In verband met de Corona-maatregelen gaat de workshop van 19, 20 en 21 maart 2020 niet door.
De workshop van 16, 17 en 18 april 2020 is volgeboekt.
In de workshop van 28, 29 en 30 mei 2020 is nog 1 plaats beschikbaar.
Lees meer over wat de workshop Verlaat Verdriet voor jou kan betekenen
Basisworkshop Verlaat Verdriet
Ervaringswerk – en ervarings-onderzoek – heeft ook z’n beperkingen. Zoals bijvoorbeeld blinde vlekken. ‘Je hebt zo weinig geschreven over seksualiteit.’ Bert Pekelder wees me er op in de tijd dat hij werkte aan de vertaling van mijn boek Gat in je ziel in het Duits: Ein Loch in meiner Seele.
Ik was me er (enigszins) van bewust. Maar seksualiteit is nooit een hoofdthema in mijn leven geweest. Seksualiteit is/was er. Niks mis mee. Wat mij betreft niet speciaal een gebied voor onderzoek.
Toch ben ik me ervan bewust dat seksualiteit voor veel Verlaat Verdriet-ers wel degelijk speelt. En wel degelijk een groot onderwerp kan zijn.
Boeken zijn er over volgeschreven. Hoe om te gaan met kinderen en rouw. Boekenvol van goedbedoelende professionals. Van wetenschappers. Allemaal doen ze hun duit in weer een zakje. En nog een zakje. Allemaal willen ze graag kinderen helpen. Willen zo graag voorkomen dat kinderen ‘er later last van krijgen’. Baseren hun kennis op theorie. Op wetenschap. Statistieken. Op veronderstellingen: als je er als kind maar over had kunnen praten, dan had je vast nu niet een probleem gehad (nota bene: ook Verlaat Verdriet-ers denken dat zelf!) Als je maar een leuke buurvrouw had gehad, dan had je nu geen probleem gehad.
Adviezen zat voor overgebleven ouders van kinderen die een ouder verliezen door overlijden. Makkelijk gedaan, adviezen geven vanaf je bureau. De ene ‘deskunige-uit- theorie’ praat de andere ‘deskundige-uit-theorie’ na. Wie vraagt zich nog af waar het verlies van een ouder voor een kind in de praktijk om gaat? Wat dat onomkeerbare, levensveranderende verlies in werkelijkheid teweeg brengt?
Adviezen zat. Maar doe het na het verlies van je partner – als moeder/vader – in de praktijk maar eens allemaal!
WIJ – Verlaat Verdriet-ers – zijn de deskundigen. Zoals dat heet ‘ervaringsdeskundigen.’ Gelukkig wordt kennis uit ervaring steeds belangrijker gevonden. Want wie weet beter dan wij zelf wat ons is overkomen. Wat het verlies van onze ouder(s) in onze kindertijd teweeg heeft gebracht. Hoe de impact van het verlies in alle hoeken en gaten van je ziel kruipt. Waar het zich verstopt. Geniepig ruimte inneemt.
WIJZELF zijn nu aan de beurt.
Stap uit schaamte.
Stap uit angst.
Lever jouw bijdrage aan kennis uit ervaring van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
Help jezelf – en daarmee heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.
Toen Eva 11 jaar was ging haar moeder dood. Dat hakte erin bij cabaretier Eva Crutzen, en het blijft erin hakken. Hoewel ze er ook veel fuck it-kracht aan ontleent. ‘Juist doordat het allemaal niet zo soepel ging, heb ik wilskracht opgebouwd.’
Instemmend knikkend: ‘Ja. Ja, ja.’ Dan ineens huilend: ‘Sorry, ik word daar instant superverdrietig van. Omdat het bijna lijkt alsof ik daarmee ook afscheid van haar zou nemen. Alsof zij er niet meer toe doet. Maar het klopt wel wat Niels zegt. Het wordt wel minder dat ik overal zo mee worstel. Hoewel ik tijdens dit gesprek al de hele tijd aan het huilen ben, waardoor ik denk: misschien moet ik er toch maar weer eens met iemand over gaan praten. Tegelijkertijd vind ik het moeilijk om te zeggen dat het beter gaat. Omdat het ook voelt alsof ik haar daarmee vergeet. Ik schreef laatst voor een lied de tekst: ‘Wanneer mag je door?’ Ik denk dat het verdriet nooit minder wordt, en het gemis ook niet, maar de manier waarop ik ermee omga verandert wel.’
‘De jaren na het overlijden van mijn moeder waren heel onrustig, het voelt onveilig als zoiets gebeurt. Dat heeft me lang het gevoel gegeven dat ik stuk was. Alsof ik anders was dan de anderen. Ik voelde me een zwerfkatje waar een oortje vanaf is. Ik wilde zo graag normaal zijn, maar ik voelde me niet normaal. En nu voelt het alsof ik wel even in een lekkere fase zit. Ik heb een leuke vriend, heb lieve mensen om mij heen, mijn werk gaat lekker, en ik ben nog niet bezig met kinderen. Want ik denk dat er wel een shitstorm op me zal afkomen als ik zelf moeder wordt. Maar nu is het gewoon even oké. Ik ben nog steeds wel die zwerfkat met een verminkt oortje, maar ik heb er nu voor mijn gevoel een vette bontjas bij aan. En als ik lach, is mijn tand goud. Ik voel mezelf niet meer minder dan anderen. Ik voel me niet meer stuk.’
Lees dit uitgebreide interview met Eva Crutzen over het verlies van haar moeder op 11 jarige leeftijd en de invloed die dit verlies nog altijd heeft op haar, en haar leven van nu.