• | |

    Zoeken en vinden met Yoeke Nagel

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

    Zoeken naar mijn moeders moeder
    die verdween in het verzet

    ‘Wil je een recensie schrijven voor mijn boek Zoeken naar mijn moeders moeder?’ vraagt Yoeke Nagel me na afloop van onze sessie van vorige week.
    Yoeke leerde ik een aantal weken geleden kennen. Ik was op zoek naar hulp bij het vormgeven van een nieuw Verlaat Verdriet-tool dat ik aan het ontwikkelen ben. En vond Yoeke Nagel.

    Yoeke

    Afgelopen oktober maakten we kennis. We kenden elkaar niet, maar vanaf het eerste moment is er een bijzonder soort klik tussen ons. ‘Mijn moeder verloor als kind haar moeder’ vertelt Yoeke me bij ons eerste contact. Om me na de sessie van de vorige week te vertellen: ‘Ik ben bezig een boek te schrijven over de levenslange zoektocht van mijn moeder naar haar moeder Jeanne. Mijn oma dus.’
    Jeanne, verzetsstrijdster en joods, verdween in 1944 spoorloos uit het leven van haar beide dochters. Om nooit meer terug te keren.

    Manuscript

    Ik beloof Yoeke dat ik de gevraagde recensie zal schrijven. Yoeke geeft me het manuscript van haar boek mee dat voorjaar 2018 uit zal komen.
    Thuisgekomen begin ik meteen te lezen.
    En word vanaf de eerste bladzijde het boek in gezogen.

    Zoektocht

    Haar hele leven lang is de moeder van Yoeke op alle mogelijke manieren op zoek geweest naar haar moeder.
    Wat is er gebeurd?
    Waar is ze gebleven?
    Wie was ze?
    Enzovoort, enzovoort.
    In Zoeken naar mijn moeders moeder leggen dochter Yoeke en moeder de gevonden puzzelstukjes bij elkaar om samen de puzzel, zoveel als mogelijk is, tot een geheel te maken.

    Mijn eigen moeder

    Zelf voel ik iets heel bijzonders gebeuren bij het lezen van dit manuscript.
    Het verlies van mijn eigen moeder heb ik vooral gevoeld in het verlies van de links-humanistische cultuur van mijn moeder.
    Het vaderdeel van die cultuur bleef over in de persoon van mijn vader.
    Het levende moederdeel verdween. Met mijn moeder.

    Wonder

    Al lezend voltrekt zich langzaam maar zeker een wonder in mij. Ik was niet meer op zoek. Maar vind – volkomen onverwacht – een heel bijzonder verloren innerlijk puzzelstuk terug.
    Zo waardevol.
    Zo helend.
    Echt een wonder!

    Zoeken naar de moeder van mijn moeder

    Ik zal je zeker op de hoogte brengen als het boek van Yoeke Nagel voorjaar 2018 uit komt.

  • | | |

    Een trouwe vrouw

    DoorTitia Liese

    ‘Je mag me nooit verlaten’

    Een trouwe vrouw

    ‘Elizabeth, je mag me nooit verlaten. Dat is de voorwaarde. Ik ben mijn hele leven al verlaten. Vanaf dat ik klein kind was, ben ik bij mensen weggehaald. Raj-wees en zo. Niet dat ik de enige ben. En men zegt dat het ons ruggengraat heeft gegeven.’

    Elisabeth Macintosh, (Betty). Ierse, geboren en opgegroeid op Borneo, verliest in haar jeugd haar beide ouders in een interneringskamp. Ze gaat op zijn verzoek een verstandshuwelijk aan met de in Hongkong werkzame jurist Edward Feathers – Old Filth.

    Edward Feathers, Brit, geboren in ‘Brits Indië’. Verloor zijn moeder vlak na zijn geboorte. Raj-wees (kinderen van hoogeplaatste Britten werkzaam in de tropen. Raj-wezen zijn de kinderen van deze hoge ambtenaren, die al heel jong naar Engeland werden gezonden om een Europese opvoeding te krijgen. Ze groeiden op in (liefdeloze) pleeggezinnen en kostscholen).

    Cossee

    Van de site van Cossee, uitgever van Een trouwe vrouw 

    Begin jaren zestig keert Betty, op dat moment nog Elizabeth, terug naar haar geliefde, lawaaiige en naar heerlijk eten geurende Hongkong, waar zij is opgegroeid. Daar krijgt de jonge vrouw met de rode krullen, onmiskenbaar een kind van het British Empire, een onberispelijk huwelijksaanzoek. Schriftelijk, op briefpapier van een advocatenkantoor.

    Als Betty ‘eeuwige trouw’ belooft aan Edward Feathers, een advocaat met de rare bijnaam Old Filth (Failed In London Try Hong Kong), weet zij intuïtief, dat hun huwelijk nauwelijks op passie gegrond zal zijn. En zij weet nóg niet, dat zij kort daarna Terry Veneering zal ontmoeten, de liefde van haar leven, en Edward Feathers’ aartsrivaal. Toch zal ze later, als oude dame terug in Engeland, bij hoog en bij laag beweren dat zij hartstochtelijk van Edward houdt. Is liefde een kwestie van attitude? Of van integriteit?

    Lezers en boekhandelaren bewonderen de elegante stijl van Jane Gardam, haar altijd empathische observatievermogen, maar vooral haar uiterst genuanceerde inzichten in de human condition. Wie het verhaal vanuit het perspectief van Old Filth gelezen heeft in Een onberispelijke man, zal verrast zijn hoe totaal anders Betty haar jaren met Edward beschouwt.

