• | | |

    Zo ben je niet geboren!

    DoorTitia Liese

    ‘Hoort dat er echt allemaal bij?’ Verrast, en een beetje ongelovig kijkt de Verlaat Verdriet-ster me aan. Ze heeft een gesprek aangevraagd met mij om te onderzoeken of de moeilijkheden die ze al bijna haar hele leven ondervindt verband zouden kunnen houden met het vroege verlies van haar moeder. Veertiger nu. Vier jaar toen ze plotseling haar moeder verloor.

    We hebben het over aanpassen. Over een onderontwikkeld gevoel van eigenwaarde. Over de lat altijd heel hoog leggen. Presteren. Altijd bikkelhard zijn voor jezelf. Over gebrek aan zelfvertrouwen. Twijfel aan bestaansrecht. Niet kunnen voelen. Niet kunnen genieten. Over angst voor afwijzing. Over eenzaamheid.

    Zo ben je niet geboren

    Voor mij een bekend verhaal. Zoveel Verlaat Verdriet-ers die ik in de afgelopen ruim vijfentwintig jaar heb gesproken. Altijd dezelfde thema’s. Voor haar een opluchting. Ze kijkt me voorzichtig aan. ‘Ik, eeeeh, ben dus niet gek???’ ‘Nee’ kan ik terugzeggen. ‘Je bent niet gek. Zo ben je niet geboren. Dit zijn patronen die zich in je hebben gevormd na het vroege verlies van je moeder. Omdat je zo jong was zijn deze patronen deel uit gaan maken van je identiteit. Van wie je bent geworden. Je hebt ze zelf ‘gemaakt’. Het positieve aan dit verhaal: ze zijn dus ook weer veranderbaar.’

    Ervaringsgenoten

    Het kan je ongelofelijk helpen te praten met ervaringsgenoten. Dan kan je dingen zeggen die je nog nooit tegen iemand hebt gezegd. Je kan ze delen. Je wordt begrepen. Ervaringsgenoten vertellen dezelfde thema’s. Wat een opluchting! Je weet nu dat je niet de enige bent. Voor het eerst deel je je eenzaamheid. Je voelt het. Delen helpt onmiddellijk! Je bent niet gek. Deze patronen horen erbij. Er opent zich een nieuwe wereld voor je.

    Workshop Verlaat Verdriet

    Overweeg je al langere tijd een Verlaat Verdriet-workshop te komen doen? Voel je dat het tijd is? Wil je meer weten over wat we doen tijdens een workshop? Neem contact op met Titia Liese titia@verlaatverdriet.nu of bel Titia 06 – 53 76 58 43. Je bent van harte welkom mee te delen in het warme bad van de ontmoeting met ervaringsgenoten. De opluchting. Het vertrouwen.

    Lees meer

    Boeken van Titia Liese

  • | |

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    DoorTitia Liese

    ‘Het was een helse klus. Maar ik had het niet willen missen.’ Regelmatig hoor ik het Verlaat Verdriet-ers zeggen. ‘Ik ben honderd keer door de hel gegaan. Maar ik had het niet willen missen.’ Verlaat Verdriet-ers die niet alleen de zwaarte van hun verlate rouwproces hebben ervaren, maar ook de schoonheid van dit proces. In beweging komen. Jezelf tevoorschijn halen. Behoedzaam afpellen. Omarmen. In het licht zetten. Van overleven naar leven gaan.

    Vastgelopen

    Steeds meer mensen melden zich bij de hulpverlening. Ze zijn vast gelopen. Zien het niet meer zitten. Weten niet meer hoe ze verder moeten. Tal van problemen. Hoe vind je hierin als hulpverlener de weg? Tal van oorzaken. Hoe help je mensen als je de oorzaak van hun moeilijkheden niet goed in kaart kunt brengen? Tal van hulpvragen. Hoe onderscheid je in dat woud van vragen de bomen?

