• | | |

    Lineaire tijd en circulaire tijd 2: een eye-opener

    DoorTitia Liese

    De circulaire tijd

    Ineens zitten we er middenin. De circulaire tijd. Ineens is onze jachtige manier van leven tot stilstand gekomen. Ons leven van doelen stellen. Van presteren. Altijd meer. Groter. Sneller. Verder.
    Plotseling moeten we ons aanpassen aan een manier van leven die voor ons al generaties lang achter ons ligt. Wij, moderne wereldburgers, die gewend zijn dagelijks van hot naar her en weer terug te vliegen. Plotseling, en door de nood gedwongen, moeten wij ons aanpassen aan de circulaire tijd.

    Eye-opener

    In mijn Verlaat Verdriet- workshops is het altijd weer een eye-opener voor de deelnemers. Het besef dat er meer bestaat dan alleen de lineaire tijd. Dat er ook een circulaire tijd bestaat. (En dat al sinds het ontstaan van de aarde……….).
    Over de lineaire tijd schreef ik in mijn blog Lineaire tijd en circulaire tijd 1. Vandaag neem ik je mee naar de grootste eye-opener (althans: wat tijd betreft!) voor Verlaat Verdriet-ers: de circulaire tijd.

    Stilstaan, om verder te kunnen

    De circulaire tijd is de natuurlijke tijd. De tijd van licht en donker. De tijd van de seizoenen. De seizoenen die, onveranderlijk, altijd weer terugkeren. Er is altijd weer een tijd van zaaien. Altijd weer een tijd van groei. Er is altijd weer een tijd van oogsten. Altijd weer een tijd van stilstand om de grond tot rust te laten komen. Tot zich weer een nieuwe tijd aandient van zaaien. Van groei. Oogst. Rust.

    In de circulaire tijd kun je altijd terugkomen op iets. Als zich weer een Verlaat Verdriet-thema aandient hoef je jezelf niet meer te verwijten (of te laten verwijten) dat je ‘er in blijft hangen’ of dat  je ‘het allang achter je had moeten laten.’ In de circulaire tijd betekent het – niet meer en niet minder – dat een Verlaat Verdriet-thema dat (weer) bij je speelt nogmaals aandacht nodig heeft.

    Voor alles is een tijd

    Door nog weer eens stil te staan bij een Verlaat Verdriet-thema geef je jezelf de gelegenheid er – zonder zelfverwijt – op terug te komen. Het thema nogmaals te onderzoeken. Een laagje dieper te gaan.

    De circulaire tijd geeft je de gelegenheid ingrijpende, levens-veranderende gebeurtenissen in je leven te integreren. Ze deel te laten worden van je ervaringen door ze te onderkennen. Te onderzoeken. Te erkennen. Deel te laten worden van wie je bent geworden.

    Stilstaan geeft ruimte voor inspiratie. Voor je geest openstellen. Voor creativiteit. Zelfonderzoek. Tijd voor zaaien. Voor groei. Tijd om te oogsten.
    Ruimte om de tijd te nemen voor heling. Met geduld. Aandacht. En boven alles met liefde. Voor jezelf. En voor het leven.

  • | | |

    Lineaire tijd en circulaire tijd 1 – een eye-opener

    DoorTitia Liese

    Lineaire tijd

    Aha! Oja!
    Verrassing
    Opluchting

    Elke keer weer zie ik de verrassing bij deelnemers aan de Verlaat Verdriet-workshops als ik in mijn Verlaat Verdriet-theorie aandacht heb besteed aan de lineaire tijd en de circulaire tijd. Aha! Oja! Opluchting! Zeker blijft er meer hangen van wat ik in mijn theorie behandel. Maar de lineaire tijd en de circulaire tijd: dat is voor de deelnemers vaak het meest verrassende onderdeel. Het onderdeel waar deelnemers op een (veel) later moment weer op terug komen. Het geeft nieuwe inzichten. Inzichten die beklijven.

