• |

    Het verlangen naar de uitweg

    DoorTitia Liese

    ‘Wat zwaar voor je’ was de reactie van veel mensen om me heen in het afgelopen jaar. Het jaar waarin ik steeds meer de mantelzorger werd van Michel. In plaats van onze gelijkwaardige relatie werd hij steeds meer afhankelijk van mijn zorg.
    En toch voelde het niet als zwaar. Want zwaar: dat was mijn leven met de periodes van (rand)depressiviteit en alcohol-afhankelijkheid. De lange jaren van – innerlijke – eerzaamheid voor ik besefte (en in staat was) iets te doen met het vroege verlies van mijn moeder en de gevolgen die dat voor me had gehad.

    Intens en intensief

    De zorg voor mijn partner was intens en intensief. Maar zwaar: nee. Zo voelde ik het niet. Hoe kan dat toch? Hoe komt het toch dat ik die intensieve zorg niet als zwaar voel? Ik heb er veel over nagedacht.
    ‘Ik heb een uitweg’ realiseerde ik me. Mijn werk is mijn uitweg. Daar is een toekomst. Met mijn werk kan ik verder. Ook na het overlijden van Michel.

    Nog een verschil

    ‘Er is nog een verschil’, realiseerde ik me ook. Een groot verschil. De mensen om me heen. Die er voor me zijn. Me steunen. Helpen. Met wie ik kan delen. Deel.
    ‘Ze waren er al’ realiseerde ik me. Ze waren er al lang. Maar nu kan ik het helemaal voelen. ‘Ik kan ontvangen’ . Ik voel elke dag weer hoe ook het laatste glasplaatje – die afstand, hoe gering ook geworden – als het ware is opgelost.

    Uitweg

    Wat bijzonder om in mijn hele lijf te ervaren wat het betekent je verbonden te voelen. Met mensen. Met het leven.
    Ik wist het al. Maar nu weet ik het echt heel zeker: er is een uitweg. Het verlangen naar de uitweg is uitweg geworden.
    Wat een rijkdom kun je voelen in een groot verlies.

  • | | |

    Waar komt de naam Verlaat Verdriet vandaan?

    DoorTitia Liese

    In de eerste jaren van 2000 ben ik geïnterviewd voor een landelijk dagblad. Zelf was de journaliste uit Den Haag afkomstig.

    Artikel

    ‘Jaren geleden heb ik een artikel geschreven voor de Haagsche Courant’ vertelde de interviewster. Aanleiding was het verhaal van een vriendin die een aantal jaren daarvoor haar man was verloren.’ ‘Ik ben er in die tijd niet geweest voor m’n zoon’ luidde het verhaal van de vriendin. ‘Dat heb ik toen niet goed gedaan.’

    ’n Verlaat Verdriet

    ‘De titel van het artikel was ’n Verlaat verdriet ‘, zo vertelde de journaliste.
    Even viel ik helemaal stil. Verlaat verdriet. Verlaat verdriet. Wat een mooie, treffende titel voor het werk met volwassenen die in hun jeugd een ouder, of hun beide ouders, verloren door overlijden.

    Van Zonder Moeder naar Verlaat Verdriet

    In die tijd werkte ik nog samen met Mieke Ankersmid. Voor het jaar van het interview gaven we een aantal workshops Zonder Moeder. Ook wel afgekort tot DZM. Dochters Zonder Moeder. De afkorting DZ M ben je misschien nog wel eens tegengekomen. Workshops voor vrouwen die in hun jeugd hun moeder waren verloren.
    ‘Het is tijd de ervaringen die we hebben opgedaan met de workshops     Zonder Moeder ook in gaan zetten voor vrouwen die jong hun vader hebben verloren. En voor mannen die jong hun moeder of hun vader verloren.’ besefte ik.
    Maar welke naam geef je dan aan die workshops??

    Verlaat Verdriet

    Tot de dag waarop ik, tijdens dat interview, de titel ’n Verlaat verdriet hoorde. Toen wist ik het. De journaliste heb ik per brief gevraagd of ik de titel Verlaat Verdriet in mocht gaan zetten. Antwoord heb ik nooit van haar gekregen. Maar sinds die tijd heten de basisworkshops Verlaat Verdriet. Evenals het werk met mensen die jong hun ouder(s) verloren.
    Verlaat Verdriet.

    Tip

    Let ook op de dubbele betekenis van de titel Verlaat Verdriet!

    Lees meer

    Lees meer over Verlaat Verdriet www.verlaatverdriet.nu of op www.zeer.nl 

  • | |

    Verlaat Verdriet-ers en relaties

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers en relaties

    Gisteren belde Jean-Paul Heijkoop me in verband met zijn afstudeeronderzoek-/scriptie over Verlaat Verdriet-ers en relaties.