    Anders

    Dat kan anders. Dat moet anders. Hoe mooi is het dan dat een bescheiden groep gemotiveerde en gekwalificeerde Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen de koppen bij elkaar heeft gestoken. En hoe mooi is het dan dat wij – Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen hulpverleners de helpende hand reiken. Hulpverleners de weg wijzen naar wegen van herstel. Naar de schoonheid van een verlaat rouwproces. Zodat hulpverleners, in plaats van met de handen in het haar te staan hun Verlaat Verdriet-cliënten de weg kunnen wijzen naar de uitweg (een verlaat rouwproces is een ingewikkeld, gelaagd proces waarin zich de nodige onverwachte complicaties voor kunnen doen. Hoor en zie meer over Het Mijnenveld in Rouw kent geen tijd).

    Symposium

    We doen dat onder meer met het organiseren van symposium Teruggaan om verder te kunnen. Symposium voor hulpverleners uit diverse disciplines. Zaterdag 5 april 2025. Volg ons in de komende tijd op de social media. We zullen daar geregeld verschijnen met informatieve artikelen.

    De bijzondere schoonheid van een verlaat rouwproces

    Wil je je helemaal verdiepen in de schoonheid van een verlaat rouwproces, de tocht door de Hel via het Vagevuur naar het Paradijs, lees dan de Divina Commedia van Dante Alighieri (Dante: 1265-1321, was jonger dan 10 jaar toen hij zijn moeder verloor, en 16 jaar toen hij ook zijn vader verloor). Dante Alighieri heeft in zijn leven lange periodes gekend van zware depressiviteit.

    Wil je meer lezen over verlaat verdriet en verlate rouw in boeken van andere Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten: kijk dan in de boekenlijst van Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Zien

    Lezen

    Informatie symposium

    Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners

    #verlaatverdriet #verlaterouw #jongouderverlies #teruggaanomverdertekunnen #verlaatverdrietsymposium #kenniscentrumverlaatverdriet

  • | | | | |

    Komende week gesprek met Margriet Breet

    DoorTitia Liese

    Komende dinsdag – 17 december 2024 – spreek ik Margriet Breet. Hoewel we hemelsbreed nauwelijks twintig kilometer van elkaar verwijderd wonen hebben we elkaar niet eerder ontmoet. Volgende week woensdag – 18 december – komt een nieuw boek uit van Margriet: haar boek over het vroege overlijden van haar moeder. Het gemis van haar moeder. En wat dat gemis al die jaren met haar heeft gedaan.

    Margriet Breet

    Margriet heeft in de loop van haar leven heel wat boeken gepubliceerd. Boeken voor de jeugd. Educatieve boeken. Kinderboeken. Een boek over het vroege verlies van haar moeder zat al lang in haar hoofd. Jaren is ze ermee bezig geweest. Maar altijd bekroop haar weer het gevoel: wie zit daar nou op te wachten. Tot ze afgelopen zomer de documentaire Vroeg verloren van Liesbeth Raske op t.v. zag. ‘Ik ben helemaal niet de enige’ realiseerde ze zich terwijl ze de documentaire bekeek. ‘Er zijn wel heel veel mensen vroeg hun ouder(s) verloren. Net als ik. Er zijn wel heel veel mensen voor wie mijn boek belangrijk kan zijn.’ Ze zette zich aan het werk met dit voor haar nog steeds kwetsbare deel van haar leven.

    Nieuw boek

    Volgende week, een dag voordat haar nieuwe boek uitkomt, komt ze naar me toe. Gaan we met elkaar in gesprek. Waarover spreken wij? Over Verlaat Verdriet, natuurlijk. Over boeken. En over hoe belangrijk het is dat Verlaat Verdriet een breed bespreekbaar thema is.
    Ik kijk uit naar onze ontmoeting.
    En natuurlijk: naar het boek van Margriet Breet.

