• | | | | | | | | | | |

    Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies

    DoorTitia Liese

    Zeven bij tien centimeter. Zo klein was het kleine boekje dat ik onlangs van een vriendin kreeg.
    Ik ben erg dol op kleine boekjes. Toen ik het in handen had dacht ik meteen: kijk: zo’n klein boekje, daar wil ik een Kleine gids voor verlate rouw van maken. Een mooi klein boekje, voor een klein prijsje, dat je zo in je zak of je tas stopt. Dat je met je mee kunt nemen en even in kunt kijken als je daar behoefte aan hebt. Inhoud: vierduizend woorden schatte ik.

    Enthousiast geworden van mijn eigen plan ging ik op weg om me te oriënteren op drukkers, vormgevers en kleine boekjes. Om er al heel snel achter te komen dat kleine boekjes maken heel erg duur is. En dat was niet mijn bedoeling. Niet alleen dat kleine boekje, maar ook dat kleine prijsje zat in mijn hoofd.

    En zo groeide de kleine gids naar een iets grotere gids. Van Kleine gids voor verlate rouw naar Gids voor verlate rouw. Om vervolgens Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies te worden. Want ja: verlate rouw kan zo veel soorten van rouw betekenen. Gids voor verlate rouw zou voor verwarring kunnen zorgen, en dat moet ook niet. Dus veranderde de titel in Gids voor verlate rouw na jong ouderverlies.

    Gelukkig heeft mijn vaste boekvormgeefster ruimte en zin om dit nieuwe boek(je) vorm te geven. Het blijft een gids van bescheiden omvang, alleen: geen vierduizend maar ± tienduizend woorden, en geen zeven bij tien centimeter, maar zo’n twaalf bij vijftien.

    We zullen zien. De tekst is zo goed als geschreven. De beurt is nu aan de mee-lezers en daarna aan de vormgeefster. Of het allemaal lukt in 2014 is nog even de vraag. Het is wel mijn streven.

  • | | | | | | | |

    Dochters en Moeders, voorbeeld uit de praktijk

    DoorTitia Liese

    Dochters en Moeders.

    Meestal zie je het andersom geschreven staan: Moeders en Dochters.
    In mijn werk ontmoet ik meestal de Dochters, en over het algemeen niet de Moeders.
    Dochters en Moeders, dus.

    De Dochter verloor haar vader.
    De Moeder verloor haar man.

    Verstrikkingen

    Dochter en Moeder verloren dezelfde persoon. Maar je vader verliezen door de dood -terwijl je nog op moet groeien – is heel iets anders dan je man en de vader van je kind(eren) verliezen door de dood.
    In veel gevallen betekent dit verlies het startpunt van een – in de loop van het opgroeien van de dochter – ingewikkelde relatie tussen Dochter en Moeder, met veel verstrikkingen. Zeker als de Dochter enigst kind was.
    Vaak voortdurend als de Dochter allang volwassen is, en in veel gevallen zelf moeder is geworden.

    Verlies

    De Dochter ervoer de ruptuur van het onomkeerbare verlies van degene die de bedoeling had haar te beschermen, haar te inspireren en haar te gidsen op haar weg naar volwassenheid.
    De Moeder ervoer de ruptuur van het onomkeerbare verlies van haar partner. De man met wie ze samen haar kind(eren) op zou voeden, een thuis en een veilige haven zou bieden.

    Toekomsthorizon

    Tot de dood een einde maakte aan deze toekomsthorizon.
    De Dochter verloor haar beschermer en degene die haar zou ondersteunen bij het vinden en het innemen van haar plaats in het leven.
    De Moeder verloor de man op wie ze had willen kunnen rekenen bij het opvoeden van haar kind(eren).

    Eilandje

    Beiden, Dochter en Moeder, kwamen na het verlies van de partner/de vader op hun eigen eilandje terecht.
    Gevangen in het trauma van de ruptuur.
    Verstard.
    Verhard.
    Geharnast tegen de hardheid van het leven.
    Intens verlangend naar liefde en aandacht.
    Niet meer in staat uit te reiken naar elkaar.
    Elkaar beschermend.
    Elkaar ontziend.
    De Moeder verlangend naar begrip van haar Dochter.
    De Dochter verlangend naar delen met haar Moeder over haar overleden vader. Verbinding zoekend met de vader die geleefd heeft. Die zijn genen aan haar heeft doorgegeven. Op wie ze lijkt. Of misschien niet lijkt.

    De Moeder afwijzend. ‘Dat moet je nu toch eens verwerkt hebben.’ ‘Heb ik het soms niet goed gedaan?’ ‘Ik wil niet de schuld krijgen.’

    Dochters en Moeders

    Elkaar niet meer kunnen bereiken.
    Allebei eenzaam.
    Allebei kwetsbaar.
    Allebei zichzelf met geweld staande houdend.
    Gebonden in kou en afstand, in plaats van verbonden in nabijheid, liefde en warmte.

  • | | | | | | | | | | |

    Kleine verlate rouw-gids

    DoorTitia Liese

    Samenwerken: inspireren, bemoedigen en stimuleren

    Al zo’n 20 jaar werken we samen: Marijke Serné – ritueelbegeleider van het aller-, allereerste uur – en ik.
    We hebben in die 20 jaar oneindig veel van elkaar geleerd. We hebben elkaar geïnspireerd, bemoedigd en gestimuleerd. We hebben samen diverse projecten opgezet, waaronder bijvoorbeeld de bijzondere biografische cursus Maak de reis van je leven, die we jaren achtereen op Terschelling hebben gegeven.
    Een paar jaar geleden is Marijke met pensioen gegaan. Ze stopte haar werkzame leven grotendeels, maar onze Verlaat Verdriet-samenwerking bleef – gelukkig – in stand.

    Enige tijd geleden is Marijke geconfronteerd met het feit dat – naar alle waarschijnlijkheid – ook haar het slopende proces van Alzheimer heeft getroffen.
    Ondanks dat feit werken we nog steeds met heel veel plezier samen en inspireren we elkaar. Als het op werk aankomt is Marijke nog steeds volledig aanwezig!

    Kleine verlate rouw-gids

    Zo ook het afgelopen weekend.
    Een weekend waarin we, als vaker, samen aan het werk zijn.
    Oude plannen onder de loep nemen.
    Nieuwe plannen maken.
    Ineens krijgt een bij mij al enige tijd sluimerend idee vorm.
    Wordt een vorm een plan.
    Wordt een plan een uitgeef plan: een kleine gids voor verlate rouw.

    ISBN aanvragen.
    Deze week naar Terschelling om te schrijven.
    Dan redigeren.
    Dan naar de vormgever.
    Dan naar de drukker.
    En tenslotte: een kleine gids die mogelijk ook zijn weg vindt naar jou.

  • | |

    Het lege glas en het volle glas

    DoorTitia Liese

    Nog zo’n gezegde dat we eindeloos tegen elkaar blijven herhalen, zonder er nog over na te denken waar het gezegde eigenlijk over gaat. (zie Pakken en rugzakjes).

    Als je het idee hebt dat het glas half leeg is ben je kennelijk een pessimist. Een negatieveling (en pas op: dat wil iemand zijn).
    Als het glas half vol is, ben je een optimist. Een positieveling (en ja: dat willen we allemaal zijn).

    En dat in een tijd waarin we los moeten laten.
    Dan is het toch juist reuze fijn als je glas met dat wat je kwijt wilt halfleeg is en niet meer halfvol met dat wat je niet meer hebben wilt???