    Lineaire tijd

    In onze, moderne (westerse) samenleving leven we in de lineaire tijd. Wij zijn zo geïdentificeerd met de lineaire tijd dat we denken dat dat tijd is. We staan er eigenlijk nooit bij stil dat onze lineaire tijd een opvatting is van tijd. Een gemaakte tijd is. Een mechanische tijd. De tijd van de klok.

    Verleden, heden, toekomst

    Wij leven in de (hardnekkige) overtuiging dat er een verleden bestaat. Een heden. En een toekomst.

    Tijdseenheden

    Een van de opvallendste en meest invloedrijke kenmerken van onze lineaire tijd is de indeling in tijdseenheden. Seconden. Minuten. Uren. Dagen. Maanden. Jaren. Enzovoort.

    Fasen

    Deze opeenvolgende tijdseenheden zijn op hun beurt weer ingedeeld in fasen. In fasen die elkaar opvolgen. Je gaat door een fase naar de volgende fase. Je laat de vorige fase achter je. Dat is althans de bedoeling.

    Proces

    Opeenvolgende fasen vormen op hun beurt een proces. Een proces met een begin en een (gewenst) einde. Dat is althans de bedoeling.

    Toekomstgericht

    Een van de andere grote kenmerken van onze manier van leven is onze toekomstgerichte manier van leven. Wij moeten altijd naar de stip op de horizon. Altijd verder.
    Een hele dwingende manier van leven, die we (soms) als dwangmatig ervaren. Maar die we slecht kunnen veranderen.

    Vooruitgangsgericht

    Naast toekomstgericht leven we eveneens sterk vooruitgangsgericht. Bij ons moet alles altijd groter. Meer. Beter. Ook daarin laten we ons in veel gevallen door een dwangmatige manier van denken leiden. Eraan ontsnappen is haast onmogelijk.

    Technologische ontwikkelingen

    In de afgelopen eeuwen hebben technologische ontwikkelingen een ongelofelijk hoge vlucht genomen. Onze gezondheidszorg kent een niveau dat nooit eerder in de geschiedenis van de mens is voorgekomen. We maken onszelf wijs dat we zelfs de dood onder controle hebben.

    Maakbaarheid

    De beheersing van (technologische) processen heeft ons steeds meer een geloof in de beheersing van het leven gebracht. En een heel sterk geloof in de maakbaarheid.

    Rouwproces

    Deze toekomstgerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare manier van leven heeft in de vorige eeuw grote invloed gehad op onze manier van denken over rouw. Rouwen werd rouwverwerken. Rouwen werd een proces. Een maakbaar proces. Een proces met een begin. En met een (gewenst) einde. Opgedeeld in fasen. Beheersbaar. Maakbaar. Met een stappenplan.

    Om over na te denken

    • In deze toekomst gerichte, vooruitgangsgerichte, maakbare opvattingen over verlies en rouw is geen plaats voor Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    • Inmiddels manifesteert zich al een aantal jaren een sterke twijfel aan de fasen bij rouwen. Wat we vaak vergeten is ons te realiseren dat we leven in een cultuur van de lineaire tijd. Het lijkt of we iets veranderen door te twijfelen aan de rouw-fasen. Maar in wezen veranderen we niets.

    Lees meer

    De factor TIJD
    Lineaire en circulaire tijd
    Titia Liese: Gids voor Verlaat Verdriet

  • | | |

    De factor TIJD bij Verlaat Verdriet en verlate rouw

    DoorTitia Liese

    ‘Wat kan ik doen om volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren van dienst te zijn?’
    ‘Wat kan ik doen om in de hulp te voorzien die ik zelf als volwassene zo heb gemist?’ 
    Jaren geleden – toen ik voelde dat ik de gevolgen die het vroege verlies van mijn moeder (ik was 8 toen ik mijn moeder verloor) tot in de uiterste hoeken van mijn zijn had onderzocht groeide dit verlangen. Een verlangen dat sterker en sterker werd.

