• | | |

    Mijn invitatie aan Bessel van der Kolk

    Feiten en verhalen

    Gisteravond zag ik u in Zomergasten. Kreeg ook een beetje mee van Nederlandse commotie rondom u en uw werk.

    Feit

    Mijn naam is Titia Liese. Als kind van 8 verloor ik mijn moeder door de dood.
    Feit – zullen we maar zeggen.

    Verhaal

    Rond mijn 40e, ik was werkzaam in het onderwijs, liep ik totaal vast. Niet geholpen door psychiater en psycholoog stelde ik mijn eigen timmerkistje samen om mijzelf te bevrijden uit de impasse waarin ik terecht was gekomen.
    Verhaal – zullen we maar zeggen.

    Ruptuur

    Al (ver)werkend raakte ik steeds meer gefascineerd door waar ik mee bezig was. Zou deze impasse alleen voor mij opgaan? Heel voorzichtig besloot ik dat wat ik leerde te delen met ervaringsgenoten. Stap na stap werd dit mijn werk.
    Ruptuur noemde ik het onomkeerbare verlies van een ouder door de dood. Verlaat Verdriet de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

    Kijken, luisteren, denken

    Twintig jaar geleden besloot ik op te houden met lezen over verlies en rouw, maar te gaan luisteren naar de vele volwassenen met wie ik sprak. Volwassenen die allemaal voor hun 20e hun ouder(s) verloren door de dood. Niemand weet per slot van rekening beter dan wijzelf wat er met ons is gebeurd. Wat we hebben ervaren. Wat dat met ons heeft gedaan. Welke gevolgen dat voor ons had. En heeft – in ons leven als volwassene.

    In de loop van decennia intensief kijken, luisteren en denken ben ik tot conclusies gekomen die ik vandaag de dag in toenemende mate tegenkom in kennis rondom trauma.

    Verhalen

    Elk levensverhaal heeft z’n eigen vorm. Z’n eigen inhoud. Z’n eigen eigenaardigheden. Elk levensverhaal is anders. Maar alle verhalen die ik in deze ruim 25 jaar heb gehoord van talloos veel Verlaat Verdriet-ers gaan over eenzaamheid. Over innerlijke eenzaamheid.

    Feiten

    Geen twijfel mogelijk. Het verlies van je ouder(s) door de dood is een feit. Een vaststaand, bewijsbaar feit. Een onbetwistbaar feit, in welke vorm de dood zich ook heeft aangediend. Zelfs psychiaters en psychologen zullen het niet voor elkaar krijgen het feit van de dood van de ouder(s) te ontkennen.

    Invitatie

    Hoe mooi zou het zijn om trauma-onderzoek te doen aan de hand van onze ervaringen met het onomstotelijke feit van het onomkeerbare verlies van onze ouder(s). Zelf ben ik ervan overtuigd dat Verlaat Verdriet-ers met liefde hun medewerking zullen verlenen.

    DOEN?

  • | | |

    Mijn invitatie aan Bessel van der Kolk

    Feiten en verhalen

    Gisteravond zag ik u in Zomergasten. Kreeg ook een beetje mee van Nederlandse commotie rondom u en uw werk.

    Feit

    Mijn naam is Titia Liese. Als kind van 8 verloor ik mijn moeder door de dood.
    Feit – zullen we maar zeggen.

    Verhaal

    Rond mijn 40e, ik was werkzaam in het onderwijs, liep ik totaal vast. Niet geholpen door psychiater en psycholoog stelde ik mijn eigen timmerkistje samen om mijzelf te bevrijden uit de impasse waarin ik terecht was gekomen.
    Verhaal – zullen we maar zeggen.

