• | |

    Niemands Nummer 1

    DoorTitia Liese

    Een Verlaat Verdriet-er stuurde me informatie over een expositie, een documentaire en een website over het verlies van beide ouders door de dood in je jeugd: Niemands Nummer 1.

    Citaat van de website Niemands Nummer 1

    Opgroeien zonder ouder(s), kun je je dat voorstellen? Er zijn veel jonge nabestaanden die tussen wal en schip vallen omdat zij volgens de wet als volwassene worden gezien wanneer zij 18 jaar zijn. Zo kun je zonder pardon je huis worden uitgezet, moet je niet alleen je eigen maar ook de financiële zaken van je ouders regelen, je studie zien te halen en dat terwijl je midden in een rouwproces zit. Dat niet alleen, ook relaties met school, vrienden en familie veranderen. Want wie gaat je nu de weg wijzen, wie vraag je om hulp? Hoe vind je dan een weg in het leven zonder ouders, wanneer je niemands onvoorwaardelijke nummer 1 meer bent?

    Expositie Niemands Nummer 1

    In de expositie ‘Niemands Nummer 1’ nemen we je mee in de realiteit van weeskinderen in Nederland. Onderdeel van de expositie is de fragmentarische documentaire van +/- 30 minuten.
    Middels 3 persoonlijke verhalen kun je zien hoe jonge wezen in Nederland een weg zoeken in het leven terwijl ze opgroeien zonder hun onvoorwaardelijke thuis: ouders. Hoe ziet hun leven eruit?
    Waar lopen ze tegenaan?
    En hoe zorgen zij er voor dat de wereld weer aan hun voeten ligt?

    Website Niemands Nummer 1

    Meer lezen over jong ouderverlies

    Titia Liese
    Teruggaan om verder te kunnen 

    Zien

    Titia Liese
    Rouw kent geen tijd – gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn

    Doen

    Workshop Dubbel Ouderverlies

  • | | |

    Stilstaan bij het overlijden van Marjo

    DoorTitia Liese

    ‘Wat jullie nu doen, had ik willen doen.’ Met deze woorden stapte Marjo binnen. De tweede workshop ooit voor Dochters Zonder Moeder. Bijna vijfentwintig jaar geleden. ‘Ik wil dit ook doen’ sprak Marjo tijdens de workshop een aantal keren zeer beslist. De vierde workshop voor Dochters Zonder Moeder (DZM – twee jaar later) gaven Marjo en ik samen.

    We hielden contact. Verloren elkaar uit het oog. Zochten weer verbinding. Verloren elkaar weer uit het oog. Het kon lang duren. Het kon kort duren. Maar altijd was er ergens een lijntje tussen ons.

    Trauma’s

    Ik maakte een deel mee van de worstelingen die Marjo steeds weer aan moest gaan – en aanging – met de zwaarte van haar leven. Soms van dichtbij. Soms van veraf. Steeds opnieuw het verlangen – en de strijd – om de zwaarte van haar leven te verlichten.

    Mede met – en door – Marjo heb ik de omvang en de diepte van de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder leren zien. Leren doorgronden. Leren begrijpen. Niet alleen het leven van de volwassene van nu die in haar/zijn jeugd een ouder – of beide ouders – is verloren door overlijden. Maar ook de trans-generationele doorgegeven trauma’s als gevolg van de ruptuur van het onomkeerbare verlies van een ouder. Mede dankzij Marjo heeft mijn Verlaat Verdriet-werk vorm en inhoud kunnen krijgen.

    Laat het licht schijnen

    Op de kaart van Marjo staat geschreven … ‘Is naar het licht gegaan’…
    Op dezelfde kaart de tekst van Marjo zelf …’Laat het licht schijnen over jullie bestaan’…

    Zelf hoop ik nog jaren mijn bijdrage te kunnen – en te mogen – leveren aan het verlichten van de levens van Verlaat Verdriet-ers.

    Dank voor jouw bijzondere bijdrage aan het werk voor Dochters Zonder Moeder en Verlaat Verdriet-ers.
    We gaan ervoor Marjo.
    Dat beloof ik je bij deze.

