• | | |

    Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en kennis van zaken

    In mijn optiek is het een wijdverbreide en hardnekkige misvatting dat kinderen het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd zouden kunnen verwerken (mocht er al een definitie bestaan van succesvol verwerken van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd. En mocht die definitie bestaan dan zou ik die definitie graag eens zien). Kinderen kunnen geholpen worden het verdriet om een overleden ouder in goede banen te leiden. Wat het onomkeerbare verlies in je leven aanricht kun je pas weten als je volwassen bent. Dan pas kun je onderzoeken wat de dood van je ouder in je leven heeft betekend voor de ontwikkeling van je identiteit. Voor wie je bent geworden. Dan pas kun je onderzoeken wat de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld voor je hebben gedaan. En wat ze nu tegen je doen.

    Zoeken & ontdekken

    Volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren kunnen een leven lang zoekend zijn. ‘Er is iets met me aan de hand. Er klopt iets niet. Maar wat?’ Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener die een meer dan oppervlakkige kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die de vinger op zere plekken weet te leggen, wetend hoe kwetsbaar deze plekken kunnen zijn. Die de Verlaat Verdriet-er kan helpen relevante thema’s te ontdekken in haar/zijn verhaal van verlies, rouw, overleven en leven. Zo dat je als Verlaat Verdriet-er een innerlijk besluit kunt nemen. Ben ik een Verlaat Verdriet-er? Of ben ik geen Verlaat Verdriet-er? Wat betekent het voor mij om te erkennen dat ik een Verlaat Verdriet-er ben? En wat staat me dan te doen?

    Ontkennen

    Andere volwassenen hebben het idee: ik hoef er niet meer om te huilen. Dus ik heb er geen last van. Deze Verlaat Verdriet-ers zien thema’s in hun leven als karaktertrekken Zoals bijvoorbeeld: ‘Ik heb nu eenmaal aanleg voor depressies.’ ‘Ik ben nu eenmaal een control-freak.’ ‘Ik voel me nu eenmaal anders dan anderen’.  Zij relateren gevoelige thema’s in hun leven niet aan het vroege verlies van hun ouder. Ze zetten daarmee niet alleen zichzelf op het verkeerde been, maar ook hulpverleners.’ ‘Nee hoor, dat is al zo lang geleden, daar heb ik geen last van.’ ‘Nee hoor, nooit last van gehad.’
    Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener met een meer dan oppervlakkige kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Een hulpverlener die in staat is te luisteren. Die de valkuilen kent. De kwetsbare plekken. Een hulpverlener ook die de Verlaat Verdriet-er ziet en behandelt als gelijkwaardige volwassene. Als iemand die geleerd heeft over dood, en over overleven. Mogelijk meer dan de hulpverlener zelf.

    Erkennen

    Weer andere Verlaat Verdriet-ers zijn zich ervan bewust (geworden) dat thema’s die in hun leven spelen voortkomen uit het vroege verlies van hun ouder. Deze Verlaat Verdriet-ers zijn (schoorvoetend) bereid hun verlate rouwproces aan te gaan. Ze hebben in de allereerste plaats behoefte aan een hulpverlener die bereid is de Verlaat Verdriet-er op weg te helpen. Te inspireren. Te ondersteunen en te bemoedigen in dit proces van onderzoeken, van verwerken en helen. Deze Verlaat Verdriet-ers hebben het nodig zich gezien te voelen. Gehoord. Door een hulpverlener die bereid is – en in staat is – te luisteren. Een hulpverlener die gedegen kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die zich heeft verdiept in de specifieke dynamiek van verlate rouw. In de complicaties en de gelaagdheid van Verlaat Verdriet.

    Zien

    Rouw kent geen tijd

    Lezen

     

  • | |

    Mijn vader is een foto: Joep van Deudekom

    Vorige week plaatste ik mijn blog over het artikel van cabaretier Joep van Deudekom in PLUS-Magazine, waarin hij schrijft over zijn vader – en over wat het vroege verlies van zijn vader voor hem heeft betekend, en nu nog betekent.
    Joep van Deudekom (1960) was 6 jaar toen hij zijn vader verloor.

    Ik deel hier graag zijn herkenbare lied met je: Mijn vader is een foto.

