• | | | |

    Verlaat Verdriet-ers, seksualiteit en seksuele identiteit

    DoorTitia Liese

    Seksualiteit

    ‘Titia, besef je dat je in alles wat je schrijft en vertelt over Verlaat Verdriet– en verlate rouwthema’s eigenlijk nooit schrijft over thema’s rondom seksualiteit?’ Deze vraag kreeg ik een paar jaar geleden van een Verlaat Verdriet-er die zich verdiept heeft in Verlaat Verdriet en verlate rouw. Ik had het zelf wel eens geregistreerd, maar heb daar toen verder niet echt iets mee gedaan (behalve onthouden waar deze Verlaat Verdriet-er mij  op attent maakte).

    Seksuele identiteit

    Zelf heb ik in mijn leven seksualiteit nooit als ‘probleemgebied’ ervaren. Heb daardoor eigenlijk nooit de behoefte gevoeld me in thema’s rondom seksualiteit te verdiepen. Iets uit mijn puberteit, tot vrij ver in mijn adolescentie, is me wel bijgebleven. Ik keek altijd naar vrouwen. Keek naar hoe ze deden. Hoe ze zich kleedden. Zich opmaakten. Hoe ze zich presenteerden. Bewogen. Spraken. Hoe ze zich gedroegen in gezelschap. Dat leek wel een beetje een obsessie waarover ik me van tijd tot tijd afvroeg of ik mogelijk eigenlijk op vrouwen viel. Tot ik het boek las van Hope Edelman Zonder Moeder. In dit boek las ik hoe dochters zonder moeder kijken naar andere vrouwen. Ze observeren. Willen zien hoe ze zich kleden. Hoe ze bewegen. Spreken. Zich manifesteren. Oh, dacht ik. Zit dat zo. Ik begrijp het. Daarmee was het thema voor mijzelf uit de wereld.

    Seksualiteit is dus niet een gebied, ook niet in Verlaat Verdriet-verband, waarop ik me heb toegelegd. Maar ik weet dat thema’s rondom seksualiteit en seksuele identiteit wel degelijk spelen bij Verlaat Verdriet-ers. Of die Verlaat Verdriet-ers nu man zijn. Of vrouw.

    Bijvoorbeeld

    • Werd er in jouw gezin van herkomst open gesproken over seksualiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Wie lichtte jou voor? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Met wie kon jij intieme details delen over je ontluikende seksualiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Wie steunde jou in je zoektocht naar je seksuele identiteit? Hoe ging dat in z’n werk?
    • Welke keuzen ten aanzien van seksualiteit heb je gemaakt in jouw jeugd / jouw adolescentie? Wat betekende dat?
    • Hoe ben je omgegaan met die keuzes? Wat betekende dat?
    • Voor welke soort relatie(s) heb jij gekozen? Wat betekende dat?
    • Ben je tevreden met de relatie(s) die je nu hebt?
      • Wat heb je gemist?
      • Wat mis je?
      • Waar geniet je van?
      • Wat zou je anders willen?
    • Welke rol
      • heeft jouw tekort aan zelfvertrouwen gespeeld?
      • speelt jouw tekort aan zelfvertrouwen?
      • heeft jouw onvermogen om grenzen te stellen gespeeld?
      • speelt jouw onvermogen om grenzen te stellen?
      • heeft jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde gespeelt?
      • speelt jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde?
    • In geval van seksueel misbruik in je jeugd
      • wat gebeurde er?
      • met wie heb je dat kunnen delen?
      • wie kwam er voor jou op?
      • welke rol speelt dat nu nog in jouw leven?

    Verlaat Verdriet en seksualiteit

    Verlaat Verdriet-ers en seksualiteit is thematiek waaraan ik (te) weinig aandacht heb besteed om daar werkelijk zinnige dingen over te melden. Wel ben ik ervan overtuigd dat ook deze thematiek bij Verlaat Verdriet-ers goed en degelijk ervarings-gebaseerd onderzoek kan gebruiken.
    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Resoneert dit bij jou?
    Er ligt een bijzondere wereld voor onderzoek voor je open!

    Lezen

    Zonder Moeder
    (Alleen tweedehands te koop – en dus duur!)