    Verlaat Verdriet

    Verloor je in je jeugd je ouder(s) door overlijden? Wil je meedoen aan dit onderzoek? Lees dan verder over dit onderzoek.

    Studie psychologie

    Jean-Paul Heijkoop: ‘In het kader van mijn studie psychologie aan de Open Universiteit Nederland doe ik onderzoek naar de impact van een overleden ouder in de jeugd en de kwaliteit van partnerrelaties op latere leeftijd.
    Ik wil u uitnodigen om deel te nemen aan dit onderzoek.’

    Probleemstelling en relevantie

    ‘Jaarlijks verliezen in Nederland ruim 6400 kinderen een ouder voor hun 18de jaar. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de invloed van deze ingrijpende gebeurtenis in relatie tot de kwaliteit van een partnerrelatie op latere leeftijd.

    Mijn onderzoek is er op gericht inzicht te krijgen in deze relatie. Ook wordt onderzocht in hoeverre het geslacht van het achtergebleven kind en in hoeverre is de leeftijd van het achtergebleven kind op het moment van overlijden van een ouder van invloed is op de kwaliteit van een latere partnerrelatie.

    Resultaten

    Vanuit de klinische praktijk kunnen de resultaten van dit onderzoek een bijdrage leveren om meer inzichten te krijgen ter ondersteuning van relatie- of hechtingsproblematiek gerichte therapieën.’

    Hoeveel tijd kost deelname?

    Het is een eenmalig onderzoek dat digitaal via een website wordt afgenomen. U kunt de site 24 uur per dag benaderen en u kunt geheel in eigen tempo in uw vertrouwde omgeving de vragen beantwoorden. Er staat geen tijdslimiet voor. Ook is het niet nodig om een afspraak te maken of ergens naar toe te gaan.

    Meedoen met het onderzoek

    Wilt u meedoen met het onderzoek, dan kunt u een mail sturen naar mijn begeleider wim.waterink@ou.nl onder vermelding van het onderzoek ‘Relatieverlies en de kwaliteit van partnerrelaties’.

    Verlaat Verdriet

    Lees meer over Verlaat Verdriet-ers en relaties https://verlaatverdriet.nu/verlaat-verdriet/omgevingsfactoren/relaties/

  • | | |

    De zeven plagen van trauma

    DoorTitia Liese

     

    Ik breng het boek straks terug naar mijn buurvrouw van wie ik het heb geleend. Ik heb het uit. Al een paar dagen geleden. Maar het blijft op een merkwaardige manier in me rondzingen.

    Ane Riel

    Het boek Hars van de Scandinavische schrijfster Ane Riel. Psychologische thriller.
    Een boek over een totaal ‘disfunctioneel’ gezin. Zo disfunctioneel dat ik, al lezend een aantal keren dacht: nou, nou. Overdrijf je nu niet een beetje?

    Maar dan.
    Het boek is voornamelijk geschreven vanuit het perspectief van Liv, de 8-jarige dochter van vader Jens Haarder. Vader Jens verloor in zijn jeugd zijn vader door de dood. En dat is wat mij voornamelijk bezighoudt. Dat je dit boek kunt zien als één groot metafoor voor jong ouderverlies. En voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Hoe zijn binnenwereld verstarde na de dood van zijn vader. Stolde. Bevroor.
    Hoe de binnenwereld van deze man steeds meer en steeds ernstiger greep krijgt op zijn buitenwereld. Zijn gezin. Vrouw. Kind. Kinderen. Zijn gezin van herkomst. Moeder. Broer. Zijn huis. Woonomgeving. Werk. Dorpsgenoten. Mede-eilandbewoners.

    Middeleeuws schilderij

    Nadat ik het boek heb dichtgeslagen zie ik als het ware langzaam maar zeker een middeleeuws schilderij ontstaan. Pieter Breughel. Jeroen Bosch. Zie ik hoe, langzaam maar zeker, de zeven plagen van trauma zichtbaar worden. Vorm krijgen. Een plek krijgen in een tableau vivant dat gaandeweg stolt tot een stilleven. Een stilleven van een absurde werkelijkheid achter een werkelijke werkelijkheid.

    Geen boek waar je erg vrolijk van wordt. Hoewel de humor van de 8-jarige Liv die een wereld ziet die niet normaal is, maar voor haar wel omdat ze geen idee heeft wat wel normaal is, dit boek zo nu en dan wel een zekere lichtheid geeft.
    Lees, en oordeel zelf.

    Hars

    Hars
    Ane Riel
    ISBN 9 789044 642353