• | | |

    Kenmerken en patronen bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    ‘Bang zijn dat je niet ouder wordt dan je ouder is geworden.’ Ik zit in een radiostudio in Hilversum. Een paar jaar daarvoor ben ik begonnen met mijn Verlaat Verdriet-werk (dat toen nog niet Verlaat Verdriet heette, maar Zonder Moeder). We zijn met z’n vijven. De interviewster, drie Verlaat Verdriet-ers, van wie ik er een ken uit de workshop die ze kort daarvoor bij mij heeft gedaan, twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers en ik.

    ‘Wat is er nou toch zo bijzonder aan jong ouderverlies?’ vraagt de interviewster aan mij. Ik schrik. Ik ben nog bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te ontwikkelen. Bij zo’n rechtstreekse vraag sla ik dicht. Weet ik niet meer wat ik moet zeggen. Ik zeg het eerste wat me te binnenschiet. ‘Volwassenen die jong een ouder hebben verloren zijn bang niet ouder te worden dan hun ouder is geworden.’ De twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers kijken me stomverbaasd aan. ‘Nou, dat heb ik nooit gehad hoor!’ roepen ze als in koor uit. Ik schrik. Wat moet ik nu nog zeggen? Wat kan ik nu nog zeggen?

    Gelukkig verloopt het interview (een uur!) verder goed. Na afloop van het interview komt een van de twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers naar me toe. ‘Je zei dat, over die angst niet ouder te worden dan je ouder is geworden. Ik zei dat ik dat nooit heb gehad. Dat is niet waar. Ik heb het wel gehad. Ik ben me er alleen nooit bewust van geweest.’

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Welke van de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet herken jij bij jezelf?

    • Je altijd aanpassen;
    • Altijd de dood in je hoofd
    • Een muurtje om je heen hebben;
    • Geen grenzen kunnen stellen;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Je anders voelen dan andere mensen;
    • Angst niet ouder te worden dan je moeder/je vader werd;
    • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen;
    • Geen hulp kunnen vragen;
    • Altijd alles onder controle houden;
    • Niet kunnen genieten;
    • Een scheiding in jezelf voelen tussen gevoel en verstand;

    Lees meer

    Veel Verlaat Verdriet-ers herkennen zich in de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet. Lees meer Kenmerkende Patronen: Kernthema’s en kenmerken 

    Doen

    Zelftest 

    Kijken

    Rouw kent geen tijd

    estellen

    Teruggaan om verder te kunnen

  • | | |

    Paaltjes op jouw pad

    DoorTitia Liese

    Paaltjes op jouw pad

    Je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Als volwassene worstel je met verschillende thema’s. Je bent je ervan bewust dat het vroege verlies van je ouder(s) bron is van deze thema’s. Dan kan het zijn dat je je herkent in de term Verlaat Verdriet–er (of jij je identificeert met de term Verlaat Verdriet-er bepaalt niemand voor jou. Dat bepaal je zelf!).
    Jouw verlate rouwpad is al begonnen. Je hebt kennis gemaakt met de dynamiek van een verlaat rouwproces, de complexiteit en de gelaagdheid van een verlaat rouwproces. Dan kan het je helpen als er paaltjes langs je pad staan waar je je op kunt oriënteren. Dit gaat over mij. Hier ben ik. Dit doe ik. Daar ga ik naartoe.

    Of je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Als volwassene worstel je met verschillende thema’s, maar je hebt geen idee waar die thema’s vandaan komen. Je hebt moeite met hulp vragen, en probeert het zelf uit te zoeken, zoals je altijd in je leven hebt gedaan. Maar je komt maar niet bij de kern.
    Of je staat zo met je rug tegen de muur dat je niet meer anders kunt dan hulp zoeken. Helaas heeft de hulpverlener bij wie je terecht komt geen idee van Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Je voelt je niet gezien, en je voelt je weer niet gehoord. Je staat op het punt af te haken. Dan kan het je helpen als je een pad op kunt gaan waar paaltjes staan waarop je je kunt oriënteren. Dit gaat over mij. Hier ben ik. Dit doe ik. Daar ga ik naartoe.