  • | | |

    Jong ouderverlies, educatie en cultuur

    DoorTitia Liese

    Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen veel meer dan die ouder alleen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Vertrouwen. Kinderen die een ouder verliezen door de dood verliezen ook educatie van de ouder die is overleden. Ze verliezen ook de cultuur van de ouder die er niet meer is.

    Educatie en cultuur

    Je verliest de educatie en de cultuur van jouw overleden ouder. Je verliest de manier van opvoeden van jouw overleden ouder. De kennis. De kunde. Haar/zijn interesses. Haar/zijn levensovertuiging. Geloofsovertuiging. Politieke opvattingen. Sport. Kunst. Liefde voor boeken. De liefde, de zorg, de aandacht van de ouder die er niet meer is. De normen en de waarden die belangrijk waren voor jouw overleden ouder. Wat vond jouw overleden ouder belangrijk in het leven. Wat betekende jij voor jouw overleden ouder. En wat wilde jouw overleden ouder doorgeven aan jou. Wat betekende de manier van opvoeden van jouw overleden ouder voor jouw gevoel van eigenwaarde. Voor jouw identiteit. Jouw gevoel van bestaansrecht. Voor jouw zelfvertrouwen.

    Mijn vader

    …. ‘Mijn vader had een werkplaats in de grote schuur naast ons huis. Altijd was ik bij hem te vinden als hij daar aan het werk was. Hij leerde me alles over gereedschap. Over hoe je dingen moet doen. Hoe je dingen moet maken. Ik was 9 jaar toen hij plotseling overleed.’….. 

    Mijn moeder

    ….. ‘Mijn moeder overleed toen ik 12 jaar was. Ze is lange tijd ziek geweest. Gezinsverzorgsters kwamen en gingen. Anderhalf jaar na het overlijden van mijn moeder kwam de nieuwe vrouw van mijn vader bij ons in huis. Zij wilde in nieuwe start maken. Er kwamen nieuwe meubels in huis. Wat van mijn moeder was geweest verdween. Waarheen? Ik heb geen idee.’……..

    Om over na te denken

    • Hoe was de samenstelling van jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder;
    • Welke plaats nam jij in;
    • Omschrijf in een paar zinnen de gezinscultuur in jouw gezin van herkomst voor het overlijden van jouw ouder (als je te jong was voor eigen herinneringen probeer dan op een andere manier kenmerken te achterhalen van de gezinscultuur voor het overlijden van jouw ouder);
    • Noem drie waardevolle overtuigingen voor het leven die jij leerde van jouw overleden ouder;
    • Welke veranderingen vonden plaats in jouw gezin van herkomst na het overlijden van jouw ouder;
    • Wat betekenden die veranderingen voor jou?
    • Wat betekenen die veranderingen in jouw leven van nu?

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Zien

    Rouw kent geen tijd: Het mijnenveld  

  • | | |

    De vlamberken, roman van Lars Mytting

    DoorTitia Liese

    De vlamberken

    ……  ‘En jij?’ vroeg de dominee. ‘Hoe ga jij het verwerken?’ Ik slikte. Besefte dat er in je leven een paar van dit soort keerpunten komen, dat je naar het wolkendek staart en jezelf belooft dat van nu af aan alles anders gaat worden. Maar ook de meest rigoureuze voornemens vervagen na verloop van tijd, zodat je de belofte moet afleggen terwijl het nog pijn doet. Mijn hoofd en de macht der gewoonte duwden me in de richting van mijn opa, waardoor ik ook een zoutpilaar zou worden. Maar mijn lichaam wilde iets anders. Dat wilde ontreddering en huilbuien, bliksemflitsen en doldrieste daden, al was het alleen maar om te laten zien dat ik niet zo afgestompt en gevoelloos was als hij. Want ik besefte dat wat ik het allermeest miste, het voelen van een echt gemis was……