    De manier waarop Jane Gardam hetzelfde verhaal – het huwelijk van het echtpaar Feathers in de laatste dagen van het British Empire – zonder enige herhaling in een volkomen ander licht kan laten zien, noemt The Guardian ‘gaandeweg meesterlijk’.

    Trilogie van Jane Gardam

    Deel twee uit de trilogie van Jane Gardam.
    Deel 1 – Een onberispelijke man
    Deel 2 – Een trouwe vrouw
    Deel 3 – Gaat verschijnen begin 2018

  • |

    Stille kracht Frans Klein

    DoorTitia Liese

    Stille Kracht

    ‘Ik heb trouwens nagedacht wat een goede kop voor dit artikel zou zijn en toen leek ‘Stille kracht’ me wel wat.
    In Volkskrant Magazine van 9 december 2017 een interview met Frans Klein, de hoogste baas van de publieke omroep (NPO).

    Frans Klein

    Frans Klein, Indische roots, geboren in 1965. Verloor plotseling zijn vader toen hij 9 was. De moeder van Frans – afkomstig uit Indië – bleef achter met 14 kinderen. Frans nam al vroeg een grote zorgtaak op zich.

    Verantwoordelijkheid

    ‘Kijk, ik was 9 toen mijn vader overleed en hoewel mijn oma een grote rol speelde, stond mijn moeder er alleen voor met tien zonen en vier dochters.
    Als ik het romantisch inkleur, weet ik zeker dat zij al snel dacht: die Frans is een pienter ventje, die kan me helpen. Ik deed al vroeg de administratie en ging inderdaad mee naar ouderavonden. Mijn moeder was een echte Indische vrouw, ze kon met haar charme veel voor elkaar krijgen. Ze sprak Nederlands, maar vroeg als het om keuzes ging toch of ik alles wilde vertalen. Dus al jong werd er een beroep gedaan op mijn verantwoordelijkheidsgevoel. Daardoor ontfermde ik me over mijn jongste broertjes en zusjes.
    Toen ik ging puberen was ik daar best verdrietig over.
    Ik heb een deel van het kind-zijn gemist.
    Dat gevoel kun je moeilijk uitleggen.’

    Vraag interviewer

    Bavo (de man van Frans Klein) denkt dat in de periode na het overlijden van je vader de basis is gelegd voor de rest van je leven.

    Antwoord Frans Klein

    ‘Ja, er komt ineens zo’n harde knip in je leven als je vader doodgaat. En dan ben je pas 9. Voor een deel achtervolgt dat je leven lang. Mijn onbevangenheid was ik meteen kwijt. Dat krijg je als je jong met de dood wordt geconfronteerd.

    Volkskrant Magazine

     

  • | |

    Hartelijk welkom in de wereld van mensen die jong hun ouder(s) verloren

    DoorTitia Liese

    Hartelijk

    Stephanie schreef een prachtige tekst naar aanleiding van een foto uit de serie BEELD TAAL. Een foto die ik haar kort geleden mailde, met de titel HARTELIJK.

    Toestemming

    Ik vroeg Stephanie toestemming om haar prachtige tekst met jullie te delen. Ze gaf graag haar toestemming.
    Hieronder de tekst die Stephanie schreef naar aanleiding van de bijgevoegde foto, en de titel HARTELIJK.

    Hartelijk

    Welkom!
    Hartelijk welkom in de wereld van mensen die jong hun ouder(s) is verloren: ‘Verlaat Verdriet’.
    Hartelijk welkom in de wereld van bijzondere mensen, die zich soms zo anders dan andere mensen voelen.
    Hartelijk welkom in de wereld waar mensen zich zo vaak onbegrepen voelen.
    Hartelijk welkom in de wereld waar veel kennis is.Hartelijk welkom, treed binnen, open uw ogen en luister.

    Luister aandachtig en zie onze kracht. Luister naar ons verhaal en neem ons serieus.
    Plaats ons niet in hokjes, maar zie wat ons is overkomen.
    Zie ons doorzettingsvermogen en onze creativiteit om in deze wereld te overleven na het op jonge leeftijd verliezen van onze ouder(s).
    Zie hoe wij ons staande hebben gehouden. Hoe we abrupt volwassen werden. Hoe wij de wereld om ons heen zelf moesten ontdekken, zonder aan de hand mee genomen te worden.
    Zie onze prestatie(s) en geef ons dat compliment, ook al kunnen we dat moeilijk incasseren.
    (Probeer te) Begrijp(en) dat wij moeite hebben om ruimte in te nemen.
    Om hulp te vragen.
    En moeilijk afscheid kunnen nemen.
    We worden – alleen maar – gehinderd door verliesangsten uit het verleden.
    We zijn bang voor verandering door de ervaring van het op jonge leeftijd verliezen van onze ouder(s). Dan is het toch niet zo vreemd dat we abrupt de verbinding kunnen verbreken en een muurtje om ons heen bouwen. 

    Zie en luister hoe onze stoere en zelfstandige buitenkant er van binnen uitziet.
    Zie dat wij voortdurend leven met een vals alarm. Dat chronisch waakzaam zijn en je steeds weer aanpassen zo vermoeiend is. Dat we door het ons steeds weer aan te passen, altijd te geven en altijd te zorgen voor anderen onze eigen lat steeds hoger zijn gaan leggen.

    Snap dat we alles onder controle proberen te houden. Uit ervaring weten we dat het kan zo afgelopen zijn.

    Help ons onze échte kwaliteiten te ontdekken en zelfvertrouwen terug te winnen.

    Help ons weer vertrouwen te krijgen in de toekomst.
    Onze angsten te overwinnen.
    Weer te genieten van het leven.