    Proces

    ‘Wat kan ik doen?’
    ‘Wat kan ik betekenen?’
    ‘Hoe kan ik mijn eigen  ervaringen in het proces waar ik doorheen ben gegaan inzetten en andere Verlaat Verdriet-ers van dienst zijn?’ Om je een voorbeeld te noemen: Een proces? PROCES? Die hink-stap-sprong-vooruit-achteruit-links-rechts-onder-boven-achteruit-vooruit-ervaringen? Kun je dat een PROCES noemen? Wat is dan een PROCES?  Waarom noemen we dat zo? Als rouwen een proces is, is verlate rouw dan ook een proces? Of is verlate rouw wezenlijk iets anders dan een PROCES?

    Verlaat Verdriet

    Zo veranderde het ‘proces’ waarin ‘ikzelf’ centraal had gestaan in een ontwikkelingsgang waarin ‘de ander’ centraal staat. En zo ontstond langzaam-maar-zeker mijn Verlaat Verdriet-werk.

    Tijd

    Verlaat Verdriet is een complex gebied, zowel in de breedte als in de diepte. Een gebied waarin veel te onderzoeken valt. Veel te ontdekken. Heel veel. Eén van de thema’s die voor mij (ik heb veel opleidingen gevolgd op het gebied van educatie en cultuur) een fascinerend terrein was, is de factor TIJD. De invloed van de factor TIJD op Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Blogs

    In deze tijd van Corona – waarin de wereld weliswaar schoksgewijs, maar tegelijkertijd ook razend snel – tot stilstand gekomen lijkt te zijn een extra boeiend thema.
    In de komende tijd deel ik graag mijn ontdekkingen rondom Verlaat Verdriet, verlate rouw en de invloed van de factor TIJD op Verlaat Verdriet en verlate rouw met je.

    Avontuur

    Volg mijn blogs in de komende tijd. Daar waar ik ruimte en tijd heb maak ik tijd en ruimte om te schrijven over de factor TIJD.

    Volg me in het avontuur dat TIJD heet.
    Tot later!

    PS: zoals je kunt zien op de klok van de kerk in Hoorn (Terschelling) staan de wijzers op 5 voor 12.
    Wat zeggen wij als we de uitdrukking gebruiken: het is 5 voor 12.

  • | | |

    Liefde delen in tijden van Corona

    DoorTitia Liese

    Liefde delen in plaats van virus. In plaats van paniek. Je ziet het overal om je heen gebeuren.
    Zoals zoveel mensen heb ik me de afgelopen dagen afgevraagd: en wat kan ik nu doen? Even plotseling als heel veel andere mensen geconfronteerd met een leeg geveegde agenda. Wat kan ik in deze tijden voor andere mensen betekenen?

    Zoals gewoonlijk bleek het antwoord heel simpel te zijn. Ik kan er zijn voor Verlaat Verdriet-ers. Voor de Verlaat Verdriet-ers voor wie ziekte, dood, onzekerheid, angst, paniek oude thema’s raken. Dan kan het goed zijn als je deze gevoelens kunt delen. En dat kan. Per telefoon, als je wilt.

    Voor hen wil ik er zijn

    In verband met mijn privé-omstandigheden ben ik niet in de gelegenheid een telefonisch spreekuur in te stellen. Stuur een mail naar titia@verlaatverdriet.nu Dan maken we een afspraak voor een – gratis – telefonisch consult. Je bent van harte welkom!

    PS

    Ken je een van de vele Verlaat Verdriet-thema’s?
    …….. Als mensen om je heen in paniek raken. Onzeker worden. Niet weten wat te doen. Dan stroopt een Verlaat Verdriet-er de mouwen op. Kijkt om zich heen. Steekt de handen uit de mouwen. En handelt (dit is dezelfde mensensoort die in paniek kan raken over ‘iets’ waarvan ze zou kunnen denken dat er ‘iets’ zou kunnen gebeuren 🙂 ! ).