    blz 101/102

    Grote, onbeantwoorde vragen

    In de herfst van 1971 komt een Noors echtpaar om het leven in een bos in Frankrijk. Hun driejarige zoontje Edvard blijft ongedeerd en groeit op bij zijn grootvader op een afgelegen boerderij in Noorwegen. Wanneer deze twintig jaar later overlijdt, blijft Edvard alleen achter, met grote, onbeantwoorde vragen. Wat deden zijn ouders in dat afgesloten bos, en was het toeval dat ze op een oude gasgranaat uit de Eerste Wereldoorlog stapten? En wie heeft die prachtige doodskist gestuurd voor zijn grootvaders begrafenis. Een ongekend staaltje vakmanschap, gemaakt van een houtsoort die niemand ooit heeft gezien? Zijn zoektocht naar antwoorden voert Edvard van Frankrijk naar de Shetland-eilanden. Naar de duistere krochten van zijn familieverleden, dat nauw verbonden is met de grote Europese tragedies van de twintigste eeuw.

    .…  Hanne kwam naar mij toe en nam mijn hoofd tussen haar handen. ‘Arme jongen,’ zei ze. ‘Het is je niet eens aan te zien.’ ‘Ik voel het anders wel’, zei ik. ‘Ergens diep in mijn middenrif.’ ‘Maar je lijkt net als anders. Misschien had je al zoveel pijn in je dat er geen plek is voor meer.’ Dat had ik nodig. Ik rukte me los en ging met mijn hoofd tegen de muur zitten huilen. Het welde op als uit een overstroomde kelder. Hoe zou het geweest zijn als ik iemand had gehad? Wat voor man zou ik geworden zijn met ouders, misschien broers en zussen, met jonge mensen om me heen, familie met wie ik mijn tijd wilde doorbrengen? 
    Mijn handen en voeten maakten geen deel meer uit van mijn lichaam. Ik had het gevoel alsof ik een reusachtig hart was, een zwellende, vormeloze homp die tranen naar buiten pompte die daar twintig jaar op hadden moeten wachten …… 

    blz 61/62

    Bestellen

     De vlamberken 

  • | | |

    Artikel van Joep van Deudekom in PLUS-Magazine

    DoorTitia Liese

    Door mijn dominante broer was ik lang onzeker

    ‘……. Vroeger had ik een gelukkige jeugd. Maar mijn sterkste herinneringen aan die tijd zijn toch die aan de dood van mijn vader. Ik was 6 toen hij op 41-jarige leeftijd aan een hartinfarct overleed. Ik weet nog dat hij lag opgebaard en dat de familie zei dat ik maar beter niet kon gaan kijken. Dat zou traumatisch zijn. Maar van mijn moeder mocht het toch, en het was helemaal niet eng. Ik heb mijn hand op de zijne gelegd en voelde dat mijn vader koud was. Daar – op dat moment – heb ik afscheid van hem genomen en dat had ik niet willen missen…….. ‘

    ‘……. Vreemd genoeg kreeg ik op mijn 35e alsnog problemen met de vroege dood van mijn vader. Dat is een fenomeen waar zelfs een stichting voor bestaat: Verlaat Verdriet. *  Kinderen die op jonge leeftijd ouders verliezen, hebben daar vaak tot hun dertigste geen last van. Maar tussen hun 30e en 40e – als ze zelf een gezin gaan stichten – komen er plotseling emoties boven. Dat is bij mij ook gebeurd. Van de ene op de andere dag ontwikkelde ik een soort astma waardoor ik altijd moest hoesten. Ineens wilde ik ook van alles over mijn vader weten. Maar omdat mijn moeder door zijn vroege dood maar twaalf jaar met hem getrouwd is geweest, kon ze mij niet alles vertellen ……’

    ‘….. Daarna het ik het liedje Foto geschreven. Drie weken later was mijn astma over! Dat is gewoon de spanning geweest, van het toeleven naar de dag dat ik mijn vader in leeftijd zou passeren……’   

    Lezen

    PLUS-Magazine, juni 2024, nr. 6
    Door mijn dominante broer was ik lang onzeker 

    Joep van Deudekom

    Zien

    Verborgen verleden

    NB

    De stichting Verlaat Verdriet die Joep van Deudekom hier noemt bestaat niet meer. Wel is veel informatie over de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid beschikbaar op de website www.verlaatverdriet.nu
    Lees meer over Verlaat Verdriet en verlate rouw:
    Verlaat Verdriet
    Verlate rouw