was ik er weer.
    Deze keer met S. S., nu midden dertig, verloor 20 jaar geleden haar vader als gevolg van kanker. S. overweegt dit jaar een boom te planten voor haar vader, en zijn naam in één van de glazen platen te laten graveren. Ze heeft zich grondig georiënteerd en de mogelijkheden rond het Wilhelminabos en de boomplantdag op het web opgezocht.
    ‘Weet je wel dat het dit jaar (2015) voor de laatste keer mogelijk is?’ vraag S. mij. Nee. Dat weet ik niet. Geen idee gehad van het feit dat dit prachtige initiatief van het KWF, Staatsbosbeheer en de Nationale Boomplantdag eindig zou zijn. Een beetje logisch is het wel. Inmiddels zijn alle bospercelen beplant (en dat zijn er al meer dan in het oorspronkelijke plan was opgenomen).

    We lopen wat rond op de gedenkplaats. Die ligt er prachtig bij. Omgeven door de aangeplante bomen die inmiddels gedurende vijftien jaar boomplantdagen zijn geplant – en gegroeid!. Het is er stil. En groen.
    Het raakt me als ik zie hoe in de loop van de jaren in stilte (althans: op deze plaats is het stil) een compromis is gegroeid tussen het oorspronkelijke plan de glazen platen zonder meer in het gras te plaatsen en de mensen voor wie deze gedenkplaats betekenis heeft gekregen. De mensen die graag op deze plaats hun eigen tekens voor hun dierbaren achter willen laten – en dat ook deden. En doen. Aan de voet van de glazen platen zijn nu piepkleine ’tuintjes’ aangelegd. Daar groeien en bloeien plantjes, groeien kleine struikjes, staan lichtjes en andere voorwerpen die getuigen van een klein ritueel.

    ‘We moeten het doorgeven dat er dit jaar voor de laatste keer de mogelijkheid is om mee te doen aan de boomplantdag in het Wilhelminabos’, besluiten we. ‘We moeten het doorgeven aan alle mensen die het eigenlijk al zo lang van plan zijn, maar die het nooit werkelijk hebben gedaan. En die het toch, eigenlijk, nog steeds zouden willen doen.’

    Vijfentwintigduizend namen staan er op de glazen platen. Vijfentwintigduizend bomen zijn er geplant. Dit jaar is je laatste kans om je voornemen op deze plaats ten uitvoer te brengen.

    Kijk voor meer informatie over de mogelijkheden op de website: www.wilhelminabos.nl
    En geef het op jouw beurt alsjeblieft door aan alle mensen van wie jij weet dat het voor hen belangrijk is om dit te weten.

  • | | | | | |

    Rouwen om een verloren leven

    DoorTitia Liese

    Rouwen om een verloren leven: een voorbeeld uit de praktijk

    ‘Ik rouw om mijn verloren leven. Ik rouw om het gevoel dat ik, na het verlies van mijn vader, niet meer heb geleefd’. M., een nog jonge vrouw (begin 30), zegt het tijdens een individuele Verlaat Verdriet-basisworkshop. Ze zegt het hardop. Grimmig. In haar stem klinken verdriet, boosheid, machteloosheid en een eindeloze eenzaamheid.

    Voor ‘de buitenwereld’ zijn Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet nog (te) vaak onbegrijpelijke fenomenen. Niet te vatten. ‘Dat is toch al zo lang geleden?’ ‘Daar kun je nu toch geen last meer van hebben?’ ‘Je koestert je verdriet’. Een kleine greep uit de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers vaak te horen krijgen, als ze vertellen over het verdriet, de pijn en de boosheid die hun leven moeizaam en zwaar maken. ‘Ik leef in een hel’, zegt een andere Verlaat Verdriet-er. ‘Ik wil dit leven niet meer.’

    Voor veel Verlaat Verdriet-ers is het (te) moeilijk om toe te geven, maar veel van hen kennen die gevoelens een verloren leven te leven. Voor veel ‘buitenstaanders’, en dan bedoel ik de ‘buitenstaanders’ die wel begrip op kunnen brengen voor de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder, is een verlaat rouwproces een rouwproces om je overleden ouder. Een verlaat rouwproces is echter veel meer dan dat alleen. Een verlaat rouwproces is een veel meer omvattend proces, dat uit veel dimensies en veel lagen bestaat.

    Dimensie van een verlaat rouwproces

    De rouw om een verloren leven is één van die dimensies in dit proces. ‘Weet je wat het is’, geef ik M. als antwoord op haar uitroep. ‘Dit is een moment waarop je je leven kunt veranderen. Iedere dag die je boos, verdrietig, wanhopig, wrokkig blijft om je verloren leven, plak je aan je verloren leven. Jij kiest er nu voor het anders te gaan doen. Jij kiest er nu voor te gaan leven, in plaats van te overleven. Jij kiest er hier en nu voor jezelf een uitweg te gunnen uit pijn, boosheid, verdriet, wanhoop en wrok. Door hier te zijn heb je die keuze gemaakt. Je geeft jezelf een nieuw leven door je verlate rouwproces aan te gaan. Het is tijd voor je om te rouwen om je verloren leven.’

    Tip

    Lees meer over het gevoel van een verloren leven in de metafoor van Toine in mijn boek Teruggaan om verder te kunnen.

  • | | | | | | | | | |

    Nieuwe data basisworkshop Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Nieuwe data basisworkshop Verlaat Verdriet

    2015

    24, 25 en 26 september

    Basisworkshop Verlaat Verdriet

    Het volgen van de basisworkshop Verlaat Verdriet biedt je de gelegenheid gedurende 2,5 dag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je ouder, te delen met ervaringsgenoten en te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw die Titia Liese in de workshop biedt.
    In de tijd tussen de workshop en de Terugkomdag geef je uitvoering aan voornemens die je tijdens de workshop formuleert en die passen bij jou, bij jouw specifieke situatie, bij jouw wensen en bij jouw mogelijkheden.

    Lees meer

    Lees meer over de basisworkshop Verlaat Verdriet

    Contact

    Neem contact op met Titia Liese via het Contactformulier of telefonisch 0341- 260 289 als je meer wilt weten.

    Ik mag verdrietig zijn

    Arm
    Heel even
    Om me heen
    Ik mag verdrietig zijn
    Traan

    Deelnemers aan het woord

    “Ik kan eindelijk naar de foto van mijn vader kijken.”
    “Ik heb zoveel gehuild, en het heeft me zo opgelucht.”
    “Wat een herkenning, en wat een erkenning voor het verdriet om mijn moeder.”
    “Ik ben er nog niet, maar ik weet nu dat ik op de goede weg ben.”
    “Mij heeft  de workshop weer een hele stap verder geholpen en ik gun dit veel meer mensen die worstelen met Verlaat Verdriet.“