    Ruptuur

    Al (ver)werkend raakte ik steeds meer gefascineerd door waar ik mee bezig was. Zou deze impasse alleen voor mij opgaan? Heel voorzichtig besloot ik dat wat ik leerde te delen met ervaringsgenoten. Stap na stap werd dit mijn werk.
    Ruptuur noemde ik het onomkeerbare verlies van een ouder door de dood. Verlaat Verdriet de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

    Kijken, luisteren, denken

    Twintig jaar geleden besloot ik op te houden met lezen over verlies en rouw, maar te gaan luisteren naar de vele volwassenen met wie ik sprak. Volwassenen die allemaal voor hun 20e hun ouder(s) verloren door de dood. Niemand weet per slot van rekening beter dan wijzelf wat er met ons is gebeurd. Wat we hebben ervaren. Wat dat met ons heeft gedaan. Welke gevolgen dat voor ons had. En heeft – in ons leven als volwassene.

    In de loop van decennia intensief kijken, luisteren en denken ben ik tot conclusies gekomen die ik vandaag de dag in toenemende mate tegenkom in kennis rondom trauma.

    Verhalen

    Elk levensverhaal heeft z’n eigen vorm. Z’n eigen inhoud. Z’n eigen eigenaardigheden. Elk levensverhaal is anders. Maar alle verhalen die ik in deze ruim 25 jaar heb gehoord van talloos veel Verlaat Verdriet-ers gaan over eenzaamheid. Over innerlijke eenzaamheid.

    Feiten

    Geen twijfel mogelijk. Het verlies van je ouder(s) door de dood is een feit. Een vaststaand, bewijsbaar feit. Een onbetwistbaar feit, in welke vorm de dood zich ook heeft aangediend. Zelfs psychiaters en psychologen zullen het niet voor elkaar krijgen het feit van de dood van de ouder(s) te ontkennen.

    Invitatie

    Hoe mooi zou het zijn om trauma-onderzoek te doen aan de hand van onze ervaringen met het onomstotelijke feit van het onomkeerbare verlies van onze ouder(s). Zelf ben ik ervan overtuigd dat Verlaat Verdriet-ers met liefde hun medewerking zullen verlenen.

    DOEN?

  • | |

    De aanwezigheid van liefde: blog van Bert Pekelder

    De onvoorwaardelijke liefde en loyaliteit

    De onvoorwaardelijke liefde is liefde die alleen ouders hun kinderen kunnen geven. Loyaliteit is liefde in afhankelijkheid die alleen kinderen voor hun ouders kunnen hebben. De onvoorwaardelijke liefde van je moeder of je vader verloor je voor altijd, behalve mogelijk in je herinneringen als lichamelijke ervaring. De kracht van loyaliteit naar je moeder of je vader bleef echter in het diepst van jezelf geworteld. Ze komt nu tevoorschijn in de vorm van ‘missen’. Je ervaart een gevoel van ‘tekort’. Een altijd aanwezig gevoel van verlangen. Zonder onder woorden te kunnen brengen wat dat ‘verlangen’ precies inhoudt.
    Met het verlies van je moeder of je vader verdween de energie van loyaliteit niet. Alleen de ontvanger van deze verbinding verdween voor altijd uit je leven.

    Uit: ‘Ein Loch in meiner Seele’, Titia Liese en Bert Pekelder

    Hunkering

    Je hebt niet alleen die liefde die je van je overleden ouder kreeg moeten missen, je kon haar of hem ook niet meer zelf liefhebben. Een onvervulbare hunkering, die zich nog altijd in jou bevindt. Dat hoeft niet zo te blijven.

    Maar hoe?

    Een oefening

    Let op:
    Als de relatie tussen jou en je overleden ouder gewelddadig was, of op een andere manier zwaar belast is geweest, dan is het beter deze oefening niet te doen!

    Ga zitten op een rustige, veilige plek.
    Word je bewust van je lijf.
    Volg je adem.
    Als je ervaring heb met meditatie kan dat helpend zijn.

    Stel je voor, dat je overleden mama of je overleden papa bij je is. Je hebt de leeftijd die je nu hebt. Zij of hij heeft de leeftijd zoals die nu bij jou opkomt.

    Waar bevindt zij of hij zich? Voor je, achter je, links van je, rechts van je?
    Hoe groot is de afstand? Of mogelijk is er helemaal geen afstand?
    Word je bewust van je borst. Van je hart. Van je buik.
    Word je bewust van jouw liefde voor haar of voor hem.
    Laat deze liefde groter worden en stromen.

