Tips voor hulpverleners: verlate rouw bij Verlaat Verdriet
Verlate rouw bij Verlaat Verdriet
Een rouwproces is geen lineair proces. Is geen proces van fasen die elkaar lineair opvolgen 1. verlies. 2. verlies verwerken. 3. verlies achter je laten. 4. verder met je leven.
Maar ook als je weet wat een rouwproces niet is – namelijk geen lineair proces – dan wil dat nog niet zeggen dat je je ervan bewust bent dat een verlaat rouwproces een totaal andere dynamiek heeft dan een rouwproces na recent verlies. Mogelijk (en zelfs waarschijnlijk) ben je je er – ook als hulpverlener – niet of nauwelijks van bewust hoe sterk lineair we in onze cultuur denken en leven. Toekomst gericht. Vooruitgangsgericht. En gericht op een (lineaire) maakbaarheid van een proces.
Verschil
Recent verlies
Een verlies dat een volwassen mens nu lijdt, en zeker een ingrijpend, onomkeerbaar en levens veranderend verlies, roept onmiddellijk emoties op. Een maalstroom van emoties waarin je cliënt zich een begaanbare weg moet zien te banen. Zich staande moet zien te houden. Je cliënt staat voor de taak haar/zijn verlies een aanvaardbare plek te geven in haar/zijn leven.
Verlaat Verdriet
Een verlaat rouwproces bij Verlaat Verdriet is een proces met een totaal andere, eigen dynamiek. Een achterwaarts proces, waarin je cliënt op zoek moet gaan naar de betekenis van het verlies van toen. Een verlies dat in veel gevallen tientallen jaren geleden heeft plaatsgevonden. Een existentiële crisis op een moment het systeem van je cliënt op geen enkele manier in staat was zo’n ingrijpende crisis te incasseren. Laat staan dat je cliënt als kind de diepte en de reikwijdte van dit verlies betekenis heeft kunnen geven. Een verlies dat de identiteit van je cliënt mee vorm heeft gegeven.
Alternerend proces
Een verlaat rouwproces is een uitnodiging om terug te gaan in de tijd. Vaak door een mijnenveld aan verstrikkingen en complicaties. Terug in de tijd, in een cultuur die volkomen toekomstgericht is. Terug naar een gebeurtenis waar je cliënt voor geen prijs naar toe wil. Waar hij/zij een weefwerk aan overlevingsstrategieën voor heeft ontwikkeld om vooral maar nooit in de buurt te komen van die plek.
Een verlaat rouwproces is ook een alternerend proces. Een proces dat als de slinger van een klok voortdurend heen en weer gaat, waarin gedachten en gevoelens steeds weer heen en weer geslingerd worden tussen uitersten. Pieken. Dalen. Vooruitgaan. Achteruitgaan. Hoop. Wanhoop. Verdriet. Vreugde. Moed. Angst. Gevoel. Verstand. Liefde. Onverschilligheid.
Onderzoek
Een verlaat rouwproces is vooral een proces van onderzoek. Wat heeft het verlies van toen met je cliënt gedaan. Wat heeft het verlies van toen teweeg gebracht aan ingrijpende veranderingen. Hoe heeft hij/zij daar als kind mee om kunnen gaan. Hoe heeft hij/zij daar in haar/zijn latere leven mee om kunnen gaan. In plaats van het verlies te blijven negeren, te bagatelliseren, te ontwijken, te presteren, altijd maar door te gaan geeft je cliënt het verlies van toen letterlijk een zichtbare plek in haar/zijn levensverhaal.
Symposium voor hulpverleners
Tijdens symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen delen Verlaat Verdriet-ers in een zorgvuldig gestructureerd, dynamisch en interactief programma met hulpverleners van diverse pluimage hun kennis uit ervaring. Ze delen de dagelijkse impact van het vroege verlies van hun ouder(s). Wat ze hebben ondernomen om met hun verlate rouw aan de slag te gaan. Wat hen niet heeft geholpen. En, aan de hand van herkenbare en aanprekende voorbeelden, vooral wat hen wel heeft geholpen. Zó, dat ook jij als hulpverlener gerichter en adequater Verlaat Verdriet-ers kunt begeleiden in hun verlate rouwproces.
Meer informatie
- Teruggaan om verder te kunnen
- Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen
- Kenniscentrum Verlaat Verdriet
- Zien en horen