    MIJN VADER IS EEN FOTO

    Mijn vader is een foto
    Van een man van 41
    Je ziet iets van een glimlach
    Dat wat aardigs doet vermoeden
    En als ik aan hem denk
    Is hij altijd even oud
    Mijn vader is een foto
    Geen gezeur, geen stem, geen goed of fout

    Het verdriet is afgesleten
    Het gemis, allang vergeten
    Al is er soms een flits
    Van een man die naar me lacht
    Of zijn dat de verhalen
    Dezelfde paar verhalen
    Waarbij ik in de jaren
    Beelden heb bedacht 

    Een oude onbekende
    Een foto in een lijst
    Terwijl ik verder ging
    Is hij steeds blijven staan
    De beelden, die vervagen
    Van een man die niet meer is
    En wat is het toch merkwaardig
    Dat ik die man steeds vaker mis

    Mijn vader is een foto
    Van een man van 41
    En ik vraag me steeds meer af
    Hoeveel van jou zit er in mij
    En nu nadert het moment
    Nadert het moment
    Nadert het moment
    Dan ben ik even oud als jij

    Luisteren

    Lees meer

  • | |

    Eva Hoeke: Een nieuwe richting in

    In Volkskrant Magazine van vandaag (8 juni 2024) een mooie column van Eva Hoeke over haarzelf en de betekenis die het verlies van haar vader voor haar door de jaren heen heeft gehad – en vandaag de dag nog steeds heeft (Rob Hoeke, zanger, pianist, songwriter. The Rob Hoeke Rhythm & Blues Group. 1939-1999). Eva Hoeke was 20 jaar toen ze haar vader verloor.

    Een nieuwe richting in

    Ik kan helaas niet de hele column met jullie delen, maar een citaat uit de column wel. De integrale column Een nieuwe richting in is de moeite van het lezen zeer waard. Dus mocht je ergens Volkskrant Magazine van 6 juni 2024 tegenkomen: lees vooral de column van Eva Hoeke: Een nieuwe richting in.

    …… Wat ik níét had voorzien, is hoe een lullig, zwart-wit artikeltje in de zijdeur van een tweedehands Toyota me 25 jaar later een nieuwe richting in zou gidsen. Elke keer wanneer ik nu de auto in stap zie ik hem zitten, mijn vader met zijn lange, donkere haar, de mond achter een volle snor, zonder te lachen, de kwetsbaarheid die hij desondanks uitstraalt, en omdat hij daar zit zeg ik ‘hallo’, hardop, ‘hoi papa’. Soms vertel ik er wat bij, soms niet. Soms zie ik alleen de weg, de lucht, en speelt er een piano in mijn hoofd, een blues. Het is een flinter saamhorigheid, een trilling, meer is het niet. Maar het is er……

    Lees ook

    Het is nooit te laat voor verlate rouw

  • | | |

    Jong ouderverlies, educatie en cultuur

    Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen veel meer dan die ouder alleen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Vertrouwen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook educatie van de ouder die is overleden. Ze verliezen ook de cultuur van de ouder die er niet meer is.

    Educatie en cultuur

    Je verliest de educatie en de cultuur van jouw overleden ouder. Je verliest de manier van opvoeden van jouw overleden ouder. De kennis. De kunde. Haar/zijn interesses. Haar/zijn levensovertuiging. Geloofsovertuiging. Politieke opvattingen. Sport. Kunst. Liefde voor boeken. De liefde, de zorg, de aandacht van de ouder die er niet meer is. De normen en de waarden die belangrijk waren voor jouw overleden ouder. Wat vond jouw overleden ouder belangrijk in het leven. Wat betekende jij voor jouw overleden ouder. En wat wilde jouw overleden ouder doorgeven aan jou. Wat betekende de manier van opvoeden van jouw overleden ouder voor jouw gevoel van eigenwaarde. Voor jouw identiteit. Jouw gevoel van bestaansrecht. Voor jouw zelfvertrouwen.

    Mijn vader

    …. ‘Mijn vader had een werkplaats in de grote schuur naast ons huis. Altijd was ik bij hem te vinden als hij daar aan het werk was. Hij leerde me alles over gereedschap. Over hoe je dingen moet doen. Hoe je dingen moet maken. Ik was 9 jaar toen hij plotseling overleed.’….. 

    Mijn moeder

    ….. ‘Mijn moeder overleed toen ik 12 jaar was. Ze is lange tijd ziek geweest. Gezinsverzorgsters kwamen en gingen. Anderhalf jaar na het overlijden van mijn moeder kwam de nieuwe vrouw van mijn vader bij ons in huis. Zij wilde in nieuwe start maken. Er kwamen nieuwe meubels in huis. Wat van mijn moeder was geweest verdween. Waarheen? Ik heb geen idee.’……..

    Om over na te denken

    • Hoe was de samenstelling van jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder;
    • Welke plaats nam jij in;
    • Omschrijf in een paar zinnen de gezinscultuur in jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder (als je te jong was voor eigen herinneringen probeer dan op een andere manier kenmerken te achterhalen van de gezinscultuur voor het overlijden van jouw ouder);
    • Noem drie waardevolle overtuigingen voor het leven die jij leerde van jouw overleden ouder;
    • Welke veranderingen vonden plaats in jouw gezin van herkomst na het overlijden van jouw ouder;
    • Wat betekenden die veranderingen voor jou?
    • Wat betekenen die veranderingen in jouw leven van nu?

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Zien

    Rouw kent geen tijd: Het mijnenveld