    Van overleven naar leven

    Geen enkel rouwproces is een lineair proces van elkaar opvolgende fasen. Een verlaat rouwproces is zeker geen lineair proces. Je zult dit verlate rouwproces door z’n complexiteit en z’n gelaagdheid eerder ervaren als een hink/stap/sprong-proces. Een stap vooruit. Twee stappen terug. Drie stappen vooruit. Weer een stap terug. Twee stappen vooruit.

    Haltes van bewust worden bij verlate rouw

    Deze haltes van bewustwording bij verlate rouw kunnen je helpen meer inzicht te krijgen in de dynamiek van verlate rouw.

    • Overleven

      • Op het moment dat je je ouder(s) verloor was je plotseling kind-af. Het kinderleven zoals je het had gekend hield op te bestaan. Leven werd overleven.

    • Herkennen

      • Je hebt Verlaat Verdriet ontdekt. De thema’s waarmee jij worstelt herken je. Er gaat een wereld voor je open. Je bent niet gek!

    • Erkennen

      • Je voelt het. Dit gaat over mij. Dit gaat helemaal over mij. Hier moet ik iets mee.

    • Accepteren

      • Je wordt je ervan bewust dat Verlaat Verdriet over jou gaat. Het gat in je bestaan is veroorzaakt door de vroege dood van je ouder. Je bent bereid jouw verlate rouwproces aan te gaan.

    • Onderzoeken

      • Je onderzoekt wat het vroege verlies van je ouder(s) voor jou en voor jouw leven heeft betekend. En je onderzoekt wat het vroege verlies van je ouder(s) voor jou betekent in jouw leven van nu.

    • Integreren

      • Je geeft het vroege verlies van je ouder(s) en de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) een zichtbare plek in je biografie. In je levensverhaal.

    • Leven

      • Je komt uit de schaduw van de dood die altijd over jouw leven heeft gelegen. Je stapt in het licht. Je hebt de vrijheid verworven voluit te leven.

    Je hebt een leven te winnen

    • Gaat dit over jou?
    • Waar ben jij?
    • Wat doe jij?
    • Waar ga je naartoe?

    Lezen

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Kijken

    Rouw kent geen tijd

    Doen

    Zelftest 

    Bestellen

    Teruggaan om verder te kunnen

     

  • | | |

    VPRO op 11 juli 2024: Vroeg verloren; met Liesbeth Rasker

    DoorTitia Liese

    Vandaag kreeg ik het verzoek van Hazazah Pictures onderstaand artikel te delen in mijn Verlaat Verdriet-netwerk.

    Artikel Hazazah Pictures

    Een intieme verkenning van rouw en herinnering

    Op donderdag 11 juli 2024 gaat de aangrijpende documentaire Vroeg verloren in première op VPRO. Deze 55 minuten durende film, geregisseerd door Tessa Louise Pope en geproduceerd door Hazazah Pictures in co-productie met VPRO, belooft een diepe en persoonlijke blik op de impact van verlies.

    Een persoonlijk verhaal over rouw

    Vroeg verloren volgt het verhaal van journalist en influencer Liesbeth Rasker, die op 10-jarige leeftijd haar moeder verloor. Liesbeth neemt ons mee op haar reis door de herinneringen aan dit verlies, waarbij ze onderzoekt hoe dit haar leven heeft gevormd. Hoe ervoer ze het verlies van haar moeder als kind? Waar blijft de liefde na zo’n groot verlies en welke copingstrategieën ontwikkelen zich? De film biedt een ontroerend inzicht in rouwverwerking en toont hoe anderen met vergelijkbare ervaringen omgaan.

    De documentaire is niet alleen een persoonlijke reflectie van Liesbeth, maar ook een universeel verhaal over rouw en herstel. In Vroeg verloren gaat Liesbeth in gesprek met verschillende lotgenoten en gezinsleden, elk met hun unieke manier van omgaan met verlies. Door deze gesprekken biedt de film een breder perspectief op rouwverwerking en toont het dat iedereen zijn eigen pad bewandelt in het verwerken van een groot verlies.

    Vroeg verloren

    Vroeg verloren is een film die niet alleen ontroert, maar ook inzichten biedt in een onderwerp dat vaak moeilijk te bespreken is. Het laat zien hoe je een band kunt behouden met een overleden dierbare en welke uitdagingen je later in het leven kunt tegenkomen na zo’n groot verlies. Voor iedereen die ooit met rouw te maken heeft gehad of iemand kent die een groot verlies heeft meegemaakt, biedt deze documentaire herkenning, troost en nieuwe inzichten.

