Deborah Ligtenberg interviewde de drie dochters-zonder-moeder Carla, Anouk en Carla voor Libelle en schreef drie prachtige verhalen (zie mijn blog van 8 september 2017: Moederziel alleen
Vorige week sprak ik Deborah aan de telefoon. Ze beloofde me haar artikelen Moederziel alleen in PDF te mailen.
Hier zijn ze.
Deborah – dank je wel!
17-39 Mijn leven, als je op jonge leeftijd je moeder verliest, Carla, Anouk, Carla
Nog geen honderd meter van mijn Terschellingse plek staat een groepje geiten in de duinen. Al sinds jaren staan ze daar (ja precies: die op de foto). Altijd als ik langs deze geiten kom, moet ik denken aan de geitenwollen sokken die me jaren geleden een enorme – en bevrijdende – huilbui bezorgden.
Een jaar of twintig geleden leerde ik P. kennen via een organisatie waar ik voorzitter van was. P. is zo’n twintig jaar ouder dan ik. Er klikte iets moois tussen ons.
Niet lang na onze eerste kennismaking liet ik mij bij een volgende ontmoeting plompverloren tegen haar ontvallen: ‘Als ik nog een moeder uit mocht zoeken, dan wilde ik jou.’ Zelf werd ik net zo verrast door deze opmerking als P. dat op dat moment was.
Op een avond ging ik naar P. Ze woonde, samen met haar man, een paar kilometer van mijn huis. Ik ging op de fiets. En kwam in een ongelofelijke regenbui terecht. Doornat en koud kwam ik bij P. aan. Onmiddellijk riep ze: ‘Ik ga een trui voor je van boven halen. En straks brengt K. je met de auto naar huis.’
De warme trui trok ik aan. De mededeling dat K. me met de auto naar huis zou brengen deed me goed. Maar wat me het allermeest goed deed waren de warme sokken die P. mee naar beneden nam en op de verwarming legde. ‘Trek die zometeen aan‘ zei ze. (ja precies: geitenwollen sokken).
Eenmaal thuis overviel me ineens een enorme huilbui. Toen ik weer wat bijgekomen was realiseerde me: die zorg, die heb ik dus nooit meer gehad.
Altijd als ik langs dat geitenweitje in de duinen kom en de geiten zie staan denk ik even: sokken. (Ja precies: geitenwollen sokken).
En nog altijd, al is het bijna twintig jaar later, kan ik voelen hoe goed die zorg van P. mij toen heeft gedaan.
Moederziel alleen: Deborah Ligtenberg interviewde voor Libelle 39 (7-13 september 2017) drie dochters die als kind hun moeder verloren: Carla (52 jaar, 12 jaar toen ze haar moeder verloor door zelfdoding), Anouk (42 jaar, 7 jaar toen ze haar moeder verloor door kanker) en Carla (43 jaar, 9 jaar toen ze haar moeder verloor door kanker.
Zelf verloor Deborah haar moeder op haar tiende.
Deborah schreef drie prachtige verhalen, die veel meer diepgang hebben dan meestal het geval is. Vanuit haar eigen ervaring kent Deborah de thema’s die spelen bij het vroege verlies van een moeder, en dat is in alles merkbaar in deze artikelen.
.……..’Ik ben aan haar verplicht om mezelf wél te doorgronden en te ontdekken wat ik wil. Dat het nu lukt, geeft een heel fijn gevoel. Door het vroege verlies van mijn moeder was ik mezelf kwijt, maar ik ben weer terug bij wie ik daarvoor was: het blije meisje dat wil genieten van het leven.’
……..‘Mensen zijn vaak bang voor de dood en praten met moeite over ziekte. Ik niet. Ik weet hoe belangrijk het is om er open over te zijn, want dat maakt minder eenzaam.’
…….’ Het doorleven van mijn verdriet heeft mij verbinding met mijzelf en anderen gebracht. De reis was prachtig. Ik dacht na over wat ik ben kwijtgeraakt, maar ook over wat ik heb overwonnen. Ik voel me sterk, rustig, en ben blij met wat ik heb. Ik hoop dat mijn moeder trots op me is.’
(Op de foto boven deze blog: Carla).
In het PS ter afsluiting van het artikel in Libelle:
Jaarlijks verliezen ruim zesduizend minderjarige kinderen een of beide ouders. Uit onderzoek blijkt dat mensen die op jonge leeftijd een ouder verliezen later drie keer meer kans hebben op depressies.
Verlaat Verdriet (www.verlaatverdriet.nu) is er voor mensen die jong een ouder verliezen.
Meer lezen: Gids voor Verlaat Verdriet. Titia Liese, Uitgeverij Funale
…………....’Een van de lastigste dingen: dat je als acteur soms weken niets te doen hebt. Vroeger lag hij dan dagen op de bank, en dan niet bij wijze van spreken, maar echt, hij kwam er niet af. Ook niet om te slapen. ,,Ik ben geen Mike Boddé (cabaretier, red.), iemand met een heftige aanleg voor depressie, maar kan wel overspoeld worden door een groot gevoel van eenzaamheid en verdriet.’’
Zo’n tien jaar geleden besloot hij daar wat aan te doen. De directe aanleiding was de geboorte van zijn dochter. ,,Toen zij zo’n 1,5 jaar was, dacht ik: nu moet ik echt gelukkiger worden. Want ik kan straks wel dingen tegen haar gaan roepen als ‘volg je droom’, maar wat als ik dat zelf niet eens doe? Ik ben in therapie gegaan. Intensieve regressietherapie.’’
Daar ging het ook over zijn familie met ‘de twee dooie vaders’. Zijn biologische vader overleed plotseling toen hij 6 was, en de tweede man van zijn moeder toen hij 18 was. ,,Ik heb mijn eerste vader nauwelijks gekend. Voor mij was mijn gezin gewoon: mijn moeder, mijn oudere broer en zus. De dood van mijn tweede vader was heftiger. Dat het zomaar kon dat iemand verdween. Ik dacht: ik moet het helemaal zelf doen.’’
,,Dat zou voor dit verhaal wel lekker simpel zijn, hè? Maar nee. Dat kwam, denk ik, omdat ik me als kind onbegrepen voelde. En nu nog wel. Ik ben me later gaan afzetten tegen mannen die me vertelden wat ik moest doen…………………
Artikel Algemeen Dagblad 02/09/2017