    Deze liefde verbindt jullie. Mogelijk sta je op en omarmt haar of hem en drukt haar of hem zachtjes of juist stevig tegen je aan.
    Word je ervan bewust hoe dat voelt.
    Word je bewust van de warmte.
    Ruik haar of zijn geur.
    Vertel haar of hem wat je haar of hem wilt vertellen.
    Blijf zolang samen als jullie willen.
    Word je ervan bewust dat zij of hij altijd bij je is.
    Word je ervan bewust dat je een mama hebt, dat je een papa hebt, die jou altijd begeleidt.

    Wat verandert dat voor jou?
    Hoe voelt die verandering voor jou?
    Wat doet die verandering met jou?
    Wat betekent het voor jou niet meer alleen onderweg te zijn?

    Nieuw begin

    Het is een nieuw begin van een levenslange aanwezigheid van liefde.

    Lees meer

  • | | |

    Sanne van Rij: De dood van mijn moeder

    Journaliste Sandra van Rij in De Correspondent

    Nee, de dood van mijn moeder heeft me niet ‘sterker’ gemaakt

    Ik ben vijftien jaar oud als ik met trillende handen een verfrommeld briefje uit mijn zak vis. Ik sta achter de microfoon in een bomvolle kerk, naast me staat de kist met mijn moeder. Kijk maar één keer vluchtig de zaal in, omdat ik bang ben dat ik het anders niet meer durf: voorlezen wat ik over haar geschreven heb.
    Ik adem diep in, en doe het dan toch, met mijn ogen stoïcijns op m’n kladpapiertje gericht. Naderhand sta ik met een stuk taart in de buurtkroeg. Ik geef handjes en knuffels, sommige mensen vertellen honderduit over hun band met mijn moeder. Er is ook iemand die met betraande ogen mijn handen vastpakt, een paar keer in mijn vingers knijpt terwijl ze me toespreekt. ‘Toen ik jou achter die microfoon zag staan…’ Ze pauzeert even, kijkt me glimlachend aan. ‘Je bent hier nu al sterker door geworden, lieverd. Jij wordt een hele grote, dat weet ik zeker.’

    Misschien moest dit wel gebeuren

    Ik zat in de vierde klas van de middelbare school toen ik mijn moeder aan zelfdoding verloor.Dat was een traumatische ervaring: ik wist dat ze al jaren ernstig depressief was, maar had nooit verwacht dat ze een einde aan haar leven zou maken.
    Toen mijn broertje twee jaar geleden psychotisch werd, had dat een vergelijkbare impact op me. Ik was bang dat hij er niet bovenop zou komen, hem hetzelfde lot als mijn moeder zou wachten. Hij werd opgenomen in dezelfde kliniek als zij, waardoor tijdens de bezoekuren de wond langzaam werd opengekrabd. Dan zag ik mijn moeder weer in de gemeenschappelijke, spierwitte woonkamer zitten: lurkend aan een sigaret, haar wangen nog nat van de tranen. Toch ging het, ondanks de psychose van mijn broertje, ‘goed’ met me, zoals het dat na de dood van mijn moeder ook was gegaan. Ik fietste de afgelopen tien jaar door mijn middelbare school en vervolgopleiding heen, maakte nieuwe vrienden, had altijd genoeg werk. Soms zeiden mensen dat ze dat knap van me vonden, nog vaker viel het woord sterk. Iemand zei ooit: ‘Misschien moesten deze dingen wel gebeuren om je te brengen tot waar je nu bent. Jij bent veel volwassener dan ik.’ Zulke reacties zijn lief bedoeld, maar onderstrepen hetzelfde, onvolledige, idee. Dat mijn trauma me meer succes heeft opgeleverd dan ik zonder dat trauma gehad zou hebben. Dat is een mooi verhaal, maar doet geen recht aan de werkelijkheid. Mijn trauma heeft me op veel vlakken óók kwetsbaarder gemaakt, en lang niet altijd sterker. 

    Lees meer

    Sandra van Rij
    Nee, de dood van mijn moeder heeft mij niet sterker gemaakt.
    27 juli 2022

    De Correspondent