    Must see

    Een must-see voor iedereen die geïnteresseerd is in de menselijke ervaring van rouw en herstel. De film biedt een unieke kans om te zien hoe mensen omgaan met verlies en hoe herinneringen ons kunnen helpen helen.

    Datum & tijd: donderdag 11 juli 2024, NPO2, 22.10 uur
    Regie: Tessa Louise Pope
    Producent: Hazazah Pictures
    Omroep: VPRO

    Lees meer

    Vroeg verloren

    Boeken van Verlaat Verdriet-deskundige Titia Liese

  • | | |

    Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en kennis van zaken

    DoorTitia Liese

    In mijn optiek is het een wijdverbreide en hardnekkige misvatting dat kinderen het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd zouden kunnen verwerken (mocht er al een definitie bestaan van succesvol verwerken van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd. En mocht die definitie bestaan dan zou ik die definitie graag eens zien). Kinderen kunnen geholpen worden het verdriet om een overleden ouder in goede banen te leiden. Wat het onomkeerbare verlies in je leven aanricht kun je pas weten als je volwassen bent. Dan pas kun je onderzoeken wat de dood van je ouder in je leven heeft betekend voor de ontwikkeling van je identiteit. Voor wie je bent geworden. Dan pas kun je onderzoeken wat de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld voor je hebben gedaan. En wat ze nu tegen je doen.

    Zoeken & ontdekken

    Volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren kunnen een leven lang zoekend zijn. ‘Er is iets met me aan de hand. Er klopt iets niet. Maar wat?’ Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener die een meer dan oppervlakkige kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die de vinger op zere plekken weet te leggen, wetend hoe kwetsbaar deze plekken kunnen zijn. Die de Verlaat Verdriet-er kan helpen relevante thema’s te ontdekken in haar/zijn verhaal van verlies, rouw, overleven en leven. Zo dat je als Verlaat Verdriet-er een innerlijk besluit kunt nemen. Ben ik een Verlaat Verdriet-er? Of ben ik geen Verlaat Verdriet-er? Wat betekent het voor mij om te erkennen dat ik een Verlaat Verdriet-er ben? En wat staat me dan te doen?

    Ontkennen

    Andere volwassenen hebben het idee: ik hoef er niet meer om te huilen. Dus ik heb er geen last van. Deze Verlaat Verdriet-ers zien thema’s in hun leven als karaktertrekken Zoals bijvoorbeeld: ‘Ik heb nu eenmaal aanleg voor depressies.’ ‘Ik ben nu eenmaal een control-freak.’ ‘Ik voel me nu eenmaal anders dan anderen’.  Zij relateren gevoelige thema’s in hun leven niet aan het vroege verlies van hun ouder. Ze zetten daarmee niet alleen zichzelf op het verkeerde been, maar ook hulpverleners.’ ‘Nee hoor, dat is al zo lang geleden, daar heb ik geen last van.’ ‘Nee hoor, nooit last van gehad.’
    Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener met een meer dan oppervlakkige kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Een hulpverlener die in staat is te luisteren. Die de valkuilen kent. De kwetsbare plekken. Een hulpverlener ook die de Verlaat Verdriet-er ziet en behandelt als gelijkwaardige volwassene. Als iemand die geleerd heeft over dood, en over overleven. Mogelijk meer dan de hulpverlener zelf.

    Erkennen

    Weer andere Verlaat Verdriet-ers zijn zich ervan bewust (geworden) dat thema’s die in hun leven spelen voortkomen uit het vroege verlies van hun ouder. Deze Verlaat Verdriet-ers zijn (schoorvoetend) bereid hun verlate rouwproces aan te gaan. Ze hebben in de allereerste plaats behoefte aan een hulpverlener die bereid is de Verlaat Verdriet-er op weg te helpen. Te inspireren. Te ondersteunen en te bemoedigen in dit proces van onderzoeken, van verwerken en helen. Deze Verlaat Verdriet-ers hebben het nodig zich gezien te voelen. Gehoord. Door een hulpverlener die bereid is – en in staat is – te luisteren. Een hulpverlener die gedegen kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die zich heeft verdiept in de specifieke dynamiek van verlate rouw. In de complicaties en de gelaagdheid van Verlaat Verdriet.

    Zien

    Rouw kent geen tijd

    Lezen