  • | |

    Ongewenst vaderschap onderzoeken

    DoorTitia Liese

    Ik heb er eerder een blog over geschreven. Maar na mijn bezoek aan de voorstelling Welkom in mijn zielige jeugd van Aaf Brandt Corstius is het thema bij mij weer geactiveerd. Voel ik toch weer de behoefte te schrijven over ongewenst vaderschap.

    Moederschap en vaderschap

    Sommige mannen weten het zeker. Ik wil (absoluut) geen vader worden.
    Sommige vrouwen weten het zeker. Ik wil (absoluut) moeder worden.

    En dan….
    Sommige van deze mannen en deze vrouwen zijn met elkaar getrouwd (of iets wat daar op lijkt).
    Hij wil het niet.
    Zij wil het wel.
    Zij wint. Wordt zwanger.
    Hij legt zich er bij neer.
    Zij wordt moeder.
    Hij wordt vader.
    Samen worden ze ouders van een kind. Althans: hij laat de zorg voor het kind over aan de moeder. Zij wilde immers moeder worden.
    Zij wint nogmaals.
    Wordt opnieuw zwanger.
    De geschiedenis herhaalt zich.
    Totdat zij ziek wordt. Overlijdt. In een tijd waarin de kinderen nog jong zijn. Niet alleen een moeder nodig hebben, een vader, maar ook een opvoeder. Of twee opvoeders. Hij staat er nu alleen voor. De man die geen vader wilde worden, die geen opvoeder wilde zijn moet vanaf nu niet alleen vader zijn, maar ook opvoeder.

    Onderzoeken

    In een verlaat rouwproces kan het belangrijk zijn te onderzoeken hoe dat bij jou is gegaan. Heeft jouw vader nooit de wens gehad vader te worden? Wat betekent dat voor de relatie die je nu met je vader hebt. Of die je hebt gehad, omdat je vader niet meer leeft?
    Kun jij als volwassene zien hoe het voor hem is geweest ongewenst vader te zijn, die na het ongewenste verlies van zijn vrouw ook ongewenst opvoeder moest zijn? Terwijl hij mogelijk een leven lang voor jou heeft gevoeld als een ongewenste vader?

    Lees meer

    Aaf Brandt Corstius

  • | |

    Als het over apen gaat…..

    DoorTitia Liese

    Zondagochtend vroeg. Ik heb m’n fiets gepakt. Nu het nog koel is en stil ga ik een eind fietsen. Amper ben ik een kilometer het bos in gefietst. Dan staan een reeën-moeder en haar reeën-kind midden op het fietspad. De reeën-moeder houdt me nauwlettend in de gaten. Haar kind kijkt onbevangen om zich heen. Als ik te dicht nader loopt de moeder het bos in. Haar kind blijft nog even staan. Nieuwsgierig. Dan loop het naar z’n moeder toe. Wat heeft een reeën-kind z’n moeder hard nodig om te leren over de gevaren van het reeën-leven!

    Als het over apen gaat

    Ik denk aan een Verlaat Verdriet-workshop van lang geleden. Een jonge deelnemer heeft ons een parabel voorgelezen over een apen-kind dat zijn moeder is verloren. Nadat het dagenlang ontredderd z’n moeder heeft lopen zoeken zakt het treurend neer op de oever van een beek. Het apen-kind sterft van verdriet. Tranen met tuiten bij de andere deelnemers. De jonge Verlaat Verdriet-er kijkt de groep rond en zegt mismoedig: ‘Ja, als het over apen gaat begrijpt iedereen wel dat een kind z’n moeder nodig heeft.’

    Chimpansee-wezen

    Gisteravond las ik verder in het boek van primatoloog Frans de Waal: De bonobo en de tien geboden. Ik las over chimpansee-groepen waarin volwassen chimpansees de volledige zorg op zich nemen voor wees geworden chimpansee-kinderen. Niet alleen chimpansee-vrouwen, maar evengoed chimpansee-mannen adopteren jonge wezen en zorgen voor ze.

    Wat  hebben wij mensen toch vaak merkwaardige opvattingen over menswaardig en beestachtig.

    Meer lezen

    Frans de Waal: De Bonobo en de tien geboden