    Documentaire

    Vroeg verloren

  • | |

    Rien Poortvliet: De kabouter

    DoorTitia Liese

    Rien Poortvliet (1932-1995)

    Ken je hem nog? Rien Poortvliet? Rien Poortvliet en zijn kabouterboeken? Een vriendin van me nodigde me uit. ‘Ik wil naar de tentoonstelling van Rien Poortvliet in het Veluws Museum.’ ‘Huh, Rien Poortvliet?? Nooit bedacht dat ik ooit naar een tentoonstelling zou gaan van Rien Poortvliet!! En zeker niet in het Noord Veluws Museum in Nunspeet.’ Tot mijn schande moest ik het bekennen. Al sinds 8 juni van dit jaar is de tentoonstelling van Rien Poortvliet gaande. Wij konden het nog net redden. Op 8 december a.s. sluit de tentoonstelling, vandaag is het zaterdag 30 november 2024.

    Huisdieren

    Ik loop over de tentoonstelling. Er hangt veel meer van zijn werk dan alleen schilderijen die hij maakte van de kabouters. Ik zie de afbeelding van de huis-hond Sep die hij maakte. En dan gebeurt het. Tot mijn verrassing inspireert dit schilderij me om deze blog te gaan schrijven met vragen die bij me opkomen, zoals:

    Vragen aan jou

    • Hadden jullie in je gezin van herkomst een hond?
      • Hoe heette de hond?
      • Wat voor soort hond hadden jullie?
      • Welke plaats nam de hond in jullie gezin in?
      • Wat betekende de hond voor jou?
    • Hadden jullie andere huisdieren?
      • Welke andere huisdieren hadden jullie?
      • Wat betekenden de huisdieren voor jou?
      • Of wat betekende het voor jou dat jullie geen huisdieren hadden?

    De Kabouter

    Wie kent/kende hem niet. De Kabouter van Rien Poortvliet, de rode puntmuts fier rechtop. Een beetje besmuikt deden we daar vroeger wel over. Dat was toch niet echt kunst, wat hij deed. Een beetje braaf, op z’n zachtst gezegd. Maar dan loop ik toch, op de valreep, rond op de tentoonstelling van Rien Poortvliet. Waar ik nooit gekomen zou zijn als ik niet was uitgenodigd mee te gaan.

    Vragen aan jou

    • Hoe zit het bij jou? Heb jij de Kabouter van Rien Poortvliet gekend?
      • Had jij als kind zijn boek(en)?
    • Werd je voorgelezen uit de boeken over de kabouter?
      • Zo ja: wie las jou dan voor?
    • Wat is je bijgebleven?
      • Waren het de verhalen die jou zijn bij gebleven?
      • Waren het de tekeningen die jou zijn bijgebleven?

    Uilen

    Uilen, symbool van wijsheid. Als ik voor dat schilderij sta komen de volgende vragen bij me op:

    Vragen aan jou

    • Wie uit jouw gezin van herkomst staat voor jou symbool voor wijsheid?
      • Wat zei of deed deze persoon in jouw ogen om dit label te verdienen?
    • Wie uit de familie van jouw moeder staat voor jou symbool voor wijsheid?
      • Wat zei of deed deze persoon in jouw ogen om dit label te verdienen?
    • Wie uit de familie van jouw vader staat voor jou symbool voor wijsheid?
      • Wat zei of deed deze persoon in jouw ogen om dit label te verdienen?
    • Waarvoor ken jij jezelf het symbool van wijsheid toe?
      • Wat deed je om dit label te verdienen?
      • Wat deed je niet om dit label te verdienen?

    Godsdienst

    Rien Poortvliet was een overtuigd godsdienstig man. Bij zijn schilderij Jezus en de kinderen komen de volgende vragen bij me op:

    Vragen aan jou

    • Welke rol speelde godsdienst in jouw gezin van herkomst?
    • Wat voor herinneringen heb jij aan de rol die godsdienst speelde in jouw jeugd?
    • Welke herinneringen heb jij aan de rol die jij speelde in de levensbeschouwelijke opvattingen in jouw gezin van herkomst?
    • Welke rol spelen geloof en godsdienst in jouw leven van nu?

    Pauw

    En dan natuurlijk de pauw:

    Vragen aan jou

    • Op welke daad of daden van jouzelf ben je trots?
      • Wat deed je?
      • Of wat deed je niet?
      • Wat gebeurde